Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2092546

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 11 maja 2016 r.
IV SA/Wa 2231/13

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. K. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia (...) lipca 2013 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: przyznać adwokatowi M. K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 180 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 41,40 zł stanowiącą 23% podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 26 września 2013 r. ustanowiono dla A. A. adwokata w sprawie ze skargi wymienionego na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia (...) lipca 2013 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. Okręgowa Rada Adwokacka w (...) pełnomocnikiem strony wyznaczyła adwokata M. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2231/13 oddalił skargę A. A. na powołaną decyzję Rady do Spraw Uchodźców. Jednocześnie Sąd przyznał adwokatowi M. K. kwotę 240 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 55,20 zł stanowiącą 23% podatku od towarów i usług.

Wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w (...) pełnomocnik A. A. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 12 lutego 2014 r., a po doręczeniu odpisu orzeczenia z uzasadnieniem sporządził i wniósł w imieniu skarżącego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1598/14 oddalił skargę kasacyjną.

Jak wynika z protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie powołanego orzeczenia, skarżący był reprezentowany przez wyznaczonego pełnomocnika, który podtrzymał wnioski skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 2 lutego 2016 r. Sąd drugiej instancji wskazał, że o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

W piśmie z dnia 4 lutego 2016 r. adwokat M. K. ponowił wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Sądem administracyjnym w drugiej instancji oraz oświadczenie, że nie zostały one zapłacone ani w całości, ani w części. Pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia w wysokości dwukrotności stawki minimalnej. W jego ocenie za przyznaniem wynagrodzenia we wnioskowanej wysokości przemawia skomplikowany charakter sprawy i obszerność materiału dowodowego, jak również niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz poniesione koszty korespondencji i stawiennictwa na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje.

Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

Stawki wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej w przedmiotowej sprawie w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji, zakończonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2016 r., określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 z późn. zm.), dalej powoływanego jako "rozporządzenie". Zgodnie bowiem z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.

Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - 240 zł. Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stawka minimalna wynosi 75% wskazanej wyżej kwoty, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.

W przedmiotowej sprawie, w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji wykonane zostały czynności, o których mowa w powołanym § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w (...) adwokat powinien zatem otrzymać wynagrodzenie według stawki określonej w tym przepisie. Ponieważ prowadził on sprawę przed wydaniem orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji, opłata wynosi 75% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia.

Uwzględniając zarówno niezbędny nakład pracy adwokata, jak i charakter sprawy oraz wkład pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, nie znaleziono podstaw do podwyższenia opłaty ponad stawkę minimalną.

Po pierwsze, odnosząc się do wniosku wyznaczonego pełnomocnika w tym zakresie, należy wskazać, że zgodnie z § 19 pkt 1 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu w ramach prawa pomocy opłaty w wysokości dwukrotności stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c jest więc niedopuszczalne.

Za podniesieniem opłaty ponad stawkę minimalną nie mogło przemawiać ani stawiennictwo wyznaczonego pełnomocnika na rozprawie przed Sądem drugiej instancji, ani poniesione przez niego koszty korespondencji. Należy bowiem zauważyć, że § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia różnicuję wysokość opłaty w zależności od zakresu podjętych przez adwokata czynności. Uzależnia ją m.in. od tego, czy pełnomocnik brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tej sytuacji nie ma podstaw, aby stawiennictwo na rozprawie traktować jako przejaw ponadprzeciętnej aktywności pełnomocnika, która mogłaby uzasadniać podwyższenie należnego mu wynagrodzenia. Z kolej z § 19 rozporządzenia jednoznacznie wynika, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. W tej sytuacji wydatki ponoszone przez pełnomocnika na korespondencję nie mogą uzasadniać podwyższenia opłaty przyznawanej mu tytułem wynagrodzenia z udzieloną pomoc prawną.

Jakkolwiek adwokat M. K. stwierdził, że za przyznaniem mu wynagrodzenia w wysokości dwukrotności stawki minimalnej przemawiać ma skomplikowany charakter sprawy i obszerność materiału dowodowego, jak również niezbędny nakład pracy pełnomocnika, to nie wskazał, na czym miała polegać jego ponadprzeciętna aktywność w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ani czym przejawiał się szczególnie skomplikowany charakter sprawy.

Jak wskazano, wyznaczony adwokat wniósł w imieniu skarżącego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2231/13 i reprezentował go na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W skardze kasacyjnej postawiono dwa zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz trzy zarzuty naruszenia prawa materialnego, których uzasadnienie pełnomocnik zawarł na dwóch stronach. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 lutego 2016 r. oddalającego skargę kasacyjną stwierdził (str. 8), że wszystkie postawione zarzuty w istocie sprowadzają się do próby zakwestionowania poczynionych przez organy administracji i zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych oraz wniosków wyciągniętych na tej podstawie, co do tego, że skarżący nie spełnia przesłanek udzielenia ochrony międzynarodowej. W dalszej części uzasadnienia Sąd drugiej stwierdził natomiast (str. 10), że wnoszący skargę kasacyjną w zasadzie nie podjął próby wyjaśnienia niejasności i rozbieżności dotyczących zeznań skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, nie można uznać, że skala aktywności adwokata M. K. w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym miała ponadprzeciętny charakter, bądź że sprawa miała szczególnie skomplikowany charakter. Z pewnością nie byłoby uprawnione twierdzenie, że o szczególnie skomplikowanym charakterze decydował sam w sobie przedmiot sprawy - odmowa udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej.

Wyznaczonemu pełnomocnikowi należało zatem przyznać wynagrodzenie w wysokości 180 zł.

Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłata ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia, należało orzec jak w postanowieniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.