Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1621960

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 8 stycznia 2015 r.
IV SA/Wa 2286/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wójcik.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) grudnia 2013 r. nr (...) w zakresie punktów 1-4 decyzji w sprawie ze skargi "(...)" sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) sierpnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie wydania zezwolenia na odstępstwo od zakazów obowiązujących w stosunku do osobników bizona postanawia:

1.

wstrzymać wykonanie decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) grudnia 2013 r. nr (...) w zakresie punktów

2)

i

3)

decyzji;

2.

odmówić wstrzymania wykonania decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) grudnia 2013 r. nr (...) w zakresie punktów

1)

i

4)

decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia (...) grudnia 2013 r. nr (...) zezwolił firmie (...) sp. z o.o. na przetrzymywanie w miejscu siedziby firmy (K., (...) G.) do 318 osobników (...), pod następującymi warunkami:

1)

przedmiotowe osobniki zostaną niezwłocznie oznakowane poprzez wszczepienie w podstawę lewego ucha każdego osobnika mikroczipa o niezmienialnym i niepowtarzalnym numerze, odpowiadającego normom ISO 11784: 1996 (E) i 11785: 1996 (E), wyprodukowanego do celów znakowania żywych zwierząt, z zastrzeżeniami dotyczącymi przeciwskazań weterynaryjnych wynikających, np.: ze stanu zdrowia zwierzęcia; o przypadku zaistnienia takiej sytuacji należy niezwłocznie poinformować właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska, podając jej przyczynę;

2)

przedmiotowe osobniki zostaną poddane sterylizacji lub kastracji;

3)

młode osobniki, które pojawią się w wyniku przypadkowego i nielegalnego rozrodu, zostaną niezwłocznie uśmiercone, przy uwzględnieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 r. poz. 856);

4)

miejsce przetrzymywania zostanie otoczone ogrodzeniem o wysokości co najmniej 2 m, wykonanym z muru, grubych bali, kraty lub siatki z drutu nierdzewnego o grubości nie mniejszej niż 3 mm, oczkach siatki nie większych niż 40x40 mm, lub innego materiału o nie mniejszej wytrzymałości, oraz gęsto ustawionych słupków o grubości, wytrzymałości i sposobie umocowania w podłożu dostosowanym do gatunku, uniemożliwiającym ich wyrwanie, złamanie lub zgięcie przez zwierzę;

5)

szczelność zabezpieczeń będzie sprawdzana nie rzadziej niż raz w miesiącu; w przypadku gwałtownych zjawisk pogodowych, takich jak burze, wichury, etc., zabezpieczenia winny zostać skontrolowane niezwłocznie po ich ustąpieniu;

6)

w przypadku przedostania się przedmiotowych osobników do środowiska przyrodniczego posiadacz zwierząt niezwłocznie podejmie kroki w celu ich usunięcia oraz niezwłocznie poinformuje właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska o ucieczce zwierząt;

7)

posiadacz zwierząt niezwłocznie poinformuje właściwą regionalną dyrekcję ochrony środowiska o każdym przypadku śmierci zwierzęcia;

8)

prowadzony będzie rejestr prowadzonych osobników.

Organ w decyzji tej wskazał, że zezwolenie jest ważne do dnia (...) grudnia 2023 r. Ponadto mocą tej decyzji zobowiązano wnioskodawcę do przedkładania Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska oraz właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska corocznych informacji z zakresu wykorzystania zezwolenia, w terminie do dnia 31 stycznia w latach 2014-2024. Pierwsze sprawozdanie zawierać będzie informację o numerach mikroczipów wszczepionych zwierzętom. Każde sprawozdanie zawierać będzie informację o stanie liczebnym i płci przetrzymywanych okazów. Jednocześnie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją tą nie zezwolił firmie (...) sp. z o.o. na wwożenie z zagranicy, hodowlę, rozmnażanie oraz zbywanie do 318 osobników (...).

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie wydania zezwolenia na odstępstwo od zakazów obowiązujących w stosunku do osobników (...), decyzją z dnia (...) sierpnia 2014 r. nr (...) uchylił własną decyzję z dnia (...) grudnia 2013 r. nr (...) w części dotyczącej niezezwolenia firmie (...) sp. z o.o. na wwożenie z zagranicy, hodowlę, rozmnażanie oraz zbywanie do 318 osobników (...) i nie zezwolił firmie (...) sp. z o.o. na sprowadzanie do kraju, prowadzenie hodowli, rozmnażanie i sprzedaż na terenie kraju do 318 osobników (...), orzekając ponadto, że pozostały zakres decyzji z dnia (...) grudnia 2013 r. nr (...) oraz warunki w niej zawarte pozostają bez zmian.

