Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1564589

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 12 czerwca 2014 r.
IV SA/Wa 841/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wójcik.

Sędziowie WSA: Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Wanda Zielińska-Baran.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia (...) lutego 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 30 września 2013 r. A. G., urodzony (...) stycznia 1975 r., obywatel (...), wystąpił do Wojewody (...) z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, uzasadniając go pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelką polską A. G.

Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) grudnia 2013 r. nr (...) odmówił udzielenia wnioskowanego zezwolenia, stwierdzając w uzasadnieniu, że wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki określone w art. 57 ust. 1 pkt 1, pkt 5, pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.), gdyż cudzoziemiec zamierza wyjechać do (...), na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przebywa nielegalnie, w Polsce posiada znaczne zaległości podatkowe, a jego pobyt stanowi zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Od powyższej decyzji cudzoziemiec wniósł odwołanie, podnosząc, że zmienił plany i nie zamierza wyjeżdżać do (...) oraz że ma zapewnioną pracę w Polsce po uzyskaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wyjaśnił, że jest pod nadzorem kuratora i jest zobowiązany do spłaty grzywny w wysokości (...) PLN, którą zamierza uiścić po podjęciu pracy. Podniósł, że jego ewentualny wyjazd z Polski miałby negatywny wpływ na jego małoletnią córkę, pochodzącą ze związku małżeńskiego.

Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia (...) lutego 2014 r. nr (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że A. G. przebywa w Polsce z przerwami od 1997 r., tj. od dnia 19 lutego 2004 r. do dnia 18 lutego 2010 r., od dnia 27 września 2010 r. do dnia 26 września 2011 r. oraz od dnia 27 września 2011 r. do dnia 26 września 2013 r. Cudzoziemiec posiadał kolejno udzielane zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na pozostawanie od dnia (...) listopada 1999 r. w związku małżeńskim z obywatelką polską A. G. (z d. S.), tj. ze względu na okoliczność z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. W dniu (...) stycznia 2008 r. urodziło się dziecko małżonków - L. G. W chwili obecnej cudzoziemiec także ubiega się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Cudzoziemiec złożył niniejszy wniosek w trakcie nielegalnego pobytu na terytorium Polski.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w trakcie przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego ustalono, że Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia (...) października 2011 r., sygn. akt (...) uznał A. G. za winnego założenia i kierowania w okresie od dnia 10 grudnia 2008 r. do dnia 13 maja 2009 r. zorganizowaną grupą przestępczą, mającą na celu popełnianie przestępstw polegających na nielegalnej sprzedaży z przeznaczeniem do rozlewu i konsumpcji znacznych ilości odkażonego alkoholu etylowego, wcześniej uzyskanego w wyniku procesu oczyszczania rozcieńczalników, produkowanych na bazie skażonego alkoholu etylowego, narażając Skarb Państwa na uszczuplenie należności publicznoprawnych w podatku akcyzowym, tj. przestępstwo z art. 258 § 3 Kodeksu karnego oraz kierowania zorganizowaną grupą przestępczą, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi, w krótkich odstępach czasu, w sposób wskazujący, że uczynił stałe źródło utrzymania z procederu, odkaził skażony alkohol etylowy w ilości łącznej nie mniej niż (...) litrów o wartości rynkowej nie mniejszej niż (...) PLN, tj. przestępstwo z art. 13 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 2 marca 2001 r. o wyrobie alkoholu etylowego oraz wytwarzania wyrobów tytoniowych (Dz. U. Nr 31, poz. 353 z późn. zm.) w zw. z art. 12 i art. 65 § 1 Kodeksu karnego. Cudzoziemiec został skazany na łączną, bezwarunkową karę pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat i 3 miesięcy. Następnie Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia (...) listopada 2012 r., sygn. akt (...) uznał A. G. winnego popełnienia czynów karalnych, określonych w art. 42 ust. 3 i art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o wyrobie napojów spirytusowych oraz rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych (Dz. U. Nr 208, poz. 1539 z późn. zm.), art. 13 w zw. z art. 14 powołanej ustawy z dnia 2 marca 2011 r. w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego. Cudzoziemiec w okresie co najmniej od dnia 19 lipca 2006 r. do dnia 5 lutego 2008 r. w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, odkaził nie będąc do tego uprawnionym, alkohol etylowy skażony uzyskując niezgodnie ze sposobem produkcji spirytus, który wprowadził do obrotu w ilości łącznej nie mniejszej niż (...) litrów o wartości rynkowej nie mniejszej niż (...) PLN, przy czym z popełniania przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu. Ponadto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, odkażając alkohol etylowy skażony w podanej ilości, a następnie sprzedając go jako spirytus konsumpcyjny zmienił w użyciu przeznaczenie wyrobu akcyzowego zwolnionego z podatku akcyzowego, powodując uszczuplenie należności publicznoprawnej z tytułu podatku akcyzowego dużej wartości w wysokości nie mniejszej niż (...) PLN, przy czym z popełniania przestępstwa uczynił stałe źródło dochodu (czyn z art. 73a § 1 Kodeksu karnego skarbowego w zw. z art. 6 § 2 i w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s.) Cudzoziemiec został skazany na karę pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 8 miesięcy z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby i został oddany pod dozór kuratora sądowego, tj. do dnia 7 grudnia 2017 r.

