Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1814717

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 15 czerwca 2012 r.
IV SA/Wa 1570/11

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski.

Sędziowie WSA: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Teresa Zyglewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi G. z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) lipca 2011 r. nr (...) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia (...) sierpnia 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania (...) Towarzystwa Przyrodniczego im. (...), od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia (...) października 2010 r., znak (...), o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi Z.:

1.

uchylił pkt 2.3. decyzji w brzmieniu: "Bazy sprzętu i materiałów należy usytuować poza obszarami objętymi zabudową mieszkaniową" i w tym zakresie orzekł: "Bazy sprzętu i materiałów należy usytuować poza obszarami objętymi zabudową mieszkaniową oraz terenami o płytkim zaleganiu wód."

2.

uchylił pkt 2.18. decyzji w brzmieniu: "Całość wód opadowych i roztopowych z nawierzchni drogowych ująć i odprowadzić poprzez wypusty deszczowe z częściami osad czym i do projektowanej kanalizacji deszczowej - na odcinkach obiektu mostowego nad rzeką B., wiaduktu nad torami kolejowymi oraz na odcinkach przejścia drogi przez tereny zabudowane dzielnic Z. i B., a także poprzez spływ powierzchniowy do projektowanych nieuszczelnionych przydrożnych rowów trawiastych - na pozostałych odcinkach projektowanej drogi; odbiornikami wód opadowych odprowadzanych z projektowanej kanalizacji deszczowej oraz z rowów przydrożnych będzie ciek bez nazwy i rzeka B." i w tym zakresie orzekł "Całość wód opadowych i roztopowych z nawierzchni drogowych ująć i odprowadzić poprzez wypusty deszczowe z częściami osadczymi do projektowanej kanalizacji deszczowej - na odcinkach obiektu mostowego nad rzeką B., wiaduktu nad torami kolejowymi oraz ma odcinku przejścia drogi przez tereny zabudowane dzielnic Z. i B., a także poprzez spływ powierzchniowy do projektowanych nieuszczelnionych przydrożnych rowów trawiastych - na pozostałych odcinkach projektowanej drogi. Odbiornikami wód opadowych odprowadzanych z projektowanej kanalizacji deszczowej oraz rowów przydrożnych będzie ciek bez nazwy i rzeka B. Należy zabezpieczyć system odwadniający przed przedostawaniem się do niego zwierząt (w tym płazów), bądź tak go wyprofilować, aby zwierzęta mogły go swobodnie opuszczać."

3.

uchylił pkt 2.19. decyzji w brzmieniu "Wszelkie prace związane z wycinką zieleni należy prowadzić poza okresem lęgowym ptaków" i w tym zakresie orzekł: "Wszelkie prace związane z wycinką zieleni, usuwaniem pokrywy roślinnej i zdejmowaniem humusu należy prowadzić poza okresem lęgowym ptaków tj. poza terminem od 1 marca do 31 sierpnia."

4.

uchylił pkt 2.20. decyzji w brzmieniu: "Należy uzupełnić straty zieleni poprzez wprowadzenie nowych nasadzeń. W doborze gatunków tworzących zieleń izolacyjną kierować się odpornością gatunku na zanieczyszczenia powietrza, susze, lekkie zasolenie gleby. Należy wziąć pod uwagę uwarunkowania siedliskowe, techniczne, wskazania związane z architekturą krajobrazu i ochroną zabytków, jak również wymogi bezpieczeństwa" i w tym zakresie orzekł: "Należy uzupełnić straty zieleni poprzez wprowadzenie nowych nasadzeń, w ilości nie mniejszej niż liczba zniszczonej roślinności, w tym także nasadzeń pełniących jednocześnie funkcje naprowadzającą w rejonie przejść dla zwierząt. W doborze gatunków tworzących zieleń osłonową kierować się odpornością gatunku na zanieczyszczenia powietrza, susze, lekkie zasolenie gleby. Należy wziąć pod uwagę uwarunkowania siedliskowe, techniczne, wskazania związane z architekturą krajobrazu i ochroną zabytków, jak również wymogi bezpieczeństwa."

