Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1553548

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 2 października 2014 r.
IV SA/Wa 1216/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.).

Sędziowie WSA: Krystyna Napiórkowska, Anna Szymańska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia P. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) marca 2014 r. nr (...) w przedmiocie zgody na przeprowadzenie zamierzonego uwolnienia genetycznie zmodyfikowanego lnu do środowiska - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 24 września 2012 r. prof. dr hab. A. K. działając z upoważnienia (upoważnienie z dnia 20 września 2012 r.) Uniwersytetu (...) we W., złożył do Ministra Środowiska wniosek o wydanie zgody na zamierzone uwolnienie do środowiska lnu genetycznie zmodyfikowanego, polegające na przeprowadzeniu badań z lnem genetycznie zmodyfikowanym ze zwiększoną zawartością polihydroksymaślanu i zmienionymi właściwościami termoplastycznymi i poprawioną jakością włókna, w celu weryfikacji właściwości roślin genetycznie zmodyfikowanych, uzyskanych na drodze transformacji bakteryjnej eksplantów hypokotyli lnu konstruktami zawierającymi cDNA kodujące bakteryjne (Ralstonia eutropha) enzymy biosyntezy polihydroksymaślanu (PHB) - typ M, cDNA kodujący β-1,3-ghikanazę z ziemniaka (Solarium tuberosum) - tyb B. Potencjalnie przydatne właściwości roślin transgenicznych tj. modyfikacja właściwości włókna, zawartości polihydroksymaślanu oraz odporność na patogen będą oceniane w roślinach pozyskanych ze środowiska naturalnego.

Minister Środowiska decyzją z dnia (...) kwietnia 2013 r. nr (...) wyraził zgodę na przeprowadzenie zamierzonego uwolnienia lnu genetycznie zmodyfikowanego do środowiska, w celach innych niż wprowadzenie do obrotu.

W uzasadnieniu do decyzji wskazał, iż w toku postępowania administracyjnego, działając na podstawie ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U. z 2007 r. Nr 36, poz. 233 z późn. zm.) przesłał, za pośrednictwem Komisji Europejskiej, pozostałym państwom członkowskim Unii Europejskiej streszczenie wniosku. Żaden organ państwa członkowskiego, właściwy ds. organizmów genetycznie zmodyfikowanych nie zgłosił uwag i zastrzeżeń do przedmiotowego wniosku. Podał także, że biorąc pod uwagę konieczność poinformowania społeczeństwa o działaniach prowadzonych z organizmami genetycznie zmodyfikowanymi oraz zapewniając udział społeczeństwa w procesie podejmowania decyzji, wniosek został zgodnie z art. 40 ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych umieszczony na strome internetowej http://gmo.mos.gov.pl. Jednocześnie Minister Środowiska działając zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 z późn. zm., dalej: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku") wysłał do władz gminy, na obszarze której znajdują się pola doświadczalne, będące miejscem planowanego zamierzonego uwolnienia organizmów genetycznie zmodyfikowanych, informację o konieczności poinformowania lokalnej społeczności, w sposób zwyczajowo przyjęty w danej gminie, o mającym się odbyć zamierzonym uwolnieniu lnu genetycznie zmodyfikowanego. W wyniku przeprowadzonych konsultacji społecznych zgłoszono uwagi do niniejszej sprawy w przewidzianym do tego czasie, które zostały wzięte pod uwagę podczas przeprowadzania postępowania administracyjnego w sprawie.

Podał także, że w toku postępowania administracyjnego została przygotowana, przez osobę wskazaną przez Komisję do spraw organizmów genetycznie zmodyfikowanych, ocena zagrożenia, w związku z zamiarem przeprowadzenia zamierzonego uwolnienia do środowiska organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Ww. wniosek został zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych przedłożony do zaopiniowania przez Komisję ds. Organizmów Genetycznie Zmodyfikowanych. Po przeanalizowaniu wniosku, towarzyszącej mu dokumentacji oraz przygotowanej w tej sprawie oceny zagrożenia, w związku z zamiarem przeprowadzenia zamierzonego uwolnienia do środowiska organizmów genetycznie zmodyfikowanych, w dniu (...) marca 2013 r. Komisja ds. Organizmów Genetycznie Zmodyfikowanych przedłożyła Ministrowi Środowiska pozytywną opinię i rekomendowała Ministrowi Środowiska wydanie zgody na zamierzone uwolnienie do środowiska lnu genetycznie zmodyfikowanego, w celach innych niż wprowadzenie do obrotu.

