Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2641998

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 7 marca 2019 r.
IV SA/Wa 3134/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska.

Sędziowie WSA: Katarzyna Golat (spr.), Anna Sękowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia (...) października 2018 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) października 2018 r. nr (...) Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w zw. z art. 127 § 2, art. 17 pkt 3 i art. 20 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm., obecnie t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), określanej dalej jako k.p.a. oraz w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 6 i art. 4 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 888, z późn. zm.), art. 33 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2012 r. poz. 392, z późn. zm.) i § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2329), po rozpatrzeniu odwołania K. K. (wskazywanego dalej również jako skarżący), od decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) z dnia (...) maja 2018 r. (znak: (...)), wydanego w przedmiocie odmowy zmiany orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności z, K. K. dnia (...) stycznia 2016 r. (znak: (...)), Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...), uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji.

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w (...) w dniu (...) sierpnia 2015 r. wydał orzeczenie o niezaliczeniu K. K. do osób niepełnosprawnych. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewódzki Zespół w Województwie (...) wydał orzeczenie z dnia (...) stycznia 2016 r. (znak: (...)), którym uchylił w całości orzeczenie organu I instancji i zaliczył stan orzekanego do lekkiego stopnia niepełnosprawności, na okres do dnia 31 stycznia 2017 r., z oznaczeniem symbolu przyczyny niepełnosprawności (...) oraz (...).

Od powyższego orzeczenia K. K. złożył odwołanie do Sądu Rejonowego Wydziału V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (...). Postępowanie odwoławcze przed Sądem Rejonowym Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt (...)) nadal pozostaje w toku.

Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2018 r. K. K. wystąpił w trybie art. 155 k.p.a. do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) o zmianę wskazanego wyżej orzeczenia z dnia (...) stycznia 2016 r. poprzez orzeczenie, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i że jego niepełnosprawność będzie trwać do dnia 31 stycznia 2019 r.

Decyzją z dnia (...) maja 2018 r. (znak: (...)) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) odmówił zmiany orzeczenia z dnia (...) stycznia 2016 r. Od ww. decyzji K. K. wniósł odwołanie.

Następnie skarżący wystąpił z wnioskiem z dnia 19 lipca 2018 r. o skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 10 § 1 k.p.a., w trybie art. 52 k.p.a. poza siedzibą organu, poprzez przesłanie przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej akt postępowania Staroście Powiatowemu w (...).

Pismem z dnia 8 sierpnia 2018 r. organ wyjaśnił, iż akta postępowania zawierają dane osobowe, w tym dane dotyczące zdrowia, które są objęte ochroną, przewidzianą w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych, w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz.UE.L Nr 119, str. 1), podkreślając iż strona z aktami sprawy powinna zapoznać się w siedzibie organu, a organ nie ma obowiązku przesyłania akt do miejscowości jej zamieszkania.

W dniu 3 września 2018 r. do Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych wpłynęły pisma K. K., którymi ponownie wystąpił o skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 10 § 1 k.p.a. w trybie art. 52 k.p.a. poza siedzibą organu.

Jednocześnie strona wystąpiła ze skargą na działanie organu w związku z nieudostępnieniem akt postępowania we wskazany przez stronę sposób.

Minister postanowieniami z dnia (...) września 2018 r. odmówił stronie nadesłania kopii akt oraz odmówił zawieszania postępowania odwoławczego od decyzji Wojewódzkiego Zespołu w Województwie (...) z dnia (...) maja 2018 r.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że K. K. wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2018 r. wystąpił do Wojewódzkiego Zespołu w Województwie (...) o zmianę, w trybie art. 155 k.p.a. orzeczenia z dnia (...) stycznia 2016 r., którym został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia 31 stycznia 2017 r. We wniosku podniósł, że wnosi o zmianę orzeczenia, poprzez zaliczenie do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, na okres do dnia 31 stycznia 2019 r. z uwagi na fakt, iż przemawia za tym, zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes wnioskodawcy.

Decyzją z dnia (...) maja 2018 r. Wojewódzki Zespół w Województwie (...) odmówił zmiany orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia (...) stycznia 2016 r., wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek, wymienionych w tym przepisie. Wojewódzki Zespół wyjaśnił, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 155 k.p.a., a ponadto przed Sądem Rejonowym w (...) toczy się postępowanie odwoławcze od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia (...) stycznia 2016 r., wszczęte przez skarżącego w trybie, określonym w art. 6c ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 511).