W dniu 20 września 2013 r. cudzoziemiec opuścił Areszt Śledczy w S. po 19 miesiącach odbywania kary pozbawienia wolności. Na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia (...) września 2013 r., sygn. akt (...), został on warunkowo przedterminowo zwolniony z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, której koniec przypadał na dzień 14 grudnia 2013 r. Cudzoziemcowi wyznaczono jednocześnie okres próby do dnia 20 września 2016 r., został oddany pod dozór kuratora. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że resocjalizacja skazanego w zakładzie karnym została zakończona i po zwolnieniu będzie on przestrzegał porządku prawnego. Sąd uznał prognozę wobec skazanego za pozytywną i przychylił się do jego wniosku o warunkowe zwolnienie.

W dniu (...) października 2013 r. funkcjonariusze (...) Oddziału Straży Granicznej przeprowadzili wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania małżonków, tj. (...), w trakcie którego ustalono, że jest tam widywana żona cudzoziemca wraz z córką, natomiast cudzoziemiec nie jest tam znany. Cudzoziemiec w trakcie wywiadu wyjaśnił, że po uzyskaniu wnioskowanego zezwolenia, zamierza wyjechać do (...) w celu podjęcia pracy.

W dniu (...) listopada 2013 r. małżonkowie zostali przesłuchani. Zeznania ich były zgodne, wyjaśnili m.in., że w planach jest wyjazd cudzoziemca do pracy do (...). Cudzoziemiec zeznał ponadto, że przez okres pobytu w areszcie nie widział córki. Z wyjaśnień A. G. wynika, że odwiedziła męża jedynie dwa razy, głównie z powodów finansowych.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na znajdujące się w aktach sprawy pismo kuratora z Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej w Sądzie Rejonowym w G. z dnia 4 listopada 2013 r., w którym stwierdzono, że cudzoziemiec pozostaje pod dozorem kuratorskim w wyniku przedterminowego zwolnienia z Aresztu Śledczego w S. oraz w związku ze skazaniem go na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary. W opinii kuratora, skazany realizuje obowiązki związane z oddaniem go pod dozór. Cudzoziemiec zadeklarował zamiar wyjazdu do (...) w celu podjęcia pracy zarobkowej, otrzymał zgodę kuratora na wyjazd zagraniczny, nie zamierza wracać na drogę przestępstwa.

