IV SA/Wa 1702/20 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3176691

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2021 r. IV SA/Wa 1702/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Borkowska.

Sędziowie WSA: Monika Barszcz, Aneta Dąbrowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) czerwca 2020 r. nr (...) w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

J. K. (dalej też: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: "Szef Urzędu", "organ") z (...) czerwca 2020 r. utrzymującą w mocy własną decyzję (...) lutego 2020 r., w której odmówiono skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

J. K. złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych wraz z decyzją Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z (...) sierpnia 2019 r., w której stwierdzono, że nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa.

J. K. w okresie PRL został oskarżony, a następnie skazany za "współpracę z obcymi wywiadami". Z wyroku Sądu (...) Okręgu Wojskowego w (...) z (...) stycznia 1975 r. wynika, że J. K. został uznany za winnego m.in. tego, że w okresie od lipca 1973 r. do września 1973 r. działając na rzecz obcych wywiadów państw (...) w (...) i (...) udzielił funkcjonariuszom tychże wywiadów szeregu informacji z zakresu obronności, gospodarski i instytucji państwowych PRL, a w szczególności w obozie dla uciekinierów (...) w (...), na polecenie funkcjonariuszy wywiadu (...) napisał swój szczegółowy życiorys oraz wypełnił specjalne ankiety i podczas przesłuchiwania podał dane dotyczące powołania do służby wojskowej, przebiegu jej pełnienia i sprawowanej funkcji, tudzież usytuowania Jednostek Wojskowych w (...) i (...), zakładów przemysłowych w (...) i charakteru ich produkcji, niesprawiedliwego wymiaru sprawiedliwości w Polsce, produkcji w Zakładzie Karnym w (...) i osób nieodbywających tam kary. Następnie na terenie (...) podczas przesłuchiwania przez policję w m. (...) i przez funkcjonariuszy wywiadów (...) i (...) w obozie dla uchodźców w (...) oraz (...) J. K. udzielił również powołanych informacji, a ponadto przekazał dane dotyczące charakteru produkcji oraz usytuowania zakładów przemysłowych, Komendy MO, Prokuratury, Sądu i Zakładu Karnego na terenie (...), zakładów przemysłowych w (...) i we (...), a także obszerne informacje odnośnie jednostek wojskowych (...) i (...) oraz ich usytuowanie i wyposażenie - stacjonujących na terenie (...) i okolicy, województwa (...) tudzież powiatu (...), tj. popełnienia przestępstwa z art. 124 § 1 k.k. - i m.in. za to został skazany na łączną karę 9 lat pozbawienia wolności oraz pozbawiony praw publicznych na okres 5 lat. Następnie na mocy wyroku Sądu Najwyższego z (...) maja 1995 r. J. K. został uniewinniony od przypisanego mu przestępstwa z art. 124 § 1 k.k. Wobec J. K. było prowadzonych szereg postępowań karnych, w tym to zakończone wyrokiem z (...) stycznia 1975 r.

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z (...) lutego 2020 r. odmówił J. K. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Szef Urzędu wskazał, że ze względu na negatywne wyniki kwerendy archiwalnej przeprowadzonej przez IPN, jak również materiał dowodowy nadesłany przez wnioskodawcę, nie było możliwe potwierdzenie, że J. K. był działaczem opozycji antykomunistycznej bądź osobą represjonowaną z powodów politycznych.

J. K. wystąpił do Szefa Urzędu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzja z (...) czerwca 2020 r. utrzymał w mocy własną decyzję z (...) lutego 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po przeanalizowaniu całości akt sprawy, brak jest podstaw do uznania, że J. K. był przez minimum 12 miesięcy członkiem struktur organizacyjnych, do których przynależność byłaby związana z odpowiedzialnością karną, co jest warunkiem koniecznym dla potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych ((Dz. U. z 2020 r. poz. 256) - dalej w skrócie: "ustawa o działaczach opozycji"). Zarówno we wniosku o potwierdzenie statusu, jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w pozostałej korespondencji z organem J. K. nie przedstawił okoliczności prowadzenia działalności spełniającej przesłanki art. 2 ustawy o działaczach opozycji. Organ we własnej właściwości dokonał sprawdzenia w internetowej bazie danych projektu: "Encyklopedia Solidarności" prowadzonego przez IPN, który nie zawiera biogramu, ani innych informacji na temat strony. Jest to najobfitsze źródło wiedzy o polskiej opozycji antykomunistycznej lat 1976-1989 prezentujące ok. 4800 biogramów osób, które prowadziły walkę z systemem komunistycznym. Skazanie J. K. na karę pozbawienia wolności nie było spowodowane jego działalnością na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, lecz było skutkiem "współpracy z obcymi wywiadami". W opinii organu trudno uznać, że uwiezienie nastąpiło na skutek prowadzenia faktycznej działalności politycznej przeciwko systemowi politycznemu PRL lub też na rzecz respektowania politycznych praw człowieka.