5.

uchylił pkt 2.21. decyzji w brzmieniu: "Przy nasadzeniach zieleni naprowadzającej i osłonowej należy stosować gatunki rodzime odpowiadające siedlisku. Stosowanie gatunków obcych dopuszczone jest wyłącznie na terenach zurbanizowanych" i w tym zakresie orzekł "Przy nasadzeniach zieleni naprowadzającej i osłonowej należy stosować gatunki rodzime odpowiadające siedlisku. Stosowanie gatunków obcych dopuszczone jest wyłącznie przy nasadzeniach zieleni osłonowej zlokalizowanej na terenach zabudowy miejskiej."

6.

uchylił pkt 2.24. decyzji w brzmieniu: "Realizacja inwestycji nie może skutkować przerwaniem lokalnych korytarzy ekologicznych wykorzystywanych przez małe i średnie zwierzęta, a także nie może wzmocnić efektu barierowego wynikającego z występowania w tym rejonie innej infrastruktury, w tym w szczególności infrastruktury komunikacyjnej" i w tym zakresie orzekł: "Realizacja inwestycji nie może skutkować przerwaniem lokalnych korytarzy ekologicznych wykorzystywanych przez małe i średnie zwierzęta, a także nie może wzmocnić efektu barierowego wynikającego z występowania w tym rejonie innej infrastruktury, w tym w szczególności infrastruktury komunikacyjnej. Możliwość migracji zapewniać będą m.in. następujące obiekty:

- wiadukt nad linią kolejową G. i torem kolei piaskowej od k.m. ok. 1+565 do k.m. ok. 1+763, z wymiarami stref udostępnionej dla zwierząt: od strony południowej (szerokość 25 m, wysokość ok. 5 m, długość ok. 14 m) i od strony północnej (szerokość 17 m, wysokość ok. 8 m, długość ok. 14 m),

- estakada nad rzeką B. i jej doliną, ul. (...), torami tramwajowymi oraz drogami dojazdowymi i polnymi od k.m. ok. 2+690 do k.m. ok. 3+190, z wymiarami stref udostępnionej dla zwierząt: od strony południowej (szerokość 40 m, wysokość ok. 8 m, długość ok. 14 m) i od strony północnej (szerokość 60 m, wysokość ok. 12 m, długość ok. 14 m); należy zachować naturalny stan koryta rzeki."

7. Uchylił pkt 2.25 decyzji w brzmieniu "Należy zapewnić możliwość swobodnej migracji drobnych zwierząt, w tym płazów poprzez budowę odpowiednich przepustów do pełnienia tej funkcji. Na następujących odcinkach drogi zostaną lokalizowane przepusty dla płazów i innych małych zwierząt:

- około k.m. 0+930 - przepust na cieku; szerokość min. 1,5 m, wysokość min. 1 m,

- około k.m. 1+530 - przepust w rejonie zbiornika wodnego, szerokość min. 1 m, wysokość min. 0,7 m." i w tym zakresie orzekł: "Należy zapewnić możliwość swobodnej migracji zwierząt, w tym płazów poprzez budowę dla nich "odpowiednich przepustów, zlokalizowanych w następujących miejscach:

- około k.m. 0+930 - przepust na cieku; szerokość min. 1,5 m, wysokość min. 1 m, z pozostawionym po obu stronach cieku pasami terenu, położonymi poza zasięgiem zalewów wody, o szerokości łącznej równej przynajmniej podwójnej szerokości koryta lub zamontowanie po obu stronach cieku półek, o szerokości co najmniej 0,5 m, wyniesionymi ponad poziom wody i łączących się w sposób ciągły z terenem na zewnątrz;

- około k.m. 1+530 - przepust w rejonie zbiornika wodnego, szerokość min. 2 m, wysokość min. 1 m z dnem o charakterze naturalnym;

- około k.m. 2+000 - przepust w sąsiedztwie zbiornika wodnego, szerokość min. 2 m, wysokość min. 1 m., z dnem o charakterze naturalnym.

Przepusty należy wyposażyć w odpowiednie ogrodzenia naprowadzające zwierzęta do przejścia."

