Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3065106

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 26 maja 2020 r.
IV SA/Wa 808/20
Brak podstaw do zwrotu ponaglenia w oparciu o art. 66 § 3 k.p.a.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski.

Sędziowie WSA: Jarosław Łuczaj, Grzegorz Rząsa (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi (...) sp. z o.o. z siedzibą w (...) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) stycznia 2020 r., (...) w przedmiocie zwrotu ponaglenia

1. uchyla zaskarżone postanowienie;

2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) na rzecz skarżącej (...) sp. z o.o. z siedzibą w (...) kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) (dalej: "SKO" lub "Kolegium" lub "organ II instancji") z (...) stycznia 2020 r., (...) (dalej: "zaskarżone postanowienie") orzekające o zwrocie na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. ponaglenia spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w (...) (dalej: "skarżąca" lub "spółka") na bezczynność Zarządu (...) (dalej: "Zarząd (...)" lub "organ I instancji") na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem z tablicą reklamową o wymiarach 12x3 m, na części działki ew. nr (...) w obrębie (...) przy ul. (...) w (...) na terenie (...) (dalej: "inwestycja").

II. Zaskarżone postanowienie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.

II.1. W dniu 19 sierpnia 2016 r. spółka reprezentowana przez S. J. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji. Pismem z 23 sierpnia 2016 r. Zarząd (...) zwrócił się do pełnomocnika spółki o uzupełnienie wniosku m.in. o nadesłanie oryginału pełnomocnictwa dla S. J. do występowania w imieniu spółki. W następstwie tego, pismem z 7 września 2016 r. spółka udzieliła odpowiedzi na pytania zawarte w piśmie z 23 sierpnia 2016 r. oraz poinformowała, że "sprawę z ramienia inwestora (...) sp. z o.o. z siedzibą w (...) będzie koordynował Pan M. P., pełnomocnictwo w załączeniu". Z metryki sprawy wynika, że w dniu (...) września 2018 r. uznano sprawę za zakończoną. Pismem z 1 października 2019 r. (...) Inspektorat Nadzoru Budowlanego (...) zwrócił się do Urzędu (...) z prośbą o wyjaśnienie czy sprawa wszczęta wnioskiem spółki w dniu (...) sierpnia 2016 r. została zakończona wydaniem decyzji i czy jest ona ostateczna. Pismem z 10 października 2019 r. Kierownik Referatu Realizacji Urbanistycznej w Wydziale Architektury i Budownictwa (...) poinformował, że sprawa pozostała bez rozpoznania z uwagi na braki formalne wniosku. Pismem z 22 listopada 2019 r. spółka reprezentowana przez radcę prawnego zwróciła się do organu I instancji o wyjaśnienie na jakiej podstawie prawnej doszło do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w jakiej dacie i w jakiej formie wnioskodawca został poinformowany przez Urząd o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, jeżeli zaś wnioskodawca nie został poinformowany o pozostawieniu bez rozpoznania spółka wniosła o rozpoznanie wniosku. W następstwie, Zarząd (...) pismem z 11 grudnia 2019 r. poinformował spółkę, że wezwanie z (...) sierpnia 2016 r. zawierało pouczenie, iż braki formalne należy uzupełnić w terminie 7 dni od daty doręczenia, a w przypadku ich nieusunięcia w wyznaczonym terminie sprawa pozostanie bez rozpoznania. Braki formalne nie zostały uzupełnione (nie dołączono pełnomocnictw), zatem wniosek pozostał bez rozpoznania. Pismem z 7 stycznia 2020 r. spółka reprezentowana przez radcę prawnego wniosła do SKO (za pośrednictwem Prezydenta (...)) ponaglenie w sprawie wniosku z dnia 19 sierpnia 2016 r. dotyczącego wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji. Ponaglenie to zostało uzupełnione pismem z 9 stycznia 2020 r.

II.2. Postanowieniem z (...) stycznia 2020 r., (...) Kolegium orzekło o zwrocie ww. ponaglenia spółki powołując się na art. 66 § 3 k.p.a. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, SKO podniosło, iż rozważenia wymaga kwestia czy strona celem obrony własnego interesu prawnego naruszonego pozostawieniem podania bez rozpoznania powinna podjąć obronę przed bezczynnością organu administracji publicznej, składając ponaglenie do organu wyższego stopnia, a następnie w razie nieuwzględnienia zażalenia, skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, czy też powinna wnieść skargę do sądu administracyjnego na akt lub czynność. SKO powołało się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r., I OPS 2/13 w której NSA przesądził kwestię, iż na pozostawienie podania bez rozpoznania przysługuje skarga na bezczynność organu. Tym samym, w ocenie Kolegium nie jest możliwe rozpoznanie ponaglenia spółki na bezczynność organu, w tym przypadku Zarządu (...) z powodu pozostawienia bez rozpoznania wniosku spółki o wydanie decyzji o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji, albowiem na czynność postawienia podania bez rozpoznania, przysługuje skarga na bezczynność. Z powyższych względów, w ocenie SKO ponaglenie spółki podlega zwrotowi w trybie art. 66 § 3 k.p.a.

