Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1458495

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 15 lutego 2013 r.
IV SA/Wa 2714/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Monika Stępkowska-Bigiej (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) września 2012 r., nr (...) w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

I. B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) września 2012 r. w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.

Zarządzeniem z dnia 27 listopada 2012 r. (doręczonym w dniu 6 grudnia

2012 r.) skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości

500 zł.

W dniu 11 grudnia 2012 r. skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca zakwestionowała wezwanie jej - jako inwestora do uiszczenia wpisu, skoro to urzędnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego "lekką ręką uchylił decyzję o warunkach zabudowy, nad którą przez kilka miesięcy pracowało wielu innych urzędników". Dodatkowo podniosła, że jest zadłużona pożyczkami w pracy, które zaciągnęła by spłacić małżeński kredyt bankowy po śmierci męża. Stwierdziła także, że nie stać jej na ponoszenie opłat "za urzędnicze błędy". w oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, jest właścicielką domu o pow. 150 m2. Wskazała wydatki miesięczne w łącznej kwocie 2.406 zł. Uzyskuje dochód w wysokości 3.000 zł brutto z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz 915 zł netto z tytułu renty rodzinnej po zmarłym mężu.

Pismem Sądu z dnia 7 stycznia 2013 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:

- nadesłanie wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,

- nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów z tytułu pracy i z tytułu renty (np. zaświadczenia z zakładu pracy, kopii decyzji przyznającej prawo do renty),

- czytelne wskazanie i udokumentowanie wydatków ponoszonych na utrzymanie - przeciętnie w miesiącu,

- udzielenie informacji kiedy i na jaką wysokość skarżąca zaciągnęła pożyczki w zakładzie pracy,

- udokumentowanie spłaty kredytu, o którym mowa w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy (rubryka nr 5 formularza PPF).

Przy piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r. skarżąca nadesłała następujące dokumenty: wyciąg z rachunku bankowego z okresu trzech miesięcy, kopię decyzji o przyznaniu renty, zaświadczenie z zakładu pracy o wysokości dochodu (3.181,56 zł brutto). Zaświadczenia z zakładu pracy o udzielonych pożyczkach, zaświadczenie z Banku Polska Kasa Opieki SA, potwierdzające, że pożyczka udzielona Z. B. i I. B. w dniu (...) kwietnia 2005 r. w wysokości 80.000,00 zł została całkowicie spłacona w dniu (...) czerwca 2009 r., faktury VAT na materiały związane prawdopodobnie z remontem hydroforni i przyłącza gazowego w łącznej wysokości 2.669,83 zł. Skarżąca nadesłała również oświadczenie z dnia 11 stycznia 2013 r., w którym wyjaśniła, że zaciągane przez nią pożyczki przeznaczane są na spłaty długów (w tym kredytu zaciągniętego przez nią i jej męża, który zmarł nagle w 2008 r.), zaciągniętych na budowę domu. Skarżąca oświadczyła także, że ostatnio zaciągnięta pożyczka bankowa poznaczona jest na remont hydroforni i przyłącza gazowego.

Wobec złożenia ww. dokumentów i wyjaśnień, skarżąca została ponownie wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:

- wyjaśnienie kiedy zostały zaciągnięte pożyczki, o których mowa w nadesłanych do Sądu zaświadczeniach,

- nadesłanie kopii umowy pożyczki na 9000,00, która została przekazana na konto skarżącej w dniu 30 listopada 2012 r.,

- wskazanie (ewentualne udokumentowanie) przewidywanych kosztów remontu hydroforni i przyłącza gazowego,

- wyjaśnienie i udokumentowanie (np. poprzez przedstawienie rachunków, faktur) na co zostały przeznaczone kwoty 5.200,00 zł (wypłacona w dniu 3 grudnia 2012 r.) i 2.500,00 zł (wypłacona w dniu 4 grudnia 2012 r.), co wynika z przedstawionego przez skarżącą wyciągu z konta bankowego,

- ponowne wskazanie wydatków ponoszonych na utrzymanie - przeciętnie w miesiącu,

- udzielenie informacji na temat przewidywanych kosztów i źródła finansowania inwestycji, w stosunku do której toczy się postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy.

Wezwanie do uzupełnieni wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone skarżącej w dniu 29 stycznia 2013 r., termin do jego wykonania upłynął w dniu 5 lutego 2013 r.

Skarżąca nie nadesłała żądanych informacji i dokumentów w wymaganym terminie natomiast, jak wynika z pokwitowania znajdującego się w aktach sądowych sprawy (karta nr 38) w dniu 1 lutego 2013 r. skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości 500 zł.

Rozpoznając wniosek zważono co następuje:

Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11).

Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla sienie i rodziny.

Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane.

W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że omówiony warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie że skarżąca spełnia przesłanki uprawniające do zwolnienia od kosztów sądowych, nie został przez nią spełniony. Skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Oznacza to, że zobowiązana jest do wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego.

Podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty, zatem i aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa.

Z informacji i dokumentów złotych przez skarżącą w dniu 11 grudnia 2012 r. i 16 stycznia 2013 r. wynika, że skarżąca posiada dom o pow. 150 m2. Uzyskuje dochód w wysokości 3.181,56 zł brutto z tytułu pracy oraz świadczenie emerytalne w wysokości 919,27 zł netto. Spłaca pożyczki zaciągnięte w zakładzie pracy w racach miesięcznych po 656,26 zł i 800 zł. W dniu 31 listopada 2012 r. na jej konto wpłynęła kwota 9.000 zł, która według twierdzeń skarżącej jest pożyczka udzielona jej na remont hydroforni i przyłącza gazowego. Z wyciągu z rachunków bankowych wynika, że na konto skarżącej w październiku wpłynęła kota 3.186,32 zł (z tytułu wynagrodzenia za pracę, świadczenia rentowego i wpłat od osób fizycznych), w listopadzie - 3.445,16 zł (z tytułów jak w poprzednim miesiącu) oraz wspomniana wyżej pożyczka w wysokości 9.000 zł. Skarżąca w dniu 3 grudnia 2012 r. dokonała wypłaty kwoty 5.200 zł, zaś w dniu 4 grudnia 2012 r. wypłaty kwoty 2.500 zł.

Wobec przedstawienia opisanych wyżej danych, zasadnym było w ocenie referendarza sądowego wezwanie do wyjaśnienia wątpliwości i nadesłania kolejnych oświadczeń i dokumentów. Dlatego też w piśmie Sądu z dnia 25 stycznia 2013 r. skarżąca została wezwana do nadesłania m.in. kopii umowy pożyczki na 9.000 zł, wyjaśnienia i udokumentowania na co zostały poznaczone ww. kwoty wypłacone w dniach 3 i 4 grudnia 2012 r. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, zamierzając dokonać rozbudowy domu mieszalnego o część mieszkalną z funkcją usługową (małą masarnię z wędzarnią tradycyjną). Wobec powyższego uzasadnione było wezwanie skarżącej do udzielenia informacji na temat przewidywanych kosztów i źródła finansowania tej inwestycji.

Skarżąca nie odpowiedziała na ww. wezwanie i nie uzupełniła wniosku o żądane informacje. Tym samym nie wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie jej wprawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem z przedstawionych informacji i dokumentów nie wynika, aby poniesienie kosztów sądowych naraziło ją na uszczerbek utrzymania koniecznego.

Ponadto, jak wynika z akt sprawy skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości 500 zł, zatem nie można stwierdzić, aby odmowa przyznania jej prawa pomocy pozbawiła ją prawa do sądu, bowiem po uiszczeniu wpisu nie ma przeszkód do nadania sprawie dalszego biegu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.