8.

uchylił pkt 2.26. decyzji w brzmieniu: "Realizacja inwestycji nie może powodować powstawania pułapek, z których ucieczka zwierząt będzie niemożliwa. Harmonogram i sposób prowadzenia prac musi zapewniać możliwość takiej ucieczki zwierząt (płazy, drobne ssaki) ze stref zagrożenia. W przypadku braku takiej możliwości zwierzęta należy przenieść do odpowiednich siedlisk poza rejon objęty inwestycją, pod nadzorem przyrodnika" i w tym zakresie orzekł: "Realizacja inwestycji nie może powodować powstawania pułapek, z których ucieczka zwierząt będzie niemożliwa. Harmonogram i sposób prowadzenia prac należy uzgodnić z prowadzącym nadzór herpetologiem, zapewniając możliwość takiej ucieczki zwierząt (płazy, drobne ssaki) ze stref zagrożenia. W przypadku braku takiej możliwości zwierzęta należy przenieść do wskazanych przez niego odpowiednich siedlisk poza rejon objęty inwestycją. W trakcie prac ziemnych prowadzonych w sąsiedztwie zbiorników konieczne jest zastosowanie, w konsultacji z prowadzącym nadzór herpetologiem, szczelnej bariery uniemożliwiającej przedostawanie się płazów na plac budowy np. poprzez ogrodzenie placu budowy za pomocą siatki o oczkach średnicy 5 mm lub mniejszej, wkopanej w ziemię."

9.

uchylił pkt 2.28. decyzji w brzmieniu: "W celu uniknięcia zniszczenia siedlisk populacji zwierząt, w szczególności płazów wykorzystujących okresowe zalewiska jako siedliska lęgowe, roboty ziemne powinny być prowadzone w sposób zapobiegający powstawaniu takich zalewisk. Ewentualna likwidacja zbiorników może nastąpić po sprawdzeniu przez osobę pełniącą nadzór przyrodniczy czy dane zlewisko stanowi miejsce rozrodu zwierząt. W przypadku stwierdzenia występowania zwierząt, osobniki dorosłe, formy rozwojowe lub młodociane należy odłowić i przenieść do odpowiednich siedlisk w k.m. 0+950 -1+500, 2+000 - 2+100 oraz 2+500 - 3+000." I w tym zakresie orzekł: "W celu uniknięcia zniszczenia siedlisk populacji zwierząt, w szczególności płazów wykorzystujących okresowe zalewiska jako siedliska lęgowe, roboty ziemne powinny być prowadzone w sposób zapobiegający powstawaniu takich zalewisk. Ewentualna likwidacja zbiorników oraz zalewisk może nastąpić wyłącznie po sprawdzeniu przez prowadzącego nadzór herpetologa czy taki obszar stanowi miejsce rozrodu zwierząt. W przypadku stwierdzenia występowania zwierząt, osobniki dorosłe, formy rozwojowe lub młodociane należy (pod nadzorem herpetologa) odłowić i przenieść do odpowiednich siedlisk w k.m. 0+950 -1+500, 2+000 - 2+100 oraz 2+500 - 3+000."

10.

uchylił pkt 2.30 decyzji w brzmieniu: "Projektowany odcinek drogowy będzie odcinkiem drogi głównej jednojezdniowej o dwóch pasach ruchu" i w tym zakresie orzekł: "W trakcie realizacji przedsięwzięcia należy zapewnić nadzór herpetologa."

11.

uchylił pkt 2.31. decyzji w brzmieniu: "Prędkość projektowa na przedmiotowej drodze powinna wynosić 50 km/h w terenie zabudowanym oraz 70 km/h poza terenem zabudowanym" i w tym zakresie orzekł: "Wszelkie planowane obiekty związane z siecią odwodnień należy lokalizować w / odległości co najmniej 50 m od krawędzi przepustów i stref udostępnionych jako I przejścia dla zwierząt." w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie przedstawionych wyników inwentaryzacji płazów, organ II odwoławczy dokonał zmiany punktu 2.25 decyzji organu I instancji, wyznaczając dodatkowe przejście (o szerokości 2 m. wysokości 1 m) dla małych zwierząt, w tym dla płazów, zlokalizowane około k.m. 2+000, w bezpośrednim sąsiedztwie zbiornika wodnego. Jednocześnie wskazano, że w decyzji RDOŚ w K. z dnia (...) października 2010 r., nałożono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. W przypadku jeśli z tej oceny wyniknie konieczność zastosowania dodatkowych środków np. w postaci wykonania zbiorników wodnych, w postanowieniu w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia muszą zostać zapisane odpowiednie warunki, precyzujące lokalizację i parametry powyższych elementów.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko odwołującego się, że niektóre z zapisów dotyczących ochrony herpetofauny wymagają doprecyzowania i uzupełnienia.