J. K. wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z (...) czerwca 2020 r., w której jedynie stwierdził, że "zaskarża decyzję ww. urzędu z dnia (...) czerwca 2020 r."

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W przedmiotowej sprawie, 18 stycznia 2021 r. Przewodnicząca Wydziału w związku z dynamicznym wzrostem zagrożenia epidemicznego na terenie województwa (...), mając na uwadze, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących - na podstawie wyżej powołanej regulacji prawnej - zarządziła zmianę trybu rozpoznania niniejszej sprawy z rozprawy na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów (26 lutego 2021 r.). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 grudnia 2020 r. (sygn. akt II OSK 2630/19) zauważył, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w tej szczególnej sytuacji jest rozsądnym kompromisem pomiędzy prawem strony do jawnego rozpoznania sprawy, a prawem do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 Konstytucji RP) oraz zasadą proporcjonalności, z której wynika możliwość ograniczenia konstytucyjnych praw z uwagi na konieczność ochrony zdrowia.

W świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność działania administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej w trzech płaszczyznach, a mianowicie:

a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych,

b) dochowania wymaganej prawem procedury

c) zgodności działania z prawem materialnym (por.

uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2015 r., II GSK 789/14, CBOSA). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.)

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z (...) czerwca 2020 r. nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.

Status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych - stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji - potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4. Status ten potwierdza się na wniosek działacza opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowanej z powodów politycznych (art. 5 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji). Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się:

1) dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3, oraz

2) decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności (art. 5 ust. 3 ustawy o działaczach opozycji).

Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji, status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie:

1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i

2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Bezsporną okolicznością w przedmiotowej sprawie jest to, że skarżący nie był pracownikiem, funkcjonariuszem ani żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz nie współpracował w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez te organy. Potwierdza to decyzja Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z (...) sierpnia 2019 r. Nie zachodziła więc negatywna przesłanka wykluczająca uzyskanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, o przyznanie którego wystąpił skarżący.

Z kolei przesłanki pozytywne, których spełnienie jest konieczne, by mogła zostać wydana pozytywna decyzja potwierdzająca status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych określone zostały w art. 2 i art. 3 ustawy o działaczach opozycji.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o działaczach opozycji - działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r.

W myśl art. 3 ustawy o działaczach osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154, z późn. zm.) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2019 r. poz. 1882), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Katalog ten ma charakter zamknięty, w związku z czym Szef Urzędu nie może potwierdzić statusu osoby represjonowanej z innych przyczyn niż w nim wymienione.

Według art. 5 ust. 4 ustawy o działaczach opozycji, okresy represji z powodów politycznych, o których mowa w art. 3 pkt 1, 2 i 3 lit. c i f, zalicza się do okresów działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, o których mowa w art. 2 ust. 1.

Ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych wskazuje, że jej celem jest przyznanie szczególnego statusu działaczom opozycji i osobom represjonowanym z powodów politycznych. Przesłanką do uznania danego wnioskodawcy za działacza opozycji jest co najmniej 12 miesięczna działalność w okresie od 1 stycznia 1956 do 4 czerwca 1989 r. na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce zagrożona odpowiedzialnością karną i w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi. Z kolei jedną z zasadniczych przesłanek do uznania danego wnioskodawcy za osobę represjonowaną z powodów politycznych jest przebywanie w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Skarżący wskazał we wniosku, że w okresie PRL został oskarżony i skazany "za współpracę z obcymi wywiadami z powodów politycznych", a następnie uniewinniony "z podkreśleniem, że skazanie nastąpiło z powodów politycznych". Twierdzenia skarżącego zawarte we wniosku w istocie wskazują, że wiąże on zasadność uznania go za działacza opozycji antykomunistycznej lub osobę represjonowaną z powodów politycznych ze względu na skazanie wyrokiem z (...) stycznia 1975 r. za działalność na rzecz obcych wywiadów państw (...) i wymierzenie kary pozbawienia wolności za ten czyn.