Jednak mając na uwadze powyższe ustalenia, dotyczące skali popełnionych przez cudzoziemca czynów karalnych, organ odwoławczy zgodził się ze stwierdzeniem organu pierwszej instancji, że pobyt cudzoziemca w Polsce stanowi zagrożenie dla porządku publicznego, a zatem zachodzą wobec niego przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Wobec cudzoziemca zapadły dwa wyroki, jednak na mocy jednego z nich została orzeczona bezwzględna kara pozbawienia wolności, a zatem ciężar naruszenia przez niego obowiązujących przepisów prawa jest znaczący. Cudzoziemiec założył i kierował grupą przestępczą, która działała w sposób ciągły, na szeroką skalę, nielegalnie przerabiając i wprowadzając do obrotu znaczne ilości wyrobów alkoholowych, czym spowodował znaczne straty należności publicznoprawnych w podatku akcyzowym oraz podatku od towarów i usług. Cudzoziemiec został wprawdzie przedterminowo zwolniony z odbywania kary pozbawienia wolności (zaledwie 3 miesiące wcześniej) oraz uzyskał pozytywną opinię kuratora sądowego (wydana niespełna 1,5 miesiąca po opuszczeniu przez niego aresztu), jednak uwzględniając skalę jego przestępczej działalności i znaczne zobowiązania wobec Skarbu Państwa, nie można wykluczyć, zdaniem organu odwoławczego, że w przyszłości faktycznie nie będzie dopuszczał się popełniania czynów karalnych.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, powołując się na ochronę bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego, które uzasadniają odmowę udzielenia zezwolenia na czas oznaczony na podstawie przepisu art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach wyjaśnił, że przez pojęcie "porządek publiczny" należy rozumieć również przestrzeganie norm prawa polskiego i stosowanie się do tych norm. Dlatego też organ odwoławczy, badając zasadność zastosowania wobec A. G. wymienionego artykułu, uwzględnił skalę naruszenia przepisów prawa względem porządku publicznego oraz wymiar kary bezwzględnego pozbawienia wolności jaki został orzeczony przez Sąd Okręgowy w O.

Z uwagi na ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz uwzględniając interes naszego kraju, uzyskanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i korzystanie z uprawnień z niego wynikających możliwe jest tylko wówczas, gdy cudzoziemiec respektuje polski porządek prawny i w tym pozytywnym aspekcie wykazuje związek z państwem przyjmującym. Organ odwoławczy podkreślił, że co najmniej przez kilka lat pobytu w Polsce, A. G. nie respektował polskiego porządku prawnego, ciężar jego działalności przestępczej zwiększał się, gdyż w latach 2006-2008 działał w zorganizowanej grupie przestępczej, natomiast w latach 2008-2009 założył i kierował taką grupą. Powyższe oznacza, że dalszy pobyt cudzoziemca może stanowić zagrożenie dla porządku publicznego. W związku z powyższym sankcjonowanie takiego stanu rzeczy poprzez udzielenie A. G. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach stałoby w sprzeczności z interesem społecznym i obniżałoby autorytet polskiego porządku prawnego. Ponadto wobec cudzoziemca mają także zastosowanie przesłanki, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach, gdyż posiada on znaczne zobowiązania wobec Skarbu Państwa, wynikające z działalności przestępczej, prowadzonej w szerokim zakresie. W aktach sprawy znajduje się pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 5 listopada 2013 r., z którego wynika, że cudzoziemiec prowadził niezgłoszoną do opodatkowania działalność gospodarczą, w związku z czym przeprowadzono postępowanie kontrolne w powyższej sprawie, w wyniku którego wydano w dniu (...) kwietnia 2012 r. decyzję w sprawie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2008 r. do kwietnia 2009 r., określającą zobowiązania podatkowe cudzoziemca w łącznej kwocie (...) PLN oraz decyzję w sprawie podatku akcyzowego za wskazany okres, określającą jego zobowiązania podatkowe w łącznej kwocie (...) PLN. Wierzycielami wymienionych należności są: Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. oraz Naczelnik Urzędu Celnego w O., którzy posiadają informacje o stanie zaległości finansowych. Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 14 listopada 2013 r. wynika, że odsetki za zwłokę w uiszczeniu należności od kwoty (...) PLN wynosiły (na dzień 14 listopada 2013 r.) - (...) PLN oraz koszty egzekucyjne w wysokości (...) PLN. Natomiast należności z tytułu podatku akcyzowego, którego wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w O., wynoszą (stan na dzień 24 października 2013 r.) - (...) PLN plus koszty egzekucyjne w wysokości (...) PLN oraz odsetki w wysokości (...) PLN. Z powyższych ustaleń wynika, że łączne zobowiązania cudzoziemca wobec Skarbu Państwa wynoszą co najmniej (...) PLN.