Odnosząc się do zarzutu, iż istniała możliwość, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uzupełnienia materiału dowodowego poprzez wykonanie dodatkowych szczegółowych badań terenowych określających skład gatunkowy batrachofauny, liczebności populacji i rzeczywiste szlaki migracji, organ odwoławczy wskazał, iż zgromadzony materiał dowodowy umożliwiał dokonanie oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia. Również analiza wpływu na batrachofaunę była możliwa w szczególności w nawiązaniu do materiałów przesłanych przez inwestora. Zaznaczył, że szczegółowe rozwiązania z zakresu ochrony środowiska zostaną doprecyzowane na etapie oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, na potrzeby której zostanie zebrany nowy i zaktualizowany materiał dowodowy m.in. w postaci badań i inwentaryzacji herpetofauny.

Organ odwoławczy, badając sprawę, dostrzegł uchybienia w decyzji RDOŚ z dnia (...) października 2010 r., wymagające skorygowania. W związku z powyższym działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił punkty 2.3., 2.18., 2.19., 2.20., 2.21., 2.24., 2.25., 2.26., 2.28., 2.30. oraz 2.31. i orzekł w tym zakresie.

Poprzez zmianę punktu 2.3 rozszerzył wykaz terenów, na których nie należy lokalizować bazy sprzętu i materiałów, celem ochrony obszarów o płytkim zaleganiu wód i związanych z nimi siedliskami i gatunkami.

Korekta punktu 2.18. polegała na wprowadzeniu zabezpieczenia systemu odwadniającego przy przedmiotowym przedsięwzięciu i została wprowadzona na potrzeby ochrony małych zwierząt, w tym także płazów.

Zmiana punktu 2.19. precyzuje, zdaniem organu odwoławczego, pojęcie okresu lęgowego, obejmującego termin pomiędzy 1 marca i 31 sierpnia. Jednocześnie rozszerza zakres czynności, jakie należy prowadzić poza ww. okresem, dodając do wycinki zieleni także usuwanie pokrywy roślinnej i zdejmowanie humusu. Zapewni to minimalizację czasu trwania szkodliwych oddziaływań na ekosystem.

Doprecyzowano punkt 2.20. poprzez wprowadzenie dodatkowego warunku w kwestii uzupełnienia strat zieleni powstałych na skutek realizacji przedmiotowej inwestycji, poprzez wprowadzenie nowych nasadzeń. Polega on na wskazaniu, iż ilość nowych nasadzeń ma być nie mniejsza niż ilość zniszczonej roślinności, wliczając w to również nasadzenia mające pełnić funkcję naprowadzającą zwierzęta do przejść dla nich stworzonych. Gwarantować to będzie, zdaniem organu II instancji, pełne wyrównanie strat w zieleni, jakie będą miały miejsce podczas budowy planowanej inwestycji i znacząco zminimalizuje wpływ przedsięwzięcia na szatę roślinną.

Korekta punktu 2.21. dotyczy składu gatunków przeznaczonych do nasadzeń zieleni naprowadzającej i osłonowej. Zezwolenie na stosowanie www. nasadzeniach gatunków obcych zostało dozwolone wyłącznie przy nasadzeniach zieleni osłonowej zlokalizowanej na terenach zabudowy miejskiej. Obce gatunki zieleni mogą zniechęcać i odstraszać niektóre gatunki zwierząt od przygotowanych dla nich przejść, powodując nieskuteczność przyjętych rozwiązań z zakresu minimalizacji barierowego efektu oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia na faunę. Obecność gatunków obcych w nasadzeniach zieleni może być dopuszczona, i to tylko w wyjątkowych przypadkach, na terenach zabudowy miejskiej, znacznie różniących się warunkami środowiskowymi od pozostałych ekosystemów.

