Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1106671

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 23 stycznia 2012 r.
IV SA/Wa 1084/11

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wójcik.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. J. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) maja 2011 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

W złożonym w dniu 26 października 2011 r. (data stempla pocztowego) oświadczeniu na formularzu PPF Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Z treści złożonego wniosku (oraz załączonych do niego dokumentów) wynika, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Posiadają oni dom o pow. 125 m2 oraz dwie działki o pow. 700 m2 oraz 4.000 m2. Skarżąca wraz z mężem są emerytami, łącznie z tytułu świadczeń emerytalnych miesięcznie otrzymują kwotę powyżej 4.700 zł netto. Na kontach bankowych posiadają ponad 100.000 zł (rachunki rozliczeniowe, lokaty oszczędnościowe). Na konieczne koszty utrzymania wydają około 1.150 zł (koszty mieszkania, leczenia).

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odpis postanowienia doręczono Skarżącej dnia 29 listopada 2011 r.

W dniu 30 listopada 2011 r. Skarżąca skutecznie wniosła sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego podnosząc, iż zastosowanie wyłącznie kryterium ekonomicznego do oceny jej sytuacji życiowej jest "degradacją naszego Państwa". Wskazała, że jej sprawa toczy się od 1947 r., ponadto, że nie jest chora na cukrzycę lecz ma problemy z dostarczaniem organizmowi witamin z grupy B.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Intencją wnioskodawczyni w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym - obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.) - uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy musi być oceniany z uwzględnieniem generalnej zasady postępowania sądowoadministracyjnego stanowiącej, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi się liczyć z koniecznością poniesienia tych kosztów (art. 220 p.p.s.a., 230 § 1 p.p.s.a.). Dostępność do sądu bowiem wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, stąd też dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków, niebędących niezbędnymi dla jej utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 753/09, Lex nr 552409).

Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 140/09, Lex nr 535035).

Zatem przyznanie prawa pomocy stosowane jest wyłącznie wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec takich osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Art. 246 § 1 p.p.s.a. przesądza bowiem o tym, że jedynym kryterium, od jakiego ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ma charakter materialny i jest nim brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2005 r. sygn. akt OZ 1516/04, Lex nr 302273). Dlatego też, Sąd nie ma możliwości kierowania się innymi kryteriami (poza ekonomicznym) przy ocenianiu zasadności przyznania wnioskodawcy pomocy ze strony budżetu Państwa. Stąd też o ewentualnym uwzględnieniu żądania strony nie mogą decydować inne kryteria, jak na przykład stan zdrowia, wiek, czy też skomplikowany charakter sprawy.

Mając na względzie sytuację majątkową gospodarstwa domowego Skarżącej (wysokość świadczeń emerytalnych plus wysokość zgromadzonych oszczędności), Sąd nie miał podstaw do przyznania prawa pomocy, gdyż G. J. jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego.

Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.