Ponadto A. G. przebywa w Polsce nielegalnie, w związku z czym wypełnia także przesłankę, określoną w art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach.

Z powyższych ustaleń organów orzekających w sprawie wynika, że wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki do odmowy udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia, określonego w art. 57 ust. 1 pkt 5, pkt 8 i pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, a zatem nie ma wobec niego zastosowania przepis art. 57 ust. 3 pkt 1 tej ustawy, w świetle którego nie można odmówić udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi małżonkowi obywatela polskiego, jeżeli wyłączną podstawą odmowy byłaby którakolwiek z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 7-9.

W ocenie organów orzekających w sprawie, skala popełnionych przez cudzoziemca czynów karalnych stanowi jednoznaczną podstawę do stwierdzenia, że jego dalszy pobyt w Polsce będzie stanowił zagrożenie dla obowiązującego porządku prawnego. W sprawie należy uwzględnić fakt, że Sąd Okręgowy w O. orzekł wobec cudzoziemca bezwzględną karę pozbawienia wolności, uznając tym samym, że czyn, którego się dopuścił jest czynem o wysokim stopniu szkodliwości społecznej. Organy wyjaśniły jednocześnie, że pojęcia porządku prawnego i porządku publicznego nie są tożsame i nie każde naruszenie przez cudzoziemców przepisów polskiego prawa jest równoznaczne z naruszeniem porządku publicznego. Jednakże w niniejszej sprawie, naruszenie przepisów prawa jest równoznaczne z naruszeniem porządku publicznego, gdyż związane jest ze znacznym rozmiarem przestępstwa, jego długotrwałym okresem oraz wynikającymi z tego tytułu zobowiązaniami wobec Skarbu Państwa w znaczącej wysokości.

Organ odwoławczy nie podzielił natomiast zarzutu jakoby pozostawanie cudzoziemca w związku małżeńskim z obywatelką polską nie stanowiło okoliczności, uzasadniających jego pobyt w Polsce przez okres powyżej 3 miesięcy (art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach), wyjaśniając, że cudzoziemiec zadeklarował, że nie zamierza wyjeżdżać z Polski i przedstawił pismo z (...) s.c., w którym zadeklarowano zamiar zatrudnienia cudzoziemca.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odnosząc się natomiast do kwestii związku małżeńskiego z obywatelką polską i posiadania dziecka z tego związku, wyjaśnił, że w świetle art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności każdy ma prawo do poszanowania swego życia prywatnego i rodzinnego i niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa za wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Jednakże powołany art. 8 Konwencji nie gwarantuje nieograniczonego prawa do łączenia z rodziną ani też ochrony przed rozłączeniem z członkami rodziny, a jedynie ogranicza dyskrecjonalne uprawnienia państwa w kwestii ochrony wjazdu i pobytu oraz w zakresie wydaleń. Europejski Trybunał Praw Człowieka wymaga jednak istnienia silnych związków rodzinnych, jednoznacznego zaistnienia faktu ingerencji państwa oraz zaistnienia przeszkód uniemożliwiających zorganizowanie normalnego życia rodzinnego w innym państwie, z krajem pochodzenia włącznie oraz wyważenia praw jednostki w kontekście interesu ogólnego, nie można bowiem art. 8 interpretować "do narzucenia państwu konieczności poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru miejsca zamieszkania".

Powyższe uzasadnia, w ocenie organu odwoławczego, zastosowanie względem A. G. sankcji administracyjnej w postaci odmowy zalegalizowania jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. G., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 9 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

- wybiórczą, pobieżną i jednostronną ocenę materiału dowodowego w zakresie przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 5, tj. czy pobyt skarżącego w Polsce stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego w RP;

- nieuwzględnienie stwierdzenia wobec skarżącego pozytywnej przesłanki kryminologicznej (brak powrotu do przestępstwa) przez Sąd Okręgowy w L., Sąd Okręgowy w S., pozytywnej opinii kuratora oraz Komendanta (...) Straży Granicznej, a oparcie się jedynie na negatywnej opinii Komendanta Wojewódzkiego Policji w O.;