Zmiana punktu 2.24. wprowadza warunek dostosowania wiaduktu nad linią kolejową G. oraz estakady nad doliną B., do pełnienia funkcji przejść dla zwierząt, poprzez wyznaczenie w powyższych obiektach stref udostępnionych dla fauny. Pozwoli to na minimalizację efektu barierowego oraz zapewni zachowanie drożności lokalnych korytarzy ekologicznych wykorzystywanych przez zwierzęta.

Doprecyzowanie punktu 2.25. polega na uwzględnieniu dodatkowego przepustu w k.m. około 2+000, w bezpośrednim, sąsiedztwie oczka wodnego. Jednocześnie w przepuście na cieku wodnym w k.m. około 0+930 określono odpowiednią powierzchnię terenu, położonego poza zasięgiem zalewów wody lub przewidziano montaż półek o określonych parametrach po obu stronach cieku, wyniesionych ponad poziom wody i łączących się w sposób ciągły z terenem na zewnątrz przepustu. Dzięki powyższemu rozwiązaniu, w ocenie organu II instancji, zwierzęta będą miały zapewnioną możliwość migracji nawet przy podniesionym poziomie wody w cieku. Zmieniono również wymiary przepustu w k.m. około 1+530, tak aby służył nie tylko płazom, ale i zwierzętom o niewielkich wymiarach. Wyposażono także wszystkie przepusty w ogrodzenia naprowadzające faunę do przejścia. Szczegółowe określenie parametrów oraz sposobu wykonania i umiejscowienia projektowanych ogrodzeń przy przepustach zostanie przedstawione w postanowieniu w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia podczas oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Obecne warunki gwarantować będą, zdaniem organu odwoławczego, migrację zwierząt i niwelować będą niekorzystny efekt bariery, jaki może spowodować realizacja przedmiotowej inwestycji.

Korekta punktu 2.26. wprowadza nadzór herpetologa nad pracami prowadzonymi w ramach planowanego przedsięwzięcia. Przewidziano także wykonanie, w konsultacji z prowadzącym nadzór herpetologiem, szczelnej bariery w sąsiedztwie zbiorników wodnych, uniemożliwiającej przedostawanie się płazów na plac budowy.

Zmiana punktu 2.28. polega na doprecyzowaniu warunku dotyczącego likwidacji wszelkich zbiorników i zalewisk przeprowadzanej w ramach realizacji planowanego przedsięwzięcia. Ich zniszczenie będzie możliwe dopiero po sprawdzeniu przez prowadzącego nadzór herpetologa, czy nie stanowią one miejsca rozrodu zwierząt. W przypadku stwierdzenia obecności w zbiornikach czy zalewiskach zwierząt, zostaną one pod nadzorem herpetologa odłowione i przeniesione do odpowiednich dla nich siedlisk. Podobnie jak przy doprecyzowaniu punktu 2,26., celem korekty punktu 2.28. jest, zdaniem GDOŚ, uniknięcie śmiertelności zwierząt, do jakiej może dochodzić w niniejszym przypadku podczas likwidowania zbiorników i zalewisk.

Korekta punktu 2.30. polega na wykreśleniu stwierdzenia, że projektowany odcinek drogi będzie odcinkiem drogi głównej jednojezdniowej o dwóch pasach ruchu, co nie może być uznane za warunek wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia. Wprowadzony natomiast warunek zapewnienia nadzoru herpetologicznego w trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji zapewni, w ocenie organu odwoławczego, nie tylko skuteczną realizację punktów 2.26. i 2.28.

Zmiana punktu 2.31. spowodowana była niemożnością uznania, w świetle uwarunkowań środowiskowych, za warunek wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia ograniczenia prędkości na przedmiotowej drodze do 50 km/h w terenie zabudowanym i 70 km/h poza terenem zabudowanym. Organ odwoławczy wprowadził w to miejsce warunek zakazu lokalizacji obiektów związanych z siecią odwodnień w odległości bliższej niż 50 metrów od krawędzi przepustów i stref udostępnionych jako przejścia dla zwierząt.

