IV SA/Wa 2510/16, Doręczanie korespondencji na adres wskazany w adresie poste restatne. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2590904

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2018 r. IV SA/Wa 2510/16 Doręczanie korespondencji na adres wskazany w adresie poste restatne.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski.

Sędziowie WSA: Alina Balicka (spr.), Grzegorz Rząsa.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) lipca 2016 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewoda (...) postanowieniem nr (...), z (...) lipca 2016 r., wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, poz. 868) stwierdził, że odwołanie Z. S. od decyzji Prezydenta m. (...) z (...) stycznia 2016 r., nr (...) orzekającej o wymeldowaniu Z. S. z pobytu stałego w lokalu nr (...) przy ul. (...) w (...) zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy:

Prezydent m. (...) decyzją z (...) stycznia 2016 r., po rozpatrzeniu wniosku G. S. (najemcy lokalu nr (...) przy ul. (...) w (...)), orzekł o wymeldowaniu Z. S. z pobytu stałego w lokalu nr 1 przy ul. (...) w (...). Organ I instancji uznał, że wobec wymienionego zostały spełnione przesłanki wymeldowania, o jakich mowa w art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, tj. opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Odwołanie od decyzji Prezydent m. (...) z (...) stycznia 2016 r. wniósł M. W., pełnomocnik Z. S. W odwołaniu podważył m.in. prawidłowość doręczenia Z. S. zaskarżonej decyzji.

Wojewoda (...) ustalił, że z akt administracyjnych wynika, że przesyłka zawierająca decyzję Prezydenta m. (...) z (...) stycznia 2016 r., nr (...) została wysłana na wskazany przez Z. S. adres do korespondencji: poste restante, Urząd (...) (...), (...)-(...) (...). Przesyłkę tę operator pocztowy nadał 22 stycznia 2016 r. Ponieważ adresat nie odebrał przesyłki, 9 lutego 2016 r. pracownik (...) zwrócił ją nadawcy, zamieszczając adnotację: "Przesyłek nadanych na zasadach specjalnych - nie doręcza się na poste restante".

Wskazując na treść art. 129 § 2 k.p.a., organ odwoławczy wskazał, że po otrzymaniu odwołania, przed merytorycznym rozpatrzeniem sprawy, obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem 14-dniowego terminu. Odwołanie - zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. - wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji, a gdy decyzja została ogłoszona - od dnia jej ogłoszenia stronie. W razie bowiem wniesienia odwołania po upływie przepisanego terminu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Postanowienie to jest ostateczne.

W związku z powyższym organ odwoławczy wystąpił do operatora pocztowego z prośbą o wyjaśnienie kwestii doręczenia Z. S. omawianej przesyłki. W piśmie z 24 czerwca 2016 r. (...) wskazała, że przesyłki adresowane na poste restante nie są doręczane przez pracowników operatora publicznego, a jedynie podlegają wydaniu w (...), na który są adresowane. Przesyłki takie nie podlegają również awizacji (nie są sporządzane zawiadomienia o możliwości odbioru pisma). Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie wykluczają bezpośrednio możliwości doręczania pism na poste restante, lecz określony w nich precyzyjny tryb doręczeń powoduje, że przesyłki nie mogą być dostarczane w sposób wskazany w tej ustawie. Wyłączenie to przewiduje art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (dalej: Prawo pocztowe). Jednocześnie powyższy przepis nie narusza przepisów innych ustaw dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń (art. 37 ust. 3 Prawa pocztowego).

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W razie zaniedbania powyższego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). O obowiązku tym Z. S. został skutecznie powiadomiony (zwrotne potwierdzenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w aktach sprawy). W interesie strony jest podać taki adres do korespondencji, z którego będzie podejmować kierowane do niej przesyłki. Zmieniając adres na poste restante tuż przed zakończeniem postępowania wyjaśniającego, strona powinna liczyć się z ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami doręczenia korespondencji.

