Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1753880

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 29 stycznia 2015 r.
IV SA/Wa 2172/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym

1)

wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i

2)

wniosku o ustanowienie tłumacza przysięgłego języka (...) lub (...) w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia (...) września 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia:

1.

odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji;

2.

odmówić ustanowienia dla skarżącego A. S. tłumacza przysięgłego.

Uzasadnienie faktyczne

W piśmie z dnia 2 października 2014 r. A. S. wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia (...) września 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy nadania A. S., urodzonemu (...) września 1972 r., obywatelowi (...), statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej i nieudzielającej zgody na pobyt tolerowany.

Niniejsza decyzja obejmuje również żonę skarżącego O. S. urodzoną (...) czerwca 1972 r. i małoletnie dzieci skarżącego: O. S. urodzoną (...) listopada 2001 r., S. S. urodzoną (...) grudnia 2007 r. i B. S. urodzonego (...) marca 2013 r.

W dniu 26 stycznia 2015 r. wpłynął do akt sprawy wniosek profesjonalnego pełnomocnika skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i ustanowienie tłumacza przysięgłego języka (...) lub języka (...). Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, pełnomocnik podniósł, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji "w zakresie wydalenia" skarżącego i jego rodziny jest decyzją, która nadaje się do wykonania, zaś przytaczając brzmienie tezy uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1330/05 podniósł, że wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawia go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Wskazał również, że wobec cudzoziemca i jego dzieci w dniu (...) października 2014 wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania do powrotu skarżącego i jego dzieci, zaś odrębna decyzja dotyczy żony skarżącego. Postępowanie zakończyło się wydaniem w dniu (...) października 2014 r. decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji oraz zakaz ponownego wjazdu na okres jednego roku. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie i jak podał pełnomocnik obecnie toczy się postępowanie w instancji odwoławczej. Pełnomocnik podniósł, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji umożliwi skarżącemu podniesienie takiego argumentu przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Wniosek o ustanowienie tłumacza przysięgłego języka (...) lub języka (...) pełnomocnik uzasadnił nieznajomością przez niego języka (...) i języka (...), a konieczny jest udział tłumacza języka (...) na etapie przed wyznaczeniem w sprawie rozprawy, w celu konsultacji pełnomocnika ze skarżącym i przygotowania stanowiska w sprawie, akcentując przy tym, że planowane jest co najmniej jednokrotne spotkanie pełnomocnika ze skarżącym.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z § 3 powyższego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Instytucja wstrzymania wykonania ma jednak charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 61 § 3 tej ustawy, tj. jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane.

Dokonując w tej sprawie oceny możliwości wystąpienia niekorzystnych dla strony skutków, wobec wydania aktu odmawiającego nadania statusu uchodźcy należy rozważyć nie tyle, czy zaskarżonym aktem nałożono na stronę jakiekolwiek obowiązki, które mogłyby być wykonane w sposób dobrowolny lub przymusowy, ale to, czy ewentualne wstrzymanie wykonania aktu umożliwi stronie realizację jej uprawnień. Innymi słowy, czy wobec zakończenia postępowania administracyjnego na skutek wydania zaskarżonej w tej sprawie decyzji, sytuacja prawna strony zmieniła się w stosunku do sytuacji prawnej strony w trakcie postępowania.

W ocenie Sądu wniosek pełnomocnika skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że ani zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia (...) września 2014 r., ani poprzedzająca ją decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia (...) sierpnia 2014 r. nr (...) nie orzeka - wbrew twierdzeniu pełnomocnika - o wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nie sposób więc uznać argumentów pełnomocnika skarżącego o deportacji skarżącego i negatywnych skutkach dla niego. Wprawdzie cudzoziemiec, któremu odmówiono nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja w powyższym przedmiocie stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona (art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - Dz. U. z 2013 r. poz. 1650 z późn. zm.), opuszczenie terytorium Polski przez cudzoziemca ma jednak charakter dobrowolny. Jeśli tego nie uczyni w określonym terminie, zostanie wszczęte postępowanie w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu (art. 302 ust. 1 pkt 16 powołanej ustawy) i wydane rozstrzygnięcie. W aktualnym stanie prawnym niewykonanie obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej we wskazanym terminie nie stanowi bezpośredniej przesłanki do przymusowego wydalenia (jak przewidywał to art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2003 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.) w zw. z art. 48 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), lecz jest podstawą do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (jak wynika z art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach), która podlega przymusowemu wykonaniu (art. 329 tej samej ustawy).

Badając całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy bezpośrednio nie skutkuje wydaleniem cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż nie zawiera ona nakazu opuszczenia przez skarżącego Polski. Brak też podstaw prawnych, aby traktować wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy jako środek prowadzący do zalegalizowania pobytu cudzoziemca na terytorium Polski. W kwestionowanej decyzji trudno bowiem upatrywać niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skoro wydalenie skarżącego (obecnie: zobowiązanie do powrotu) lub obowiązek opuszczenia terytorium Polski może nastąpić wskutek rozstrzygnięć podejmowanych w odrębnych postępowaniach.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że na podstawie zaskarżonej decyzji - wbrew twierdzeniom skarżącego - nie może on zostać wydalony z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie pogorszy jego sytuacji prawnej. W konsekwencji Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, że zaskarżona decyzja grozi wyrządzeniem mu znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt 1. postanowienia.

Wyjaśnić również należy, że postanowienie w zakresie odmowy ustanowienia tłumacza przysięgłego nie podlega zaskarżeniu, a w konsekwencji Sąd nie sporządza jego uzasadnienia. Wskazać jedynie należy, że argumentacją, jaka legła u podstaw zgłoszonego wniosku o ustanowienie tłumacza przysięgłego, jest fakt nieznajomości przez pełnomocnika języka (...) i języka (...), a konieczny jest udział tłumacza języka (...) na etapie przed wyznaczeniem w sprawie rozprawy, w celu konsultacji pełnomocnika ze skarżącym i przygotowania stanowiska w sprawie, akcentując przy tym, że planowane jest co najmniej jednokrotne spotkanie pełnomocnika ze skarżącym. Pełnomocnik zdaje się nie dostrzega celu ustanawiania takiego tłumacza przysięgłego przez sąd administracyjny. Tłumacz przysięgły ustanawiany jest przez Sąd tylko i wyłącznie na potrzeby rozprawy - jeżeli o rozprawie zawiadamiany jest skarżący, a skarżący zawiadamiany jest o rozprawie wtedy, gdy w sprawie nie jest reprezentowany przez pełnomocnika, tymczasem postanowieniem z dnia 19 listopada 2014 r. przyznane zostało skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, a skoro tak, to stosownie do treści art. 67 § 5 powołanej ustawy Sąd dokonuje doręczenia wszelkiej korespondencji sądowej ustanowionemu pełnomocnikowi, w tym również zawiadomienia o terminie rozprawy, bowiem gdyby doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy dokonano bezpośrednio skarżącemu, czynność ta byłaby bezskuteczna i nie wywołałaby skutków prawnych - celem zapewnienia właściwej komunikacji między Sądem a cudzoziemcem, nie zaś ułatwienia porozumienia między skarżącym a jego pełnomocnikiem, kwestia sposobu porozumienia się pełnomocnika ze skarżącym będącym cudzoziemcem jest ich sprawą.

O odmowie ustanowienia tłumacza przysięgłego Sąd orzekł na podstawie art. 5 § 3a contrario ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 427 z późn. zm.) w zw. z art. 29 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.