Niemniej Sąd w pełni podzielił ustalenia i stanowisko organu, że skarżący nie wykazał, by spełniał przesłanki z art. 2 i 3 ustawy o działaczach opozycji pozwalające na uznanie jego osoby za działacza opozycji antykomunistycznej czy osoby represjonowanej z powodów politycznych. W zasobach IPN, co potwierdza informacja udzielona tak skarżącemu, jak również organowi, nie odnaleziono dokumentów potwierdzających spełnienie przez skarżącego warunków, o których mowa w ww. przepisach. Organ prawidłowo ocenił, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza antykomunistycznej działalności skarżącego w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach opozycji. Skarżący nie przedstawił dokumentów, które potwierdzałyby okoliczność, że przez okres minimum 12 miesięcy był członkiem struktur organizacyjnych, do których przynależność byłaby związana z odpowiedzialnością karną. Działalność określona w art. 2 ustawy o działaczach opozycji to nie jakikolwiek przejaw aktywności stanowiącej o braku akceptacji dla zastanego stanu rzeczy, a ukierunkowana i prowadzona w ramach zorganizowanych struktur lub w ścisłej współpracy z nimi zakazana działalność na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, trwająca co najmniej 12 miesięcy. Działalność w ramach struktur zakłada członkostwo w określonej grupie, czego skarżący nie wykazał. Okoliczność przynależności skarżącego do struktur organizacyjnych nie została również potwierdzona przez IPN. Jedynie kwerenda wykazała, że wobec skarżącego były prowadzone postępowania karne związane z naruszaniem przez skarżącego obowiązującego porządku prawnego. Również skazanie skarżącego na mocy wyroku z (...) stycznia 1975 r. na karę pozbawienia wolności nie było spowodowane jego działalnością na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, lecz było skutkiem ówcześnie uznanej współpracy z obcym wywiadem (art. 124 § 1 k.k.) oraz przekraczania granicy PRL bez wymaganego zezwolenia (art. 299 § 1 k.k.). Innymi słowy, uwięzienie skarżącego nie nastąpiło na skutek prowadzenia faktycznej działalności politycznej przeciwko systemowi politycznemu PRL lub na rzecz respektowania politycznych praw człowieka. Zaś powodem uniewinnienia skarżącego od popełnienia przestępstwa z art. 124 § 1 k.k. na mocy wyroku z (...) maja 1995 r. był brak wystarczających dowodów, by uznać, że skarżący dopuścił się zarzucanej mu zbrodni szpiegostwa. Wbrew twierdzeniu skarżącego, omawiane skazanie nie było skazaniem za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Powyższe dowodzi, że skarżący do wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych nie dołączył dowodów potwierdzających spełnienie warunków, o których mowa w ww. art. 2 lub art. 3 - zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji.

Na uwagę zasługuje też fakt, że organ w piśmie z 30 marca 2020 r., czyli jeszcze jakiś czas przed wydaniem zaskarżonej decyzji, zwrócił się do skarżącego o nadesłanie dowodów w postaci: dokumentów, zaświadczeń instytucji archiwalnych, urzędów, organizacji, oświadczeń i zeznań świadków, publikacji naukowych, które umożliwią potwierdzenie konkretnych ram czasowych i zakresu działalności opozycyjnej skarżącego czy przedstawienie dowodów na doznane przez niego represje z powodów politycznych. Dalej też organ, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a także o prawie strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Skarżący nie skorzystała ze swoich uprawnień, w tym przedłożenia dodatkowych dowodów. Pomimo, że w trakcie postępowania administracyjnego wielokrotnie kierował do organu pisma, to w żadnym z nich w sposób merytoryczny, rzeczowy i jednoznaczny nie odniósł się do próśb organu określających jego tytuł ustawowy oraz nie nadesłał dowodów. Zarówno we wniosku o potwierdzenie statusu, jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nadto w pozostałej korespondencji z organem - skarżący nie przedstawił okoliczności wskazujących na spełnienie przesłanki z art. 2 czy z art. 3 ustawy o działaczach opozycji.

W ocenie Sądu, organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania, w tym zasad ogólnych i dowodowych postępowania administracyjnego unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego (w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.), a nadto art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Organ przedstawił jego wyczerpującą ocenę i poparł stosowną argumentacją przemawiającą za brakiem przesłanek do przyznania skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. To z kolei oznacza prawidłowość zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, tj. ustawy o działaczach opozycji, tym samym niestwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem wyżej przytoczonych regulacji tej ustawy, w stopniu który miał wpływ na wynik sprawy.

Skoro, w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem legalności, Sąd nie stwierdził wydania przedmiotowej decyzji z naruszeniem prawa, to dowodzi bezzasadności skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.

--9

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.