Organ podkreślił, że celem toczącego się postępowania sądowego jest merytoryczne rozstrzygnięcie o żądaniach strony, a w przypadku uwzględnienia odwołania, sąd zmieni w całości albo w części zaskarżone orzeczenie i orzeknie co do istoty sprawy lub też uchyli orzeczenie i przekaże sprawę do rozpoznania wojewódzkiemu zespołowi do spraw orzekania.

W ocenie organu odwoławczego, Wojewódzki Zespół w Województwie (...), badając zasadność żądania strony i wydając rozstrzygnięcie nieprawidłowo dokonał oceny istoty przedmiotowej sprawy, bowiem orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia (...) stycznia 2016 r., wydane zostało na okres do dnia 31 stycznia 2017 r., co oznacza, że 24 kwietnia 2018 r., tj. w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. orzeczenia z dnia (...) stycznia 2016 r. orzeczenie to nie obowiązywało - utraciło ważność, z upływem okresu na jaki zostało wydane, tj. z dniem 31 stycznia 2017 r.

Złożenie przez stronę odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia (...) stycznia 2016 r. do sądu rejonowego pracy i ubezpieczeń społecznych oraz toczące się postępowanie odwoławcze nie stanowi, w ocenie Ministra, okoliczności dopuszczającej możliwość prowadzenia postępowania w trybie art. 155 k.p.a., w odniesieniu do orzeczenia, które utraciło ważność.

W ocenie organu, upływ określonego terminu ważności wydanego orzeczenia skutkuje brakiem możliwości zmiany takiej decyzji, bez względu na to, którego z elementów rozstrzygnięcia modyfikacja miałaby dotyczyć, tj. czy ustalonego stopnia niepełnosprawności, czy zakresu ważności orzeczenia. Przepis art. 155 k.p.a. nie znajduje zastosowania do decyzji, której ważność wygasła na skutek upływu terminu, wobec czego organ winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia.

Organ wskazał, że z chwilą wniesienia odwołania od orzeczenia z dnia (...) stycznia 2016 r. do Sądu Rejonowego, sprawa utraciła charakter sprawy administracyjnej, a stała się sprawą rozpoznawaną na gruncie przepisów k.p.c.

Odnosząc się do wniosku o udostępnienie akt organ wywodził, że jeżeli skarżący chce skorzystać z uprawnień wynikających z art. 10 k.p.a., to nie jest on w stanie stawić się w siedzibie organu z przyczyn obiektywnych, a to braku sił i środków na podróż, gdyż jest osobą schorowaną, niemobilną, a ponadto bezrobotną i bez prawa do zasiłku, jak również nie ma możliwości działania przez pełnomocnika, nie zostało uznane przez organ za wystarczające. Minister wziął również pod uwagę fakt, iż akta postępowania odwoławczego stanowią dokumenty znane stronie lub przez nią wytworzone, stąd nie przychylił się do wniosku strony.

Dalej organ wskazał, że podstawowym trybem postępowania w sprawie uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jest tryb określony w § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2015 r. poz. 1110, z późn. zm.). Skład orzekający zespołu, po przeprowadzeniu badania lekarskiego oraz wywiad sporządzony przez co najmniej jednego specjalistę (psychologa, pedagoga, pracownika socjalnego albo doradcę zawodowego), w tym po naradzie, podczas której orzecznicy przedstawiają swoje opinie i wnioski, wydaje orzeczenie w przedmiocie ustalenia bądź odmowy ustalenia określonego stopnia niepełnosprawności, zgodnie z definicjami stopni niepełnosprawności, wyrażonymi w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511, z późn. zm.).

W skardze z dnia 18 października 2018 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów w całości, alternatywnie o ich uchylenie.

Wskazał, że przed wydaniem decyzji MRPiPS nie umożliwił mu wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w trybie art. 10 k.p.a., co stanowi rażące naruszenie elementarnych zasad postępowania administracyjnego, szczególnie art. 6. art. 7, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 k.p.a., gdyż pomimo że skarżący chciał skorzystać z uprawnień wynikających z ww. art. 10 k.p.a., to nie był on w stanie stawić się w siedzibie MRPiPS z przyczyn obiektywnych, a to braku sił i środków na podróż, gdyż jest osobą schorowaną i niemobilną, a ponadto bezrobotną i bez prawa do zasiłku, jak również nie ma możliwości działania przez pełnomocnika, a MRPiPS, jako organ prowadzący postępowanie, nie bacząc na słuszny interes skarżącego, jako strony postępowania.