Na powyższą decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) kwietnia 2013 r. Stowarzyszenie P. (dalej: "Stowarzyszenie") złożyło do Ministra Środowiska wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazało na nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji, w tym przede wszystkim na podanie w treści wniosku nieistniejących działek ewidencyjnych o nr (...) i (...) obręb R., na których ma być prowadzona działalność objęta zezwoleniem. Nadto wyraziło obawy związane z rzeczywistym wpływem zamierzonego uwolnienia lnu na środowisko, na poparcie których wskazało na zdanie odrębne zgłoszone do uchwały Komisji do spraw GMO, rekomendującej wydanie zezwolenia.

Minister Środowiska decyzją z dnia (...) marca 2014 r. znak (...) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...) kwietnia 2013 r.

W uzasadnienie wskazał, że postępowanie administracyjne o wydanie zgody na zamierzone uwolnienie lnu genetycznie zmodyfikowanego do środowiska - w celach naukowych - zostało przeprowadzone zgodnie z art. 36 w zw. z art. 23 ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.").

Organ naczelny wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek został przygotowany zgodnie z art. 36 w zw. z art. 23 ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych, została przygotowania ocena zagrożenia dla zdrowia ludzi i środowiska, Recenzent w swojej opinii nie wniósł uwag merytorycznych do wniosku, Komisja do spraw organizmów genetycznie zmodyfikowanych wydała pozytywną opinię w tej sprawie. W toku ponownego postępowania dotyczącego wydania zgody na zamierzone uwolnienie lnu genetycznie zmodyfikowanego do środowiska, nie znaleziono przesłanek, które mogłyby świadczyć o negatywnym wpływie lnu genetycznie zmodyfikowanego na zdrowie ludzi i na środowisko,

W odniesieniu do uwagi, że organ powinien przeprowadzić rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa, stwierdził, że na podstawce art. 89 § 2 k.p.a. nie brak było przesłanek do przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, a wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy nie wpłynął. Jednakże, na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku postępowanie administracyjne o wydanie zgody na zamierzone uwolnienie do środowiska lnu genetycznie zmodyfikowanego, w celach innych niż wprowadzenie do obrotu było jawne i dostępne dla społeczeństwa.

W ocenie organu, mając na uwadze, że w toku postępowania nie znaleziono przesłanek, które mogłyby świadczyć o negatywnym wpływie lnu genetycznie zmodyfikowanego na zdrowie ludzi i na środowisko, oraz w związku z dopełnieniem wszelkich wymaganych przepisami prawa procedur i mając na względzie wszystkie wyżej przedłożone fakty, decyzja o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie zamierzonego uwolnienia do środowiska byłą zasadne.

Stowarzyszenie na powyższą decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) marca 2014 r. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją z dnia (...) kwietnia 2013 r.

Zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie:

art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu do wszystkich zarzutów podniesionych przez Stowarzyszenie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;

art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na rzecz podmiotu niebędącego stroną w sprawie.

Stowarzyszenie podniosło, że organ w sposób lakoniczny odniósł się do zarzutów podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W szczególności nie ustosunkował się do wskazania nieistniejących działek ewidencyjnych. W tym zakresie podało, że fakt nieistnienia działek został potwierdzony na dzień wniesienia skargi w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Wydziału Planowania Przestrzennego i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Gminy Długołęka. W związku z powyższym, charakterystyka środowiska, do którego ma nastąpić zamierzone uwolnienie GMO, czy liczba ludności zamieszkującej obszar zamierzonego uwolnienia, wskazane w pkt 5 wniosku o wydanie decyzji, są nieweryfikowalne. Organ nie ustosunkował się również do faktu wniesienia przez członka Komisji do spraw GMO P. P. zdania odrębnego do uchwały Komisji.

Ponadto, w ocenie Stowarzyszenia, w sprawie doszło do naruszenia art. 37 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. W dodatku, organ uchybił obowiązkowi publikacji informacji wskazanych w art. 33 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w Biuletynie Informacji Publicznej - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 11.

Końcowo zarzuciło, że zarówno decyzja z dnia (...) marca 2014 r., jak i z (...) kwietnia 2013 r. zostały skierowane do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Jako wnioskodawcę w obydwu decyzjach wskazano bowiem A. K., natomiast we wniosku o wydanie decyzji wyrażającej zgodę na zamierzone uwolnienie lnu GMO do środowiska jako wnioskodawca został wskazany Uniwersytet (...) we W. Zdaniem Stowarzyszenia, skoro decyzja z dnia (...) kwietnia 2013 r. została wydana na rzecz innego podmiotu, niż wnioskodawca (na rzecz osoby fizycznej A. K., zamiast osoby prawnej - Uniwersytetu (...)), a następnie została utrzymana w mocy przez decyzję z dnia (...) marca 2014 r., to obydwa akty są obarczone wadą nieważności przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd stwierdza, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że postępowanie przed organem naczelnym było prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych.