W toku postępowania Z. S. jako nowy adres do korespondencji wskazał: poste restante, (...) (...), (...)-(...) (...) (trzy pisma z 7 stycznia 2016 r.). Decyzja organu I instancji została wysłana na powyższy adres i zgodnie z § 30 ust. 2 regulaminu świadczenia usług powszechnych (stanowiącego załącznik do uchwały Nr (...) Zarządu (...) z dnia (...) czerwca 2013 r.) przez okres 14 dni oczekiwała na odebranie jej przez adresata w wybranym przez niego (...). Po bezskutecznym upływie tego terminu, 9 lutego 2016 r. pracownik operatora publicznego zwrócił przesyłkę nadawcy. Datę tę organ odwoławczy przyjął za dzień doręczenia stronie omawianej przesyłki. Bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się zatem 10 lutego 2016 r. i zakończył 23 lutego 2016 r. Wniesienie odwołania 23 marca 2016 r. należało zatem uznać za czynność spóźnioną, niewywołującą skutków prawnych.

Z kolei zarzut nieogłoszenia ustnie Z. S. decyzji organu I instancji nie jest usprawiedliwiony. Ogłoszenie stronie rozstrzygnięcia w sposób ustny jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach. Stosownie bowiem do treści art. 109 § 2 k.p.a., ogłoszenie ustne może nastąpić w przypadkach określonych w art. 14 § 2 k.p.a., a więc wówczas, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Przy czym treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny zostać utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. Ze znajdujących się w aktach sprawy notatek służbowych wynika, że Z. S. kontaktował się telefonicznie z pracownikiem organu I instancji i ustalił termin odebrania decyzji z (...) stycznia 2016 r., nr (...), lecz ostatecznie nie stawił się. Organ I instancji nie mógł zatem skorzystać z trybu ustnego ogłoszenia wymienionemu decyzji.

Wobec powyższych ustaleń, organ odwoławczy stwierdził, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy obowiązany jest wydać postanowienie o uchybieniu terminu, określone w art. 134 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Wojewody (...) z (...) lipca 2016 r. wniósł Z. S.

Wojewoda (...) w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi - stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - stwierdził, że skarga jest niezasadna.