- błędną ocenę informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji w sytuacji, gdy opierała się ona jedynie na informacji z Krajowego Rejestru Karnego oraz informacji o postępowaniu skarbowym związanym z przestępstwami, za które skarżącego skazano, gdy jednocześnie w aktach sprawy znajdują się pozytywne informacje i dokumenty sądów, organów i instytucji wydane w bardziej szczegółowym zakresie, z udziałem skarżącego i w późniejszym okresie niż miały miejsce skazania.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.), zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego - jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Jednakże materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia kwestionowanej decyzji stanowi art. 57 ust. 1 pkt 5, pkt 8 i pkt 9 tej ustawy. Stosownie do treści tego przepisu cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli: wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 5); nie wywiązuje się z zobowiązań podatkowych wobec Skarbu Państwa (pkt 8); przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie (pkt 9).

Jednocześnie w świetle art. 57 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy nie można odmówić udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi małżonkowi obywatela polskiego, jeżeli wyłączną podstawą odmowy byłaby którakolwiek z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 7-9.

W procedurze administracyjnej zmierzającej do uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, organ w pierwszej kolejności bada, czy nie zachodzą przesłanki do odmowy udzielenia zezwolenia, szczegółowo wymienione w art. 57 ust. 1 pkt 1-10 i ust. 1a ustawy o cudzoziemcach, bowiem decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wydana w oparciu o art. 57 ust. 1 pkt 1-10 i ust. 1a tej ustawy ma charakter obligatoryjny i nie jest zależna od woli orzekającego w sprawie organu, co oznacza, że poprzez użyty w tym przepisie zwrot "cudzoziemcowi odmawia się" organ administracyjny pozbawiony został swobody decyzyjnej i organ musi odmówić udzielenia zezwolenia w przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie. Tym samym nie można przyjąć, że przy orzekaniu na gruncie tego przepisu organ dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną jako "uznanie administracyjne".

Znaczenie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony mają takie informacje, które pozwalają ustalić przesłanki, o których mowa w art. 53 ustawy o cudzoziemcach albo dotyczą okoliczności wyłączających wydanie zezwolenia na podstawie art. 57 ustawy. Wprowadzony do katalogu przesłanek negatywnych regulacji prawnej o treści wyznaczonej w art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach pozwala w bezpośredni sposób ocenić postawę cudzoziemca, a w oparciu o nią jego nastawienie do przestrzegania obowiązujących przepisów i reguł prawnych.

Poczynione przez organy orzekające w sprawie ustalenia stanu faktycznego przyjętego przez Sąd wskazują, że w stosunku do skarżącego nie może mieć zastosowania art. 53 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy, ponieważ Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia (...) października 2011 r., sygn. akt (...) orzekł wobec skarżącego bezwarunkową karę pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat i 3 miesięcy, uznając go winnym założenia i kierowania w okresie od dnia 10 grudnia 2008 r. do dnia 13 maja 2009 r. zorganizowaną grupą przestępczą, mającą na celu popełnianie przestępstw polegających na nielegalnej sprzedaży z przeznaczeniem do rozlewu i konsumpcji znacznych ilości odkażonego alkoholu etylowego, wcześniej uzyskanego w wyniku procesu oczyszczania rozcieńczalników, produkowanych na bazie skażonego alkoholu etylowego, narażając Skarb Państwa na uszczuplenie należności publicznoprawnych w podatku akcyzowym, tj. przestępstwo z art. 258 § 3 Kodeksu karnego oraz kierowania zorganizowaną grupą przestępczą, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi, w krótkich odstępach czasu, w sposób wskazujący, że uczynił stałe źródło utrzymania z procederu, odkaził skażony alkohol etylowy w ilości łącznej nie mniej niż (...) litrów o wartości rynkowej nie mniejszej niż (...) PLN, tj. przestępstwo z art. 13 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 2 marca 2001 r. o wyrobie alkoholu etylowego oraz wytwarzania wyrobów tytoniowych (Dz. U. Nr 31, poz. 353 z późn. zm.) w zw. z art. 12 i art. 65 § 1 Kodeksu karnego.

