Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1242255

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 18 października 2012 r.
IV SA/Po 877/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Radzicka.

Sędziowie WSA: Donata Starosta Tomasz Grossmann (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi T. Z., J. Z. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia (...) lipca 2012 r., nr (...) w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2291/10, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") oddalił skargę kasacyjną (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: "Spółka") od wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA") wyroku z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 313/10, oddalającego skargę Spółki na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia (...) lutego 2010 r., nr (...).

Orzeczenia te zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją ostateczną Nr (...) z dnia (...) maja 2007 r. (znak: (...)) Starosta (...) (dalej: "Starosta") udzielił Spółce pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej (...), obejmującej wieżę telekomunikacyjną o wysokości 67 m, anteny systemowe i radioliniowe, kontener techniczny z urządzeniami zasilająco-sterującymi i przyłącze energetyczne, na działce położonej w (...) (dalej: "Decyzja PnB"). Decyzją ostateczną z dnia (...) kwietnia 2009 r. (znak: (...)) Starosta zmienił ww. pozwolenie na budowę (dalej: "Decyzja ZmPnB").

Pismem z dnia 5 listopada 2009 r. T. Z., J. Z., K. Z. i T. Z. złożyli w Starostwie Powiatowym pismo dotyczące pozwolenia na budowę ww. stacji, wyrażające m.in. brak ich zgody na tę budowę. Następnie J. i T. Z. (dalej: "Wnioskodawcy" lub "Skarżący") - podając, że są stronami postępowania i powołując art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") - pismem z dnia 8 listopada 2009 r. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną Decyzją PnB, zmienioną ostateczną Decyzją ZmPnB. Pismem z dnia (...) listopada 2009 r. T. Z. oświadczył, że wraz z żoną J. Z., są właścicielami działki nr ewid. (...) położonej w S. M., w sąsiedztwie inwestycji stacji telefonii komórkowej na działce nr ewid. (...); K. Z. i T. Z. są jego dziećmi i są zameldowani w domu usytuowanym na działce nr ewid. (...). Do pisma załączył kopię aktu notarialnego - umowy sprzedaży Wnioskodawcom nieruchomości o numerze ewid. (...).

Postanowieniem z dnia (...) grudnia 2009 r. - wskazując na: art. 123, art. 145 § 1 pkt 4, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. - Starosta wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną Decyzją PnB, zmienionej ostateczną Decyzją ZmPnB.

Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Starosta, decyzją z dnia (...) stycznia 2010 r. (znak: (...)), stwierdził, że T. Z., J. Z., K. Z. i T. Z., nie mają statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu na działce nr (...), co przesądza o odmowie uchylenia zakwestionowanej decyzji z powodu braku przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. J. i T. Z. są właścicielami działki nr (...), lecz nie znajduje się ona w obszarze oddziaływania obiektu, natomiast K. Z. i T. Z. nie są właścicielami tej działki.

Powyższą decyzję Starosty, Wojewoda Wielkopolski (dalej: "Wojewoda") decyzją z dnia (...) lutego 2010 r. (nr (...)) uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując w uzasadnieniu, że postępowanie wznowieniowe przeprowadzono przy braku udokumentowania, czy wniosek z dnia 5 listopada 2009 r. wniesiono w terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. W pierwszej kolejności organ I instancji obowiązany jest wyjaśnić wątpliwości, czy nie naruszono terminu z art. 148 § 2 k.p.a., bowiem uczynienie przedmiotem postępowania wniosku wniesionego z naruszeniem terminu ustawowego, skutkuje rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W uzasadnieniu Wojewoda zawarł również wskazania dla organu I instancji, w jaki sposób należy wyjaśnić wątpliwości, czy w tej sprawie wnioskodawcy mają prawa strony.

W skardze na powyższą decyzję Wojewody, Spółka zarzuciła uchybienie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 k.p.a., polegające na uchyleniu decyzji I instancji z powodu rzekomego nie zbadania, czy Wnioskodawcy wnieśli podanie o wznowienie w terminie, podczas gdy kwestia ta stanowi wstępny etap badania wniosku i była przedmiotem postępowania, na co wskazuje uzasadnienie postanowienia z dnia 7 grudnia 2009 r.

Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 22 lipca 2010 r. o sygn. IV SA/Po 313/10 WSA oddalił skargę, nie dopatrując się w zaskarżonej decyzji wad, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności, ani wad materialnoprawnych, które miałyby wpływ na wynik sprawy, czy procesowoprawnych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. WSA zaznaczył, że zachowanie terminu do wznowienia postępowania musi być udowodnione przez stronę; nie wystarczy uprawdopodobnienie. Podzielił stanowisko organów obu instancji, że Wnioskodawcy nie udowodnili daty, w jakiej dowiedzieli się o Decyzji PnB i Decyzji ZmPnB. Ponadto wskazał, że ani w postępowaniu wznowieniowym przed Starostą, ani w postępowaniu odwoławczym przed Wojewodą, Wnioskodawcy nie przedłożyli aktualnego odpisu księgi wieczystej wskazującego, że są oni współwłaścicielami działki nr (...).

Wywiedzioną od tego wyroku skargę kasacyjną Spółki, NSA, opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r. o sygn. II OSK 2291/10, oddalił. W uzasadnieniu podzielił w szczególności stanowisko WSA, że wnosząc o wznowienie postępowania strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem ustawowego terminu.

Decyzją z dnia (...) maja 2012 r., znak: (...), Starosta - działając na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 148 § 2 i art. 145 § 1 k.p.a. - po ponownym przeprowadzeniu wznowionego postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną Decyzją PnB, umorzył to postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu podkreślił, że przedmiotem wznowionego postępowania może być w aktualnym stanie prawnym i faktycznym wyłącznie Decyzja PnB, ponieważ w odniesieniu do Decyzji ZmPnB prawomocnie została stwierdzona jej nieważność, a zatem postępowanie wznowieniowe w zakresie dotyczącym tej decyzji stało się bezprzedmiotowe. Starosta wyjaśnił, że w toku wznowionego postępowania - w odpowiedzi na wystosowane przez organ wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie podania daty powzięcia wiadomości o wydaniu Decyzji PnB oraz wskazania i przedłożenia dowodów potwierdzających datę dowiedzenia się o tej decyzji i okolicznościach (przesłankach) stanowiących podstawę do wznowienia postępowania - Wnioskodawcy oświadczyli, że o inwestycji dowiedzieli się w dniu 4 listopada 2009 r., i że wzmiankowali o tym we wnioskach złożonych w Urzędzie Gminy (...) (dalej: "Urząd Gminy"): z 13 listopada 2009 r. oraz z 25 listopada 2009 r. W ocenie organu I instancji Wnioskodawcy nie udowodnili daty, w jakiej dowiedzieli się o decyzji. Nie przedłożyli żadnych dowodów pozwalających w sposób bezsporny i nie budzący wątpliwości określić i potwierdzić wskazywaną przez siebie datę. Powoływanie się na wnioski złożone w Urzędzie Gminy nie ma istotnego znaczenia w postępowaniu wznowieniowym, skoro te wnioski dotyczą innego organu (organu gminy), a przy tym zostały złożone już po dacie złożenia wniosków wznowieniowych. Brak udowodnienia daty, w jakiej Wnioskodawcy dowiedzieli się o Decyzji PnB, oznacza, że przedwcześnie zostało wydane postanowienie o wznowieniu postępowania, a w konsekwencji - że postępowanie wznowieniowe z tej przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Ponadto Starosta uznał, że Wnioskodawcy nie mają statusu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu (stacji bazowej) na działce nr (...), gdyż będąca ich własnością działka nr (...) nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, co wynika ze sporządzonego dla przedmiotowej inwestycji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej: "Raport"). Ubocznie wskazał, że działka Wnioskodawców nie przylega do działki przewidzianej pod inwestycję. Ponadto Starosta wskazał, że nie występują inne przyczyny określone w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 3, 5, 6, 7 i 8 k.p.a., które uzasadniałyby wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną Decyzją PnB. W szczególności inwestycja określona w tym pozwoleniu na budowę jest zgodna z wydanymi przez Wójta Gminy (...) decyzjami: z dnia (...) grudnia 2006 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz z dnia 28 czerwca 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach.