Generalny Dyrektora Ochrony Środowiska po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy stwierdził, że nie zachodzą podstawy do innych zmian wydanego rozstrzygnięcia.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło (...) Towarzystwo Przyrodnicze im. (...) zarzucając, że zaskarżona decyzja nieuwzględnia w wystarczającym stopniu konieczności ochrony batrachofauny. Zdaniem skarżącego pkt 6 zaskarżonej decyzji przy założeniach wynikających z treści raportu, przy uwzględnieniu oddziaływań skumulowanych, będzie w praktyce niemożliwy do spełnienia, a realizacja inwestycji spowoduje przerwanie lokalnych korytarzy ekologicznych, zwłaszcza przy założonej liczbie przepustów. Skarżące Towarzystwo przeciwne jest budowie zjazdu z projektowanej drogi w rejonie k.m. 1+500, co w jego ocenie doprowadzi do nieodwracalnych zmian w rejonie jednego z najcenniejszych w mieście miejsc rozrodu płazów.

Podniosło ponadto, że punkt 7 zaskarżonej decyzji wskazuje jedynie na 3 lokalizacje przepustów dla płazów, oddalone od siebie o ok. 500 m, podczas gdy literatura przedmiotu precyzuje zagęszczenie przepustów w strefach migracji co 50 - 100 m.

Zdaniem skarżącego, wszelkie kwestie mogące mieć wpływ na zaprojektowanie w pasie inwestycji urządzeń ochrony batrachofauny powinny być rozstrzygnięte na etapie decyzji środowiskowej.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 12 czerwca 2012 r. skarżące Towarzystwo podtrzymało podnoszone zarzuty, dodatkowo wskazując, że ponowny raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko wykonywany jest równolegle z projektem budowlanym, z uwagi na to, nawet jeśli uzyska się nowe dane przyrodnicze, ich uwzględnienie będzie w praktyce niemożliwe. Ponowny raport ma za zadanie stwierdzić zgodność projektu budowlanego z decyzją środowiskową, a nie ją uzupełniać. Ponadto zdaniem skarżącego, przy planowaniu inwestycji dokonuje się szczegółowej inwentaryzacji herpetologicznej w pasie min. 2x500 m od osi drogi, tymczasem raport dla przedmiotowej inwestycji skoncentrował się na najbliższym sąsiedztwie pasa drogowego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) lipca 2011 r. i poprzedzająca ją decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia (...) października 2010 r., o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi Z.

Na wstępie należy zaznaczyć, że w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia organy rozstrzygające sprawę zobowiązane są do rozpoznania wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i na tej podstawie do określenia warunków umożliwiających likwidację lub zminimalizowanie zagrożeń. Organy badają zatem możliwość realizacji przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko i oceniają, czy oddziaływanie to nie będzie nadmiernie negatywne. Na uwadze mają także uwarunkowania wynikające z rozwoju społeczno - gospodarczego. Rolą organów powołanych do ochrony środowiska naturalnego jest zrównoważenie zysków i strat związanych z realizacją nowej inwestycji. Czynią to w oparciu o specjalistyczną wiedzę zatrudnionych fachowców i sporządzoną w trakcie postępowania administracyjnego dokumentację.

W sprawie będącej przedmiotem skargi, z uwagi na charakter planowanego przedsięwzięcia, nałożono na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wskazując jego zakres. W przedłożonym raporcie przeanalizowano wariant zerowy - polegający na braku realizacji planowanego przedsięwzięcia, wariant I - gdzie droga w całości będzie nowoprojektowanym obiektem, w niewielkiej części biegnącym po śladzie istniejących dróg o niższej klasie i parametrach, w dodatku droga będzie pełnić funkcję centralnego odcinka wschodniej obwodnicy miasta Z., oraz wariant II gdzie droga początkowo przebiegać będzie tym samym śladem co w wariancie I, następnie przebiegać będzie przez tereny niezabudowane aż do istniejącej ulicy (...) w R. Ze względu na wpływ na środowisko oraz życie i zdrowie ludzi wybrano do realizacji wariant nr I. Wariant I został również wybrany w wyniku konsultacji przeprowadzonych z mieszkańcami.