Następnie Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia (...) listopada 2012 r., sygn. akt (...) uznał skarżącego winnego popełnienia czynów karalnych, określonych w art. 42 ust. 3 i art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o wyrobie napojów spirytusowych oraz rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych (Dz. U. Nr 208, poz. 1539 z późn. zm.), art. 13 w zw. z art. 14 powołanej ustawy z dnia 2 marca 2011 r. w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego. Cudzoziemiec w okresie co najmniej od dnia 19 lipca 2006 r. do dnia 5 lutego 2008 r. w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, odkaził nie będąc do tego uprawnionym, alkohol etylowy skażony uzyskując niezgodnie ze sposobem produkcji spirytus, który wprowadził do obrotu w ilości łącznej nie mniejszej niż (...) litrów o wartości rynkowej nie mniejszej niż (...) PLN, przy czym z popełniania przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu. Ponadto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, odkażając alkohol etylowy skażony w podanej ilości, a następnie sprzedając go jako spirytus konsumpcyjny zmienił w użyciu przeznaczenie wyrobu akcyzowego zwolnionego z podatku akcyzowego, powodując uszczuplenie należności publicznoprawnej z tytułu podatku akcyzowego dużej wartości w wysokości nie mniejszej niż (...) PLN, przy czym z popełniania przestępstwa uczynił stałe źródło dochodu (czyn z art. 73a § 1 Kodeksu karnego skarbowego w zw. z art. 6 § 2 i w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s.) Cudzoziemiec został skazany na karę pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 8 miesięcy z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby i został oddany pod dozór kuratora sądowego, tj. do dnia 7 grudnia 2017 r.

Ustaleń tych skarżący nie kwestionuje, są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy i należy nadać im istotne znaczenie z tego względu, że kwestia karalności skarżącego ma bezpośredni związek z oceną przestrzegania przez cudzoziemca porządku prawnego. Należy zauważyć, że rozważenie przez organ względów "ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego", w świetle art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy, jest jednym z zagadnień kluczowych dla kierunku rozstrzygnięcia. Powyższe powoduje, że nie można w elementach składających się na tę ocenę, takich jak uprzednia karalność, upatrywać tej informacji jako pozbawionej znaczenia dla sprawy. Charakter zdarzeń, do których odnoszą się opisane wyżej orzeczenia sądów karnych - w tym wyrok Sądu Okręgowego w O., który orzekł wobec skarżącego bezwarunkową karę pozbawienia wolności - wynikające ze społecznej wysokiej szkodliwości czynów przestępnych popełnionych przez skarżącego, do jakich niewykluczone, że może dochodzić w przyszłości, jest równoznaczny z naruszeniem porządku publicznego, gdyż związany jest ze znacznym rozmiarem przestępstwa, jego długotrwałym okresem oraz wynikającymi z tego tytułu zobowiązaniami podatkowymi wobec Skarbu Państwa w znaczącej wysokości.

Wskazać należy, że przestępstwo z art. 258 § 3 Kodeksu karnego, za które między innymi został skazany cudzoziemiec jest przestępstwem umyślnym dokonanym z zamiarem bezpośrednim. Umyślność to działanie z zamiarem popełnienia czynu zabronionego, a więc sytuacja, w której sprawca chce lub co najmniej godzi się na popełnienie czynu zabronionego, w przeciwieństwie do przestępstwa nieumyślnego, tj. do sytuacji, w której sprawca nie ma zamiaru popełnienia czynu zabronionego, jednakże popełnia go na skutek niezachowania wymaganej ostrożności wymaganej w danych okolicznościach (art. 9 Kodeksu karnego). Takie zachowania skarżącego świadczą o braku woli przestrzegania przez niego porządku prawnego, jednocześnie stwarzając niebezpieczeństwo zagrożenia zdrowia i życia innych ludzi. Zatem organ zasadnie dał prymat charakterowi czynów popełnionych przez skarżącego (wysoki stopień społecznej szkodliwości; działanie w ramach grupy przestępczej; potencjalnie powszechny zasięg oddziaływania popełnianych przestępstw i wywoływanie zagrożeń dla wielu dóbr prawnych jednocześnie; eskalacja czynów zabronionych - późniejsze czyny polegały już nawet na zorganizowaniu i kierowaniu grupą; działanie w dłuższej perspektywie czasowej) nad pewnymi oznakami pozytywnej prognozy, które mogły następować tylko w krótszej perspektywie czasowej. Skarżący niezasadnie umniejsza rolę popełnionych przez niego przestępstw w ocenie relewantnej dla art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach i sprowadza ją wyłącznie do kategorii błędu życiowego, który nie może się już powtórzyć.