Skarżący nie podzielił stanowiska, że przesłanie akt do siedziby organu administracyjnego w miejscu zamieszkania strony narusza zasady postępowania administracyjnego, przewidziane w art. 12 § 1 k.p.a.

Dodatkowo skarżący podniósł, że odmówiono mu nadesłania przez MRPiPS kopii akt sprawy w trybie art. 73 k.p.a.

Skarżący zwrócił uwagę, że NSA w składzie siedmiu sędziów po rozpoznaniu wniosku RPO z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt I OPS 1/18, podjął następującą uchwałę: "W ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.) mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy".

Ponadto skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania w trybie art. 98 k.p.a. z uwagi na potrzebę dodatkowego czasu na zapoznanie się z aktami sprawy, jednak i ten wniosek został załatwiony przez MRPiPS odmownie postanowieniem z (...) września 2018 r.

Skarżący wywodził, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia MRPiPS z (...) września 2018 r. jest niezgodne z prawem, bowiem organ, obok żądania strony, ma obowiązek zbadać wystąpienie także innych przesłanek zawieszenia, wymienionych w art. 98 § 1 k.p.a. (por. G. Łaszczyca, Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Kraków 2005, s. 129)."

Skarżący podkreślił, że wydana przez Przewodniczącą i Sekretarza WZON decyzja jest obarczona wadą nieważności, gdyż została wydana z rażącym naruszeniem prawa przez niewłaściwie sformowany skład WZON (zabrakło w nim lekarza jako przewodniczącego składu orzekającego), a decyzja wydawana w trybie art. 155 k.p.a. jest rozstrzygnięciem merytorycznym, do którego to zarzutu MRPiPS nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odwołując się do orzecznictwa, skarżący podniósł, że jednolicie przyjęto jako zasadę, że decyzja wydawana przez organy kolegialne powinna być podpisana przez wszystkich członków organu biorących udział w jej podjęciu. Postanowienie organu pierwszej instancji, jak też drugiej instancji, podjęte na podstawie art. 61a k.p.a., wobec braku regulacji szczególnej, powinno być wydane ze wskazaniem personalnie członków składu orzekającego zespołu i podpisane przez wszystkich członków składów orzekających tych zespołów. Wyjątki od zasady podpisywania aktów administracyjnych przez wszystkich członków organu kolegialnego muszą mieć wyraźne umocowanie ustawowe. Orzeczenia podpisane tylko przez niektórych członków organów kolegialnych, w przypadku braku przepisów szczególnych stanowiących o innych dopuszczalnych konfiguracjach organu, są dotknięte wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Dalej skarżący wywodził, że orzeczenie powinno być wydane ze wskazaniem personalnie członków składu orzekającego i podpisane przez wszystkich członków składu orzekającego w przedmiotowej sprawie.

Powyższe bezspornie oznacza, że właściwym składem do wydania decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest tzw. skład merytoryczny składający się co najmniej z dwóch członków WZON, w tym z lekarza jako przewodniczącego składu orzekającego.

Przytaczając przepisy skarżący wskazał, że zespoły powiatowe i wojewódzkie są organami kolegialnymi, mają przypisane własne kompetencje orzecznicze i związaną z nimi właściwość, prowadzą własne rejestry i ewidencje oraz mają uprawnienia do przetwarzania danych (zespoły wojewódzkie). Są również administratorami danych, zgromadzonych w prowadzonych przez siebie bazach. Przewodniczący wojewódzkiego i powiatowego zespołu mają natomiast niezależnie od zespołów zadania własne - reprezentują zespoły na zewnątrz i organizują ich obsługę administracyjno - biurową. Zdaniem skarżącego, podobna argumentacja znajduje się w Uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego OPS 8/00 z dnia 6 listopada 2000 r.

Nadto skarżący podał, że z materiału dowodowego nie wynika ażeby została wydana decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji. Ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 3 pkt 10 definiuje pojęcie "okresu zasiłkowego", jako okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Oznacza to, że z upływem okresu, na który decyzja przyznawała prawo do świadczeń rodzinnych wygasa tylko uprawnienie do ich otrzymywania, nie zaś decyzja.

