IV SA/Wa 3378/17 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2590908

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2018 r. IV SA/Wa 3378/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj.

Sędziowie WSA: Alina Balicka (spr.), Tomasz Wykowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia (...) października 2017 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy

1.

uchyla zaskarżoną decyzję,

2.

zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego M. H. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną do Sądu decyzją z (...) października 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dalej jako "Szef Urzędu, organ odwoławczy/II instancji", działając na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1990 z późn. zm.), dalej jako "u.o.c." oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej jako "k.p.a." utrzymał w mocy decyzję z (...) października 2016 r. Wojewody (...) w przedmiocie odmowy udzielenia M. H. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wojewoda (...), dalej jako "Wojewoda, organ I instancji" po rozpatrzeniu wniosku M. H., dalej jako "skarżący/cudzoziemiec" decyzją z (...) października 2016 r. odmówił ww. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdzając, iż cudzoziemiec nie udowodnił spełnienia przesłanki z art. 114 ust. 1 u.o.c., tj. nie przedstawił dokumentów potwierdzających posiadanie źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny oraz ubezpieczenia zdrowotnego i miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżący nie zgodził z wydanym rozstrzygnięciem i w dniu 25 listopada 2016 r. złożył odwołanie od decyzji. W uzasadnieniu ww. odwołania pełnomocnik cudzoziemca podniósł: "powyższą decyzję zaskarżam w całości, zarzucając jej: naruszenie przepisów postępowania mające istotne wpływ na wynik sprawy, to jest: 1) naruszenie art. 7 w związku z art. 77 na podstawie art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jak również dowolna jego ocenę, przejawiające się w nie uwzględnieniu dowodów znajdujących się w aktach sprawy przemawiających za tym, że Skarżąca posiada wszystkie przesłanki zgodnie z ustawa o cudzoziemcach do otrzymania zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP.2) naruszając art. 11 w związku z art. 107 § 1 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji na jakich dowodach oprał się Organ, wydając decyzję. "

Z uwagi na podniesione zarówno w złożonym wniosku jak i w odwołaniu okoliczności pobytu skarżącego na terytorium Polski oraz dokumenty złożone w toku postępowania odwoławczego Szef Urzędu stwierdził zasadność, stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. dokonania ponownej analizy zebranej dokumentacji w sprawie. W związku z tym oraz mając na uwadze upływ czasu od wydania decyzji przez organ I instancji organ odwoławczy pismem z 18 sierpnia 2017 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia aktualnego materiału dowodowego o dokumenty pozwalające na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie m.in. o:

- dokumenty dotyczące wykonywania przez cudzoziemca pracy, a tym samym potwierdzające istnienie okoliczności uzasadniających jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące, tj. aneksu do umowy o pracę zawartej w dniu 3 marca 2016 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. będącej podstawą wykonywania pracy, określający wysokość wynagrodzenia na poziomie nie niższym niż pracowników wykonujących pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku w tym samym wymiarze czasu,

- aktualne dokumenty potwierdzające posiadanie przez cudzoziemca zapewnionego miejsca zamieszkania w Polsce, np. umowy najmu, umowy użyczenia, potwierdzenie zameldowania, zaświadczenie z hotelu,

- oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1137) o osobach pozostających na utrzymaniu cudzoziemca,

- aktualne dokumenty potwierdzające posiadanie przez cudzoziemca ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (np. wyciąg z ZUS RCA).

W odpowiedzi na wezwanie, jak wskazał organ II instancji skarżący przedstawił dokumenty, z których wynika, że posiada on ubezpieczenie zdrowotne i zawarł umowę o pracę ważną od dnia 7 października 2017 r. na okres 3 lat będącą podstawą do wykonywania pracy na terytorium Polski, a także złożył oświadczenie, że nie posiada nikogo na swoim utrzymaniu. Nie uzupełnił natomiast dokumentów jak podaje Szef Urzędu potwierdzających, iż cudzoziemiec ma zapewnione miejsce zamieszkania w Polsce.

Po analizie całokształtu zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z (...) października 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że skarżący nie udokumentował, iż ma zapewnione miejsce zamieszkania w Polsce, stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 2 u.o.c., tym samym wyczerpuje on obligatoryjną przesłankę do odmowy wydania zezwolenia na pobyt czasowy (art. 100 ust. 1 pkt 1 u.o.c)

Skargę na decyzję Szefa Urzędu z (...) października 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł M. H.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci art. 114 u.o.c, stwierdzając, że spełnia wszystkie wymogi niezbędne do udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce.

W wywodach skargi skarżący podniósł, że posiada: wymagane ubezpieczenie zdrowotne, stabilne i regularne źródło dochodu w związku z posiadaniem umowy o pracę z dnia 1 marca 2016 r. zawartej w Warszawie z firmą "(...)" S. T., ma zapewnione miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, skarżący wskazał, że przedstawił tzw. informację starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, a wysokość wynagrodzenia ustalona w umowie o pracę jest odpowiednia, tj. nie jest niższa niż wysokość wynagrodzenia pracowników wykonujących w tym samym wymiarze czasu pracy pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku. Ponadto, wraz ze złożoną do Sądu skargą skarżący załączył kopię wniosku złożonego do Szefa Urzędu o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, w którym powołał się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna jednak z innych względów niż podniesione w skardze.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) - dalej jako p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 114 ust. 1 u.o.c. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę udziela się, gdy celem pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy oraz spełnione są łącznie następujące warunki:

cudzoziemiec posiada:

a)

ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

b)

źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu;

2)

cudzoziemiec ma zapewnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania;

3)

podmiot powierzający wykonywanie pracy nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy;

4)

wysokość wynagrodzenia, która jest określona w posiadanej przez cudzoziemca umowie z podmiotem powierzającym wykonywanie pracy, będącej podstawą wykonywania pracy, zawartej w formie pisemnej, nie jest niższa niż wysokość wynagrodzenia pracowników wykonujących w tym samym wymiarze czasu pracy pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku.