W ocenie Sądu wynikająca z akt administracyjnych, niesporna zresztą, dwukrotna karalność skarżącego, ma wpływ na istnienie odmownej przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, tj. wymaganie względów ochrony porządku publicznego. Ochrona "porządku publicznego" w ocenie Sądu jest bowiem nierozerwalnie związana z ochroną "porządku prawnego", tj. przestrzeganiem przepisów prawa i choć jest ona pojęciem szerszym niż ochrona "porządku prawnego", to każde naruszenie porządku prawnego (przepisów prawa) stanowi jednocześnie naruszenie porządku publicznego, będącego w swej istocie wolnym od zakłóceń biegiem życia zbiorowego, uporządkowanym przepisami prawnymi. Oceniając, czy określone postępowanie cudzoziemca wypełnia dyspozycję omawianego przepisu sięgnąć należy zarówno do ugruntowanego stanowiska orzecznictwa i doktryny, jak również analogicznych regulacji obowiązujących w prawie europejskim. Zasadniczo przyjmuje się, że naruszeniem bezpieczeństwa i porządku publicznego jest postępowanie sprzeczne z powszechnie obowiązującymi normami prawa, którego skutkiem jest skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu karnego, stwierdzającym winę oskarżonego.

Nie ulega wątpliwości, że względy obronności lub bezpieczeństwa państwa oraz ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, które uzasadniają odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, są pojęciami nieostrymi (nie zawierającymi legalnej ich definicji). Jednakże porządek publiczny jest rozumiany w polskim systemie prawnym jako prawidłowe funkcjonowanie instytucji publicznych niezbędnych w społeczeństwie i uporządkowany przepisami prawnymi, wolny od zakłóceń rytm i przebieg życia społecznego (E. Ura, Ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego przy przekraczaniu granicy państwowej; Społeczne koszty migracji transgranicznych - red. J. Kitowski, Rzeszów 1997).

Wskazać należy, że Dyrektywa Rady Nr 2003/109/WE z 25 listopada 2003 r. dotycząca statusu obywateli państw trzecich, będących rezydentami długoterminowymi (Dz.Urz.UE.L 016 z 23 stycznia 2004 r.) w art. 6, przyznając państwu członkowskiemu prawo do odmowy przyznania statusu rezydenta długoterminowego ze względu na porządek publiczny lub bezpieczeństwo publiczne stwierdza, że przy podejmowaniu decyzji należy uwzględnić powagę i rodzaj przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu lub bezpieczeństwu publicznemu lub też zagrożenie, jakie stanowi dana osoba, uwzględniając czas zamieszkania i istnienie związków z państwem zamieszkania. Podobnie Dyrektywa Rady Nr 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin (Dz.Urz.UE.L 251 z 3 października 2003 r.) stwierdza w art. 6, że państwo może nie uwzględnić wniosku o wjazd lub pobyt członka rodziny ze względu na porządek publiczny, bezpieczeństwo publiczne lub zdrowie publiczne uwzględniając wagę lub rodzaj naruszenia porządku publicznego dokonanego przez członka rodziny lub zagrożenia przez niego powodowane. Zważyć przy tym należy, że państwa członkowskie przywiązują szczególną wagę do zapobiegania zjawiskom godzącym w porządek publiczny lub bezpieczeństwo publiczne. Zatem kontrola wjazdu i pobytu cudzoziemców jest stosowana również jako instrument o charakterze prewencyjnym, służący ochronie ładu i porządku publicznego oraz interesu państwowego.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności sprawy niniejszej Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego w zakresie przyjęcia, że dwukrotne naruszenia obowiązującego porządku prawnego, jakich dopuścił się skarżący w czasie pobytu na terytorium RP, wypełniają przesłankę wskazanego art. 57 ust. 1 pkt 5. Podjęcie negatywnej decyzji administracyjnej przez organ odwoławczy jest bowiem uzasadnione względami ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz interesem Rzeczypospolitej Polskiej.