Proponowany do realizacji wariant I przebiega przez tereny, na których zlokalizowane są miejsca bytowania płazów. Z uwagi na to, że skarżący w głównej mierze zarzuty swe skoncentrował na niebezpieczeństwach płynących z planowanej do realizacji inwestycji na środowisko, w którym żyją te zwierzęta, czemu dał wyraz w toku prowadzonego postępowania administracyjnego - organ odwoławczy zasadnie wystąpił do inwestora o przedstawienie szczegółowych informacji z zakresu przeprowadzonych badań terenowych, dotyczących bytowania płazów na tym terenie. Przedstawione wyniki inwentaryzacji płazów, zasięg terenu ich występowania oraz rezultaty poczynionych ustaleń spowodowały, że organ odwoławczy dokonał zmiany zapisów dotyczących m.in. przejść dla płazów i małych zwierząt.

W ocenie Sądu, nie uzasadnił dostatecznie swego stanowiska skarżący, że pkt 6 zaskarżonej decyzji, przy założeniach wynikających z treści raportu, przy uwzględnieniu oddziaływań skumulowanych, będzie w praktyce niemożliwy do spełnienia, a realizacja inwestycji spowoduje przerwanie lokalnych korytarzy ekologicznych, zwłaszcza przy założonej przez organy liczbie przepustów. Organ odwoławczy zmienił pkt 2.24 decyzji organu I instancji i wprowadził warunek dostosowania dwóch obiektów inżynieryjnych tak, by spełniał funkcję przejścia dla zwierząt. Możliwość migracji mają zapewniać wiadukt nad linią kolejową G. i torem kolei piaskowej od k.m. ok. 1+565 do k.m. ok. 1+763, oraz estakada nad rzeką B. i jej doliną. Dodatkowo zaznaczyć należy, że organ odwoławczy zobowiązał inwestora do wyposażenie wszystkich przepustów w ogrodzenia naprowadzające zwierzęta do przejścia. W ocenie Sądu, dodatkowe wytyczne zawarte w decyzji organu odwoławczego minimalizują efekt barierowy, a stanowiska przeciwnego strona skarżąca nie udowodniła, powołując się jedynie na pewne prawdopodobieństwo.

Odnosząc się z kolei do zarzutu, że budowa zjazdu w stronę ulicy (...) doprowadzi do nieodwracalnych zmian w rejonie jednego z najcenniejszych w mieście miejsc rozrodu płazów należy wskazać, że organ odwoławczy nakazał lokalizację dodatkowego trzeciego przepustu, którym zwierzęta będą mogły się przemieszczać do znajdującego się na tym terenie zbiornika wodnego. Zdaniem Sądu, dbałość o herpetofaunę zapewnia również obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, nałożony na inwestora przez organy orzekające w sprawie (utrzymany przez organ odwoławczy). Zgodzić należy się z organami, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na chwilę obecną na potrzebę kompensacji przyrodniczej, polegającej na budowie nowych miejsc rozrodu dla płazów.

Jak wynika z akt sprawy, dla zbiorników nr 5 i 6 zostały zaprojektowane przepusty dla płazów i małych ssaków. Natomiast zbiorniki 1-3 usytuowane są w ciągu cieku wodnego, do którego również przeprowadzono przepust. Zbiornik nr 4 znajduje się poza strefą oddziaływania planowanej inwestycji (po drugiej stronie wzniesienia), zaś zbiornik nr 5 - najcenniejszy pod względem przyrodniczym nie będzie naruszony przy realizacji inwestycji. Z przeprowadzonej obserwacji zbiorników wynika, że wysychają one w okresie późnowiosenno - letnim i tym samym uniemożliwiają pełnienie funkcji rozrodczych. Jednak w ocenie Sądu, nie można przyjąć, że jest to zjawisko cykliczne, ponieważ obserwacji dokonywano jedynie w roku 2009 r. Z tego względu zasadnym było ustalenie w zaskarżonej decyzji przepustów dla płazów, mimo okresowego wysychania tych zbiorników. Nie mogą mieć także przesądzającego wpływu na częstotliwość realizowanych przepustów, przewidzianych w decyzji środowiskowej publikacje powołane przez skarżące Towarzystwo, ponieważ są wyniki badań, w nich opisanych dotyczą obserwacji prowadzonych przed kilkoma laty. Nie są więc w pełni aktualne.