Zgodnie z przepisem art. 36 ust. 1 ww. ustawy zamierzone uwolnienie GMO do środowiska w celach innych niż wprowadzenie do obrotu wymaga zgody ministra, wydawanej na wniosek zainteresowanego.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skargi nie można uznać, że zaskarżona decyzja jak też decyzja ją poprzedzająca z dnia (...) kwietnia 2013 r. zostały wydane na rzecz podmiotu niebędącego stroną w sprawie tj. w warunkach określonych w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Z wniosku jednoznacznie wynika, że podmiotem, który go złożył był Uniwersytet (...) we W.

Ze znajdującego się w aktach sprawy upoważnienia z dnia 20 września 2012 r. wynika bezsprzecznie, że prof. dr. hab. A. K. został upoważniony przez Uniwersytet do wystąpienia z wnioskiem o wydanie zgody na zamierzone uwolnienie do środowiska lnu genetycznie zmodyfikowanego.

Decyzja Ministra Środowiska z dnia (...) kwietnia 2013 r., którą wyrażono zgodę na uwolnienie do środowiska lnu zmodyfikowanego genetycznie, została wydana w wyniku rozpatrzenia wniosku Uniwersytetu (...) we W., z upoważnienia którego działał prof. dr. hab. A. K. Osoba ta we wniosku wskazana była jako odpowiedzialna za prowadzenie badań, a zatem wymienienie tej osoby w komparycji decyzji nie świadczy o tym, że decyzja ta została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Z decyzji tej jednoznacznie wynika, że podmiotem prowadzącym badania jest Wydział Przyrodniczo-Technologiczny Uniwersytetu (...) we W.

Sąd zauważa również, że z akt sprawy wynika, że w toku postępowania administracyjnego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych przesłano, za pośrednictwem Komisji Europejskiej, pozostałym państwom członkowskim Unii Europejskiej streszczenie wniosku. Żaden organ państwa członkowskiego, właściwy ds. organizmów genetycznie zmodyfikowanych nie zgłosił uwag i zastrzeżeń do przedmiotowego wniosku. Biorąc pod uwagę konieczność poinformowania społeczeństwa o działaniach prowadzonych z organizmami genetycznie zmodyfikowanymi, wniosek został zgodnie z art. 40 ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych umieszczony na strome internetowej http://gmo.mos.gov.pl.

Minister Środowiska działając zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wysłał do władz gminy, na obszarze której znajdują się pola doświadczalne, będące miejscem planowanego zamierzonego uwolnienia organizmów genetycznie zmodyfikowanych, informację o konieczności poinformowania lokalnej społeczności, w sposób zwyczajowo przyjęty w danej gminie, o mającym się odbyć zamierzonym uwolnieniu lnu genetycznie zmodyfikowanego. W wyniku przeprowadzonych konsultacji społecznych zgłoszono uwagi do niniejszej sprawy, które zostały wzięte pod uwagę podczas przeprowadzania postępowania administracyjnego.

Trzeba także wskazać, że toku postępowania administracyjnego została przygotowana, przez osobę wskazaną przez Komisję do spraw organizmów genetycznie zmodyfikowanych, ocena zagrożenia, w związku z zamiarem przeprowadzenia zamierzonego uwolnienia do środowiska organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Ww. wniosek został zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych przedłożony do zaopiniowania przez Komisję ds. Organizmów Genetycznie Zmodyfikowanych. Po przeanalizowaniu wniosku, towarzyszącej mu dokumentacji oraz przygotowanej w tej sprawie oceny zagrożenia, w związku z zamiarem przeprowadzenia zamierzonego uwolnienia do środowiska organizmów genetycznie zmodyfikowanych, Komisja ds. Organizmów Genetycznie Zmodyfikowanych przedłożyła Ministrowi Środowiska pozytywną opinię i rekomendowała wydanie zgody na zamierzone uwolnienie do środowiska lnu genetycznie zmodyfikowanego, w celach innych niż wprowadzenie do obrotu.

Sąd stwierdza, że w toku postępowania administracyjnego nie przedłożono żadnych negatywnych opinii, wydanych przez uprawnione podmioty, które powinny być wzięte pod uwagę przez organ orzekający w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego Sąd stwierdza, iż materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., został zebrany i rozpatrzony wnikliwie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, Sąd stwierdza, iż organ naczelny dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, uzasadnił podstawę prawną wskazaną w decyzji i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał decyzję zgodną z prawem.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), należało oddalić skargę jako niezasadną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.