Z akt administracyjnych wynika, że Z. S. w piśmie z 9 października 2015 r. skierowanym do organu I instancji, po doręczeniu mu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie jego wymeldowania z pobytu stałego w lokalu nr (...) przy ul. (...) w (...), wskazał jedynie adres do korespondencji - (...) (...) (...) ul. (...) (...)-(...) (...). Korespondencja wysyłana na ten adres była przez skarżącego odbierana. Następnie w piśmie z 7 stycznia 2016 r. skierowanym do organu I instancji, skarżący wskazał nowy adres do korespondencji - poste restante (...) (...) (...)-(...) (...). Organ I instancji na wskazany adres do korespondencji przesłał skarżącemu decyzję z (...) stycznia 2016 r. Podkreślić należy, że skarżący sam dobrowolnie wskazał adres do doręczeń poste restante. Forma tych doręczeń jest dobrowolna, jednakże osoba wybierająca tę formę doręczeń powinna liczyć się z pewnym ryzykiem, bowiem ten sposób doręczenia przesyłek wymaga od adresata dochowania szczególnej staranności w ich monitorowaniu. O nadejściu przesyłki i możliwości jej odebrania w (...) adresat nie jest zawiadamiany w sposób przewidziany dla klasycznej formy doręczeń poprzez formę awizo. Dlatego też w interesie skarżącego leżało, aby regularnie udawać się na pocztę w celu odbioru korespondencji, skoro z własnej woli wybrał akurat tę formę doręczeń. Organ związany jest oświadczeniem strony z zakresie wskazania adresu do korespondencji. Jednocześnie w sprawie nie zachodziła sytuacja pozwalająca traktować skarżącego jako osobę nieznaną z miejsca pobytu i kierować do niego korespondencję do rąk przedstawiciela ustanowionego w trybie art. 34 w zw. z art. 48 § 1 k.p.a.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (j.t. Dz. U. z 2017.1481) przez nadanie na poste restante rozumie się polecenie doręczenia przesyłki pocztowej lub wypłacenia adresatowi kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym w placówce pocztowej, wskazanej przez nadawcę jako miejsce doręczenia. Natomiast zgodnie z § 37 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2013 r. poz. 545) Przesyłki pocztowe operator wyznaczony wydaje adresatowi w placówce oddawczej w terminie 14 dni, zwanym dalej "terminem odbioru". Bieg terminu odbioru rozpoczyna się od dnia następnego po dniu doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w § 33, § 34 ust. 1, § 35 ust. 1 oraz § 36 ust. 1, a dla przesyłek pocztowych, o których mowa w § 14 ust. 2 - od godziny następnej po doręczeniu zawiadomienia, o którym mowa w § 34 ust. 1. (ust. 3). Placówka oddawcza może przechowywać przesyłkę pocztową przez okres wskazany przez operatora wyznaczonego w regulaminie, z wyłączeniem przesyłek pocztowych, o których mowa w § 14 ust. 2, oraz przesyłek pocztowych nadawanych i doręczanych w sposób, na zasadach i w trybie określonym w przepisach szczególnych, po upływie terminu odbioru, jeżeli adresat złoży w tym zakresie pisemne żądanie. (ust. 4) Natomiast zgodnie z § 37 ust. 5 przesyłka pocztowa nieodebrana w terminie odbioru jest zwracana nadawcy. W powyższym rozporządzeniu nie zostało expressis verbis ujęte, od jakiego momentu należy liczyć bieg terminu do odbioru przesyłki adresowanej na poste restante. Dlatego też skoro w obecnie obowiązującym rozporządzeniu nie zostało to rozróżnione per analogiam należy przyjąć, iż bieg terminu należy liczyć od dnia następnego po złożeniu przesyłki do skrytki pocztowej. Na poparcie tej tezy należy odwołać się do wykładni historycznej liczenia biegu tego terminu, bowiem nieobowiązujące już rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. z 2004.5.34) w § 38 określało analogiczne uregulowanie trybu odbioru przesyłek pocztowych, z tym, że ust. 3 pkt stanowił, iż bieg terminu odbioru dla przesyłek i przekazów pocztowych nadanych na poste restante rozpoczyna się od dnia następnego po dniu nadejścia przesyłki lub przekazu pocztowego do placówki oddawczej. Reasumując o nadejściu przesyłki i możliwości jej odebrania w (...) adresat posiadający adres do doręczeń na poste restante nie jest zawiadamiany, natomiast 14 dniowy termin odbioru biegnie od dnia następnego po dniu nadejścia przesyłki do placówki oddawczej.

Czynność doręczenia pisma (w tym także decyzji administracyjnej) została uregulowana w rozdziale 8 pt.: "Doręczenia" kodeksu postępowania administracyjnego (art. 39-49 k.p.a.).

Zgodnie z art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113, 1250, 1823 i 1948), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

Określając miejsce doręczenia pism, art. 42 k.p.a. stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1), pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2), w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3).

Określenie "pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie" oznacza również (...) wskazany w adresie poste restante.

Odnosząc powyższe uregulowania prawne do przedmiotowej sprawy organ w zaskarżonym postanowieniu ustalił, że przesyłka listowa zawierająca decyzję organu I instancji z (...) stycznia 2016 r. operator pocztowy nadał 22 stycznia 2016 r. Ponieważ adresat nie odebrał przesyłki, 9 lutego 2016 r. pracownik (...) zwrócił ją nadawcy. Datę tę organ odwoławczy przyjął za dzień doręczenia stronie powyższej przesyłki. Bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się zatem 10 lutego 2016 r. i zakończył 23 lutego 2016 r. Wniesienie odwołania 23 marca 2016 r. należało zatem uznać za czynność spóźnioną, niewywołującą skutków prawnych.

Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje kwestii doręczania stronom pism na poste restante, a w szczególności nie reguluje skutków nie odebrania pism przez stronę tak doręczonego pisma. W ocenie Sądu, należy jednak przyjąć odpowiednie zastosowanie regulacji wynikających z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., który stanowi, że operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.