Przedstawione okoliczności trafnie doprowadziły organy orzekające do ustalenia, że cudzoziemiec narusza prawo wykazując postawę lekceważącą do zasad porządku prawnego panującego w Polsce, nie stosuje się do norm prawnych, co uzasadnia przekonanie, że jego pobyt na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla tego porządku. Materiał dowodowy zgromadzony przez organy orzekające w sprawie uzasadniał zastosowanie normy art. 57 ust. 1 pkt 5, 8 i 9 ustawy o cudzoziemcach, zaś spełnienie się tych przesłanek uprawniało organ do odstąpienia od badania przesłanek z art. 53 tej ustawy.

W tym miejscu wskazać należy, że okoliczność dotycząca pozostawania przez skarżącego w związku małżeńskim z Polką i posiadanie z tego związku dziecka, które to okoliczności miałyby przemawiać za priorytetem interesu indywidualnego (dobro rodziny) nad interesem społecznym (bezpieczeństwo Państwa), były przez organ rozważane - co wynika z treści uzasadnienia. Przypomnieć należy, że powoływana przez skarżącego Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, przyjęta w Rzymie 4 listopada 1950 r. i podpisana przez Polskę 26 listopada 1991 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.), przewiduje w art. 8 ust. 2 dopuszczalne ograniczenia prawa do poszanowania życia rodzinnego, jednakże zawęża to do przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi, m.in. na bezpieczeństwo publiczne lub ochronę porządku i nie gwarantuje niczym nieograniczonej ochrony rodzin przed rozłąką. Niewątpliwie interesy jednostki i interesy Państwa powinny być w tym wypadku wyważone. Ochrona interesów jednostki nie jest bezwzględna i dopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w interesy jednostki właśnie ze względu na ochronę porządku publicznego jako mająca na celu zapobieganie przestępstwom. Skarżący popełnił czyny wyczerpujące definicję przestępstwa, o jakim mowa w art. 7 § 3 Kodeksu karnego, co świadczy o tym, że skarżący nie zamierza przestrzegać porządku prawnego. Dlatego też za bezzasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 8 Konwencji, który nie stanowi samoistnej podstawy orzekania w zakresie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie, jak również bliżej nieokreślonych przez skarżącego przepisów Konwencji o ochronie praw dziecka, bowiem decyzja o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie nie zmieniła sytuacji prawnej skarżącego, czy jego żony i małoletniego ich dziecka w ten sposób, że nie mogą oni prowadzić życia rodzinnego. Inkryminowana decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia o wydaleniu skarżącego z terytorium RP i decyzją tą nie nałożono na skarżącego żadnych obowiązków, które przekreślałyby w przyszłości realizację prawa do poszanowania życia rodzinnego.

Sąd zauważa także, że konstrukcja przepisów art. 57 ustawy o cudzoziemcach wskazuje, że ustawodawca przewidział, w jakich okolicznościach organ nie może odmówić zgody na zamieszkanie, w przypadku gdy przesłanką ubiegania się o zezwolenie na zamieszkanie jest zawarty związek małżeński z obywatelem polskim. Nie jest nim przesłanka, o jakiej mowa w art. 57 ust. 1 pkt 5, ale wyłącznie przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 3 i pkt 7-9 - co wynika z art. 57 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. Ustawodawca pominął w tych uregulowaniach przesłankę względów bezpieczeństwa Państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, co świadczy o tym, że przedłożył interes bezpieczeństwa Państwa nad interesem jednostki.

Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organ odwoławczy wydając kwestionowaną decyzję podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i merytorycznego załatwienia sprawy, dokonując przy tym prawidłowej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, w sposób wyczerpujący zebrał i dokonał prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.