Art. 125 u.o.c. stanowi zaś, iż do ustalenia, czy podmiot powierzający wykonywanie pracy nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy, stosuje się przepisy art. 88c ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (ust. 1) (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 645 z późn. zm.) O udzielenie informacji, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, występuje podmiot powierzający wykonywanie pracy (ust. 2). Informację, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, cudzoziemiec dołącza do wniosku o udzielenie lub zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (ust. 3).

Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że bezspornym w niniejszej sprawie jest to, że skarżący spełnia warunki określone w art. 114 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 u.o.c. Kwestią sporną pozostaje natomiast to, czy M. H. udokumentował, że ma zapewnione miejsce zamieszkania w Polsce (art. 114 ust. 1 pkt 2 u.o.c.). Ze zgromadzonej w toku postępowania odwoławczego dokumentacji wynika, że skarżący w dniu 30 sierpnia 2017 r. (a nie jak twierdzi 29 sierpnia 2017 r.) otrzymał wezwanie do uzupełnienia m.in. dokumentów potwierdzających posiadanie przez cudzoziemca zapewnionego miejsca zamieszkania w Polsce, np. umowy najmu, umowy użyczenia, potwierdzenie zameldowania, zaświadczenie z hotelu. W dniu 3 września 2017 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył: oryginał oświadczenia o zamieszkaniu i korektę wniosku. Dokumenty wpłynęły do organu odwoławczego w dniu dopiero (...) października 2017 r., tj. po wydaniu zaskarżonej decyzji w sprawie. Złożone dokumenty, mimo, iż zostały złożone do właściwego organu w wymaganym terminie nie zostały przez niego uwzględnione przed wydaniem decyzji. Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W zakresie podstaw wznowieniowych należy zauważyć, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję w dniu (...) października 2017 r. nie dysponował dokumentami, które skarżący złożył za pośrednictwem operatora pocztowego, a które w ocenie organu II instancji były niezbędne do wydania pozytywnej decyzji.

Wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych dowodów istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję, stanowi przesłankę wznowieniową postępowania administracyjnego przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tak więc w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego możliwe jest uchylenie zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. W art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. chodzi więc o jakiekolwiek naruszenie prawa, a jedynym ograniczeniem zastosowania tego przepisu jest to czy naruszenie określonej normy daje, czy nie daje podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Tym samym ustawodawca wskazuje, że realizacja zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. jest wartością wyższą niż przestrzeganie innej zasady ogólnej, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., czyli zasady trwałości rozstrzygnięć administracyjnych. Jeżeli bowiem nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania, ewentualne uchylenie zaskarżonego postanowienia (decyzji) mogłoby nastąpić jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub lit. c p.p.s.a. Tak więc istotnym jest, że naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.

Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP i art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych obejmuje ocenę zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego co do zgodności z przepisami, które mają zastosowanie w danej sprawie administracyjnej. Wydanie aktu administracyjnego, którego podstawę stanowi decyzja lub orzeczenie Sądu, w odniesieniu do których stwierdzono ich niezgodność z prawem, oznacza wydanie aktu z naruszeniem przepisów, a w takim wypadku w odniesieniu do tegoż aktu zachodzą podstawy do stwierdzenia zaistnienia naruszenia prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Nie można bowiem pojęcia "naruszenia prawa", o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu, a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa rozumie się także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji (postanowienia), a taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Dotyczy to na przykład niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego określonych w art. 145 § 1 pkt 5 i 8, czy też w art. 145a k.p.a. Tak więc w razie stwierdzenia przez sąd, że akt kontrolowany narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 1321/05, opublikowany w LEX nr 317405 oraz wyrok NSA z 10 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1573/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd podziela w pełni wyrażony zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i w doktrynie pogląd, iż "podstawą do uchylenia decyzji przez Sąd administracyjny jest wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wznowieniowych zawartych w art. 145 § 1, a nie tylko tych, które wiążą się z naruszeniem prawa" (wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II OSK 2004/10, wyrok NSA z 30 marca 2017 r., sygn. akt. II GSK 1953/15 dostępny w CBOIS oraz powoływane tam publikacje: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 528-529 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. T. Wosia, Warszawa 2011, s. 662-663). Jak podkreśla się w doktrynie możliwe jest również rozumienie pojęcia naruszenia prawa w sposób bardziej zobiektywizowany, "nawiązujący do szeroko pojmowanych wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków, które mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet okoliczności poniekąd zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego (np. wadliwego prejudykatu)" (T. Kiełkowski, Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, PPP 2008, nr 4, s. 59 i n.; zob. też A. Kabat, Komentarz do art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, WK 2016).

Skoro więc po wydaniu ostatecznej decyzji odmawiającej udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, to w odniesieniu do zaskarżonej decyzji nastąpiło ziszczenie się dyspozycji określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a to wyczerpało treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców weźmie pod uwagę powyższą ocenę prawną przedstawioną przez Sąd oraz ponownie dokona oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem spełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 114 ust. 1 u.o.c., w szczególności pkt 2, czego Sąd w niniejszym składzie nie przesądza.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., na które składają się: wpis od skargi (300 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł.), oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.