Skargę na powyższą decyzję z dnia (...) sierpnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła "(...)" sp. z o.o. z siedzibą w K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w związku z nałożonymi na stronę obowiązkami określonymi w punktach od 1 do 4 decyzji z dnia (...) grudnia 2013 r. (w uzasadnieniu wniosku mylnie wskazano datę wydania decyzji "(...) grudnia 2014 r.", zamiast prawidłowej daty (...) grudnia 2013 r. w której faktycznie decyzja została wydana) w zakresie zezwolenia na przetrzymywanie osobników (...), przede wszystkim w zakresie sterylizacji i kastracji zwierząt, uśmiercania młodych osobników oraz wykonania ogrodzenia miejsca przetrzymywania, co wiąże się z ogromnymi nakładami finansowymi. W ocenie skarżącego, wykonanie tych obowiązków doprowadzi do nieodwracalnych skutków i niepowetowanej szkody po stronie wnioskodawcy w przypadku uchylenia przedmiotowej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże stosownie do § 3, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Instytucja wstrzymania wykonania ma jednak charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 61 § 3 tej ustawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane.

Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Zdaniem Sądu, skarżący uprawdopodobnił, że wykonanie punktów 2) i 3) decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) grudnia 2013 r. nr (...), czyli poddanie osobników (...) sterylizacji lub kastracji oraz niezwłoczne uśmiercanie młodych osobników, które pojawią się w wyniku przypadkowego i nielegalnego rozrodu, spowoduje nieodwracalne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości i żadne dostępne metody medyczne, ani tym bardziej środki prawne, ani jurydyczne nie przywrócą zdolności rozrodczych osobników poddanych sterylizacji lub kastracji oraz nie przywrócą do życia osobników uśmierconych, a więc nie odwrócą zaistniałych następstw wykonania decyzji w omawianym zakresie.

Biorąc więc pod uwagę faktyczne i prawne następstwa, jakie wiązałyby się z wykonaniem punktów 2) i 3) decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) grudnia 2013 r. nr (...), Sąd uznał, że brak wstrzymania wykonania w tym zakresie wymienionej decyzji groziłby niebezpieczeństwem spowodowania nieodwracalnych skutków.

W pozostałym zakresie, dotyczącym wstrzymania wykonania obowiązków nałożonych w punktach 1) i 4) decyzji z dnia (...) grudnia 2013 r., wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższej normy prawnej art. 61 § 3 powołanej ustawy wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Pozytywne rozstrzygnięcie żądania strony zależy więc od spełnienia jednej z dwóch wymienionych wyżej przesłanek, przy czym nawet w przypadku spełnienia jednej z nich zostało ono pozostawione uznaniu Sądu, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę zwrotu "sąd może". Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają - lub nie - za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu.

W ocenie Sądu niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek późniejszego zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, LEX nr 281811 i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09, LEX nr 489786). Przyznanie skarżącemu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 powyższej ustawy, zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.

Jak przyjęto w judykaturze, wniosek o wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności powinien zawierać odrębne uzasadnienie, gdyż sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zasadności skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OZ 1381/06, dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) grudnia 2013 r. w zakresie punktów 1) i 4) nie został uzasadniony, bowiem u jego podstaw legło jedynie ogólne stwierdzenie, że "wykonanie ogrodzenia miejsca przetrzymywania (zwierząt) wiąże się z ogromnymi nakładami finansowymi", podczas gdy to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania aktu w świetle art. 61 § 3 powołanej ustawy. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu i powołanie się na trudną sytuację majątkową, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04, z dnia 3 października 2007 r., I OZ 707/07 i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 - dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyjaśnić bowiem należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się już dominujący pogląd przemawiający za udzieleniem ochrony tymczasowej, jeżeli skarżący wykaże, że w jego konkretnej sytuacji majątkowej wywiązanie się z nałożonego obowiązku wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody, w szczególności skarżący powinien złożyć stosowne dokumenty obrazujące jego sytuację finansową, pozwalające uprawdopodobnić podnoszone okoliczności. W tym tonie już wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniach: z dnia 9 kwietnia 2013 r., II OZ 253/13; z dnia 17 stycznia 2012 r., I OZ 13/12; z dnia 21 stycznia 2013 r., II FZ 1076/12; z dnia 22 grudnia 2011, II FZ 743/11; z dnia 5 lutego 2014 r., II OSK 131/14; z dnia 30 listopada 2004 r., GZ 121/04; z dnia 5 kwietnia 2013 r., II OZ 223/13; z dnia 29 stycznia 2014 r., I FZ 436/13; z dnia 7 lutego 2014 r., I FZ 4/14; z dnia 10 lutego 2014 r., I FSK 76/14; z dnia 11 lutego 2014 r., I GSK 184/14; z dnia 12 lutego 2014 r., II FZ 31/14; z dnia 14 lutego 2014 r., I OZ 94/14; z dnia 14 lutego 2014 r., II FZ 1594/13 - wszystkie dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl - a wyrażone w nich jednolite i ugruntowane stanowisko Sąd rozpoznający wniosek w niniejszej sprawie w pełni aprobuje.