III.1. Pismem z 6 marca 2020 r. skarżąca wniosła skargę na wskazane wyżej postanowienie SKO, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

(i) art. 66 § 1 w zw. z art. 66 § 3 k.p.a. poprzez zastosowanie wadliwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia,

(ii) art. 64 § 2 i art. 79a § 1 w zw. z art. 9 i art. 14 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności, że o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z uwagi na zaniechanie przez stronę uzupełnienia braków formalnych wniosku, organ administracji publicznej ma obowiązek zawiadomić wnioskodawcę na piśmie,

(iii) art. 64 § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zastosowanie sankcji w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania jest dopuszczalne w sytuacji, gdy wnioskodawca uzupełnił wniosek zgodnie z wezwaniem w niepełnym zakresie, podczas gdy prawidłowa interpretacja ww. przepisu prowadzi do wniosku, ze zastosowanie tej sankcji jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy wnioskodawca w ogóle nie uzupełnił braków formalnych wniosku wskazanych przez organ,

(iv) art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że skarżącej nie przysługiwało prawo do wniesienia ponaglenia, podczas gdy w dacie wniesienia ponaglenia, sprawa z wniosku złożonego przez skarżącą w dniu 19 sierpnia 2016 r. nie została załatwiona, a ponadto organ I instancji nie podjął żadnych czynności zmierzających do jej załatwienia, co jest równoznaczne z pozostawianiem przez ten organ w stanie bezczynności,

(v) art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że w związku z pozostawieniem wniosku bez rozpoznania i zaistnieniem stanu bezczynności po stronie organu I instancji, skarżąca winna wnieść skargę na bezczynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego, podczas gdy skarżącej przysługuje uprawnienie do wniesienia ponaglenia w trybie przepisu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. a zaniechanie wniesienia ponaglenia przed wniesieniem skargi doprowadziłoby do sytuacji, w której skarżąca nie wyczerpałaby przysługujących jej środków zaskarżenia i w konsekwencji doprowadziłoby do stwierdzenia przez WSA niedopuszczalności skargi.

III.2. W odpowiedzi na skargę datowanej na dzień 20 marca 2020 r. Kolegium wniosło o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

IV.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w realiach niniejszej sprawy nie zachodziły podstawy do zwrotu ponaglenia Spółki w oparciu o art. 66 § 3 k.p.a.

IV.2. Zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a., jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zdaniem Sądu oczywiste jest, powołany przepis k.p.a. nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie. Po pierwsze, przepis ten w odniesieniu do spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne (art. 3 § 2 p.p.s.a.) w ogóle nie znajduje zastosowania. Sąd administracyjny nie jest przecież sądem powszechnym. Już z tego powodu zaskarżone postanowienie winno być uchylone. Po drugie, okoliczność, że na czynność w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), a nie skarga na akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie uzasadnia w żaden sposób zastosowania art. 66 § 3 k.p.a. Skarżąca spółka wyraźnie określiła treść i cel swojego podania, określając go jako ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Do rozpoznania wspomnianego ponaglenia właściwy jest organ wyższego stopnia, czyli w realiach niniejszej sprawy właśnie SKO w (...) (art. 17 pkt 1 k.p.a.). Trafnie przy tym zwróciła uwagę skarżąca spółka, że uprzednie wniesienie ponaglenie jest warunkiem koniecznym do przyjęcia dopuszczalności skargi na bezczynność. Obecnie wynika to wprost z art. 53 § 2b p.p.s.a. W poprzednim stanie prawnym przyjmowano z kolei, że wniesienie zażalenia (art. 37 § 1 w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r.), jest również warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność w związku z wymogiem wyczerpania środków zaskarżenia (zamiast wielu zob. np. postanowienie NSA z 4 lipca 2020 r., II OSK 1478/12, CBOSA). Reasumując, obowiązkiem Kolegium, jako organu wyższego stopnia w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy przez organ samorządu terytorialnego, było rozpoznanie ponaglenia Spółki. Kolegium nie miało podstaw do zwrotu tego ponaglenia w oparciu o art. 66 § 3 k.p.a. Sąd wskazuje również, że orzekając w granicach sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.), nie jest uprawnionym do formułowania wiążących ocen prawnych dotyczących tego, czy organ I instancji zasadnie pozostawił wniosek spółki o ustalenie warunków zabudowy bez rozpoznania. Tylko obiter dicta należy zatem stwierdzić, że błędne jest stanowisko organu I instancji zawarte w piśmie z 11 grudnia 2019 r., jakoby k.p.a. nie przewidywał obowiązku zawiadomienia strony o czynności materialno-technicznej w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania. Obowiązek taki wynika m.in. z art. 9 k.p.a. (por. też uzasadnienie wyroku NSA z 14 września 2018 r., II OSK 629/18, CBOSA).

IV.3. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od skargi (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł).

IV.4. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.