Istota postępowania prowadzonego w trybach nadzwyczajnych, określonych w art. 154 i 155 k.p.a. sprowadza się do zbadania czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych dotychczasowej decyzji, zostały spełnione przesłanki. W odniesieniu do trybu z art. 155 k.p.a. dodatkowo na mocy decyzji ostatecznej strona musiała nabyć prawo, a nadto wyrazić zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji. Ponadto tryby te mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji, opartych o uznanie administracyjne. Dominujący jest pogląd, że ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Należy przypomnieć, że przedmiotem skargi jest decyzja z dnia (...) października 2018 r., którą Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, uchylił decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) z dnia (...) maja 2018 r., wydaną w przedmiocie odmowy zmiany orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności z dnia (...) stycznia 2016 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji.

Podstawę prawną stanowił § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2329).

I. Przed Sądem Rejonowym w (...) w dacie wydawania decyzji toczyło się postępowanie odwoławcze od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 14 stycznia 2016 r., wszczęte przez skarżącego w trybie, określonym w art. 6c ust. 8 powoływanej wcześniej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Zgodnie z art. 6c ust. 8 tej ustawy, od orzeczenia wojewódzkiego zespołu, przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W ocenie Sądu istnienie takiego trybu nie stanowi negatywnej przesłanki do zastosowania art. 155 k.p.a.

Podobną instytucję prawną zawiera ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2101). Zgodnie z art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, wójt wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, gdy zainteresowani właściciele działek nie zawarli ugody, a przebieg granicy ustalono na podstawie zgromadzonych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Z kolei art. 33 ust. 3 powołanej ustawy stwierdza, że strona niezadowolona z przyjętego przebiegu granicy może zażądać przekazania sprawy do sądu powszechnego w terminie 14 dni od daty doręczenia jej decyzji. W orzecznictwie uznaje się, że powyższe uregulowania nie wykluczają możliwości dalszego prowadzenia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia. Przepis art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wyłącza możliwość odwołania się od decyzji ustalającej przebieg granicy w administracyjnym toku instancji, do organu wyższego stopnia (tak wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 40/10 z dnia 16 lipca 2010 r., publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, określanej dalej jako CBOSA).

Oznacza to jednak tylko tyle, że postępowanie w omawianym przedmiocie, z administracyjnoprawnego punktu widzenia, ma charakter jednoinstancyjny, a zatem zgodnie z art. 16 § 1 zd. 1 k.p.a., wydawane w jego toku rozstrzygnięcia są ostateczne. Zgodnie z art. 16 § 1 zd. 2 k.p.a., uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić w przypadkach opisanych w k.p.a. lub ustawach szczególnych. Dopuszczalne jest powoływanie się na tryby nadzwyczajne, w celu wzruszenia decyzji rozgraniczeniowej, w tym na tryb zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej z art. 154 i 155 k.p.a.

Nie jest zatem zasadne stanowisko organu, że orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności z dnia (...) stycznia 2016 r. wydane K. K. przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) nie podlega w ogóle trybom nadzwyczajnym, przewidzianym w k.p.a. Również złożenie przez stronę odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia (...) stycznia 2016 r. do sądu rejonowego pracy i ubezpieczeń społecznych oraz toczące się postępowanie odwoławcze nie stanowi przesłanki do odmowy czy tez umorzenia postępowania administracyjnego. Organ powinien rozważyć zawieszenie postępowania, do czasu wydania orzeczenia przez Sąd Rejonowy.

II. Minister wywodził, że skoro orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia (...) stycznia 2016 r., wydane zostało na okres do dnia 31 stycznia 2017 r., co oznacza, że w dniu 24 kwietnia 2018 r., to w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia (...) stycznia 2016 r. orzeczenie to nie obowiązywało - utraciło ważność, z upływem okresu na jaki zostało wydane, tj. z dniem 31 stycznia 2017 r. Organ błędnie zatem utożsamił byt prawny decyzji administracyjnej i jej istnienie w obrocie prawnym, z terminem przyznania uprawnienia.