Przedstawione wyżej orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie poruszonej problematyki, niezależnie od tego, że posiada walor ujednolicający orzecznictwo sądowoadministracyjne, dostrzega i chroni te wartości prawne, które w istocie stanowią motyw wniosku. Wyrazem przedstawionego kierunku orzecznictwa sądowoadministracyjnego jest także niniejsze postanowienie rozstrzygające w punkcie 2. o odmowie wstrzymania w części aktu administracyjnego.

Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia (...) grudnia 2013 r. w zakresie punktów 1) i 4) ogranicza się tylko do jego gołosłownego twierdzenia, że "wykonanie ogrodzenia miejsca przetrzymywania (zwierząt) wiąże się z ogromnymi nakładami finansowymi", niczym nie popartego. Tak sformułowany wniosek nie jest wystarczający w zakresie uzasadnienia wystąpienia przesłanek do wstrzymania wykonania aktu w omawianym zakresie. Skarżąca nie udokumentowała w sposób pełny swojej sytuacji majątkowej, zatem nie dopełniła ciążących na niej obowiązków wykazania zasadności złożonego wniosku w zakresie uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w zakresie punktów 1) i 4). Skarżąca winna wykazać - co według znaczenia słownika języka polskiego PWN "wykazać" oznacza uzewnętrznić coś, ujawnić istnienie czegoś, zaś "istnienie" oznacza fakt bycia czegoś, mieć miejsce w rzeczywistości, być - przedstawiając odpowiednie argumenty poparte dowodami, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest tak, jak w postępowaniu karnym, że wszelkie wątpliwości powinny być tłumaczone na korzyść wnioskującego, tylko wszystko co wątpliwe skarżący winien wyjaśnić, bo to po jego stronie istnieje powinność dowiedzenia, że zasługuje na objęcie go ochroną tymczasową. To do strony ubiegającej się o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności należy wykazanie, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisie art. 61 § 3 powołanej ustawy. Natomiast wszechstronne rozważenie całokształtu wskazanych przez stronę okoliczności należy do Sądu związanego regułą ustanowioną przez art. 61 § 3 powołanej ustawy oraz wytycznymi takimi jak: zgodność prowadzonego wnioskowania z zasadami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy, oraz innymi elementami, które pozwalają domniemywać, że skutek w postaci faktu uprawdopodobnionego może w ogóle nastąpić.

Tymczasem skarżąca na poparcie argumentów swojego wniosku nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów źródłowych obrazujących kondycję finansową Spółki i jej możliwości finansowe, ograniczając się jedynie do jednozdaniowego argumentowania, że "wykonanie ogrodzenia miejsca przetrzymywania (zwierząt) wiąże się z ogromnymi nakładami finansowymi". Nie ulega wątpliwości, że wstrzymanie wykonania aktu po wniesieniu skargi ma zawsze charakter wyjątkowy. Skarżąca powinna więc wykazać, że w jej konkretnej sytuacji majątkowej wykonanie obowiązku wynikającego z pkt 1 i 4) decyzji wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody. W szczególności skarżąca winna była złożyć stosowne dokumenty źródłowe pozwalające uprawdopodobnić podnoszone okoliczności. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przedstawione przez skarżącą uzasadnienie wniosku w żaden sposób nie obrazuje jej sytuacji finansowej. Wnioskodawczyni nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej, w oparciu na której formułuje żądania.

Zatem badając całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji z dnia (...) grudnia 2013 r. w zakresie punktów 1) i 4), bowiem twierdzenia strony winny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej i majątkowej, skarżąca nie wskazała jednak jaka jest jej sytuacja finansowa, a tym samym nie jest możliwa ocena, w jaki sposób wykonanie obowiązku nałożonego w punktach 1) i 4) decyzji mogłoby wpłynąć na kondycję finansową skarżącej Spółki.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.