W decyzji organu I instancji w pkt 2.25 ustalono konieczność budowy dwóch przepustów dla zwierząt w k.m. 0+930 i w k.m. 1+530. Natomiast organ odwoławczy zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż dodał obowiązek budowy jeszcze jednego przepustu dla małych zwierząt i płazów. W ocenie Sądu, przedstawione analizy dowodzą, że jest to ilość wystarczająca, a strona skarżąca nie przedstawiła dostatecznych dowodów na to, iż jest to ilość niewystarczająca na tym etapie procesu budowlanego. Aby bowiem zaprojektować zwiększoną ilość przejść dla płazów należy potwierdzić, że na danym terenie występują miejsca ich migracji. W niniejszej sprawie takich migracji nie stwierdzono, co w związku z faktem, że decyzję środowiskową przygotowuje organ wyspecjalizowany - posiadający wiedzę fachową z danej dziedziny, pozwala na przyjęcie że zaplanowane przepusty są rozmieszczone w sposób optymalny i wystarczający, a ewentualne korekty winny zostać dokonane na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego, o czym mówi kwestionowana decyzja. W razie odmiennych ustaleń potwierdzonych badaniami, można zweryfikować ilość przepustów przy uzyskiwaniu zezwolenia na realizację tej inwestycji.

Sąd działając z urzędu nie dostrzegł także innych naruszeń prawa, które wiązałyby się z koniecznością uchylenia decyzji orzekających w tej sprawie. Rozstrzygniecie organu odwoławczego w zakresie w jakim uchyla w części decyzję organu I instancji i rozstrzyga co do istoty sprawy, doprecyzowuje wymagania w zakresie ochrony środowiska a zwłaszcza w zakresie ochrony zwierząt jest prawidłowe i uzasadnione. Ustalenia przyjęte przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie naruszają zatem obowiązującego prawa.

Decyzja organu pierwszej instancji zawiera wszystkie elementy, o jakich mowa w art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Również uzasadnienia decyzji obu instancji obok wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a., spełniają wymagania określone w art. 85 cyt. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Także przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w ocenie Sądu, spełnia wszystkie wymagania, o jakich mowa w art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu. W toku postępowania nie złożono innego dokumentu, który podważałby ustalenia przyjęte w tym dokumencie. Ze względu na perspektywę oddziaływania na środowisko jak i na warunki życia społeczności należy podzielić stanowisko organów o zasadności wyboru do realizacji zaproponowanego przez inwestora wariantu inwestycyjnego jako najkorzystniejszego. Negatywne oddziaływanie inwestycji drogowej na środowisko zostanie zrównoważone z jednej strony przez korzyści jakie jej realizacja przyniesie w sensie globalnym środowisku i społeczeństwu, a także przez narzucone przez organ wymogi jakie musi spełnić inwestor minimalizując zagrożenia dla środowiska naturalnego. Rolą organu rozstrzygającego w sprawie uwarunkowań środowiskowych jest bowiem ocena dopuszczalności objętej wnioskiem inwestycji pod względem wymagań środowiskowych. Organ ten określa warunki korzystania z zasobów środowiskowych dla inwestycji sprecyzowanej we wniosku, o którego zakresie decyduje wnioskodawca i w rozpatrywanej sprawie uczynił to trafnie.

W ocenie Sądu także, zarówno strony, jak i społeczeństwo były prawidłowo informowane o toczącym się postępowaniu.

Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie zawiera wad skutkujących koniecznością wyeliminowania jej z obiegu prawnego. Organ w sposób prawidłowy ocenił przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu na środowisko. W ocenie Sądu, organ odwoławczy odniósł się także szczegółowo do podnoszonych w odwołaniach zarzutów.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 tekst jedn.) należało orzec jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.