Organ zdaje się mylnie utożsamiać wygaśnięcie decyzji z upływem okresu świadczenia. W orzecznictwie podkreśla się, że z upływem okresu, na który decyzja przyznawała prawo do świadczeń "wygasa" tylko uprawnienie do ich otrzymywania, nie zaś decyzja, która - gdy zajdzie taka potrzeba, powinna zostać odrębnie uchylona lub zmieniona (vide: wyrok WSA w Opolu z dnia 2 marca 2009 r., w sprawie II SA/Op 288/08 oraz WSA w Białymstoku z dnia 24 września 2013 r., w sprawie II SA/Bk 491/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBPOSA). Decyzję taką uważa się za wykonaną. Fakt, że decyzja nie wygasła a ekspirowała nie skutkuje jej automatycznym usunięciem z obrotu prawnego (tak też w wyroku WSA w Łodzi z 12 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 1254/14). Sąd, podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów. np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 522/17, CBOSA, że wypłacenie świadczenia za cały okres zasiłkowy nie oznacza wygaśnięcia decyzji, na podstawie której świadczenie to wypłacono, a tym samym nie czyni postępowania w przedmiocie zmiany takiej decyzji bezprzedmiotowym (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1987/15 i sygn. akt I OSK 1988/15, wyrok WSA w Poznaniu z 5 października 2017 r. sygn. akt II SA/Po 376/17, wyrok WSA w Krakowie z 28 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1613/16, wyrok WSA w Rzeszowie z 16 marca 2017 r. II SA/Rz 1157/16, CBOSA).

III. Ponadto w ocenie Sądu doszło do dwuaspektowego naruszenia art. 10 k.p.a.

Sąd nie aprobuje stanowiska, że wniosek o udostępnienie akt, który złożył skarżący, powołując się na art. 52 k.p.a. był niewystarczająco umotywowany. W ocenie Sądu, skarżący dostatecznie przedstawił motywy, przemawiające za istnieniem potrzeby do zapoznania się z aktami sprawy w organie w pobliżu miejsca zamieszkania strony.

Zgodnie z art. 52 k.p.a., w toku postępowania organ administracji publicznej zwraca się do właściwego terenowego organu administracji rządowej lub organu samorządu terytorialnego o wezwanie osoby zamieszkałej lub przebywającej w danej gminie lub mieście do złożenia wyjaśnień lub zeznań albo do dokonania innych czynności, związanych z toczącym się postępowaniem. Organ prowadzący postępowanie oznaczy zarazem okoliczności, będące przedmiotem wyjaśnień lub zeznań albo czynności, jakie mają być dokonane. Przepis art. 52 k.p.a. został umieszczony w dziale I k.p.a. "Przepisy ogólne", rozdziale 9 tego działu I, który nosi tytuł "Wezwania". Stanowiący zaś podstawę rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 czerwca 2011 r. przepis art. 73 § 1 k.p.a. został zamieszczony przez ustawodawcę w rozdziale II k.p.a. zatytułowanym "Postępowanie", w jego rozdziale 3 noszącym tytuł "Udostępnienie akt". O ile nie można stosować przepisu art. 52 k.p.a. do "przymuszenia" strony do zapoznania się w określony sposób z aktami sprawy, o tyle strona lub jej pełnomocnik, może skutecznie wystąpić o zastosowanie tego trybu (por. NSA w wyroku z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1806/12, LEX nr 1449865).

Po drugie nie jest zasadne stwierdzenie, że skoro akta postępowania zawierają dane dotyczące zdrowia, które są objęte ochroną, przewidzianą w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych, w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz.UE.L Nr 119, str. 1), to brak jest możliwości ich przesłania. Powyższe uzasadnia fakt, że akta dotyczą skarżącego i zostały one wytworzone w dużej mierze z dokumentów przez niego dostarczonych, a nadto należy uwzględnić art. 7a § 1 k.p.a. Stosownie do niego, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.

Doszło zatem do naruszenia art. 10 i 52 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

IV. W wyroku z 12 kwietnia 2016 r., I OSK 2929/15, CBOSA, NSA wskazał, iż z uwagi na to, że organ kolegialny działa in corpore, podpis pod decyzją powinien być zasadniczo złożony przez wszystkich członków organu kolegialnego, jednak odstępstwo od tej zasady może zostać ustanowione w ustawie lub na podstawie delegacji ustawowej. Powyższą wykładnię organ powinien zastosować w ponownie prowadzonym postępowaniu.

V. Powyższe powody stały się podstawą do uchylenia decyzji przez Sąd, z uwagi na naruszenia art. 10, w zw. z art. 52 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a. oraz błędnej wykładni art. 155 k.p.a. Uchybienia te w ocenie Sądu należy postrzegać jako współkształtujące treść zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji mające wpływ na wynik sprawy. Wyczerpuje to pozytywną przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), stanowiąc podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.