Od opisanej decyzji Starosty odwołanie złożył T. Z., zastępowany przez pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 8 i art. 75 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP - poprzez uznanie stwierdzenia o dacie dowiedzenia się o Decyzji PnB za niezgodne ze stanem faktycznym w sytuacji, w której organ nie dysponuje żadnym dowodem przeciwstawnym, a tym bardziej, że strona nie miała możliwości zapoznania się z decyzją w terminie wcześniejszym i dopiero fizyczna możliwość zobaczenia, że realizowana jest inwestycja, przesądziła o złożeniu wniosku. Nadto Skarżący zarzucił naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez pominięcie faktu, że przepis ten został przewidziany do zakończenia niniejszej sprawy, w której należało dokonać precyzyjnych ustaleń co do okoliczności faktycznych. Ponadto zarzucił pominięcie faktu, że inwestor zrealizował inwestycję na podstawie Decyzji ZmPnB, oraz że inwestycja została zrealizowana w innym miejscu i że tym samym wniosek inwestora stał się bezprzedmiotowy. W uzasadnieniu wskazano, że organ, zgodnie z art. 75 § 2 k.p.a., miał obowiązek zobowiązać stronę do złożenia oświadczenia o (raczej: pod rygorem - uw. Sądu) odpowiedzialności karnej, a w przypadku uznania oświadczenia za nieprawdziwe, powiadomić organ ścigania. Strona nie miała możliwości przywołania innego dowodu, albowiem podstawą do złożenia wniosku był fakt naocznego ustalenia, iż budowana jest stacja bazowa telefonii komórkowej. Organ nie wskazał, dlaczego odmówił zastosowania art. 75 § 2 k.p.a. oraz z jakich powodów przyjął oświadczenia strony za nieprawdziwe.

Decyzją z dnia (...) lipca 2012 r., nr (...), Wojewoda - wskazując na art. 138 § 1 pkt 1, art. 105 § 1 i art. 104 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając napisał, że w postępowaniu wznowieniowym przesłanki do ewentualnej kasacji decyzji ostatecznej wymienione są w art. 145 § 1 pkt 1-8 i art. 145a k.p.a. Ponieważ wzruszanie decyzji ostatecznej jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 6 k.p.a., przesłanki takiego wzruszenia nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Jeżeli organ przedwcześnie wznowił postępowanie, bo potem ustalił, że wniosek wniósł podmiot, któremu nie przysługuje prawo strony i po terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a., to wówczas organ zobowiązany jest zakończyć wznowione postępowanie decyzją administracyjną w rozumieniu art. 151 k.p.a. Taką decyzją jest również decyzja o umorzeniu postępowania. Dalej organ odwoławczy przywołał definicję strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.; dalej: "pr.bud.") oraz definicję obszaru oddziaływania z art. 3 pkt 20 pr.bud. Ocenił, że decyzja Starosty jest prawidłowa, bowiem działka Wnioskodawców nie znajduje się w tak rozumianym obszarze oddziaływania, na co wskazuje Raport. W sprawie brak jest konkretnego przepisu prawa wskazującego na ograniczenie w swobodnym korzystaniu z nieruchomości. Zdaniem Wojewody, skoro w sprawie nie udokumentowano przesłanki uchylenia decyzji określonej przepisem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to Starosta mógł zakończyć wznowione postępowanie decyzją o umorzeniu, ponieważ decyzja taka może być rozumiana również jako rozstrzygnięcie merytoryczne, w rozumieniu art. 151 § 1 k.p.a. Organ podkreślił, że "skarżący nie uwiarygodnił złożenia wniosku wznowieniowego w terminie" określonym w art. 148 § 2 k.p.a.

Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyli Wnioskodawcy, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez wydanie, we wznowionym postępowaniu, decyzji o umorzeniu postępowania. Podkreślili, że nie można stosować łącznie przepisów art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a., a tak uczynił organ odwoławczy. Nadto zarzucili naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie dokonanie samodzielnych ustaleń w zakresie oddziaływania inwestycji i lakoniczne przywołanie stanowiska autora Raportu, a także naruszenie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) poprzez jego pominięcie podczas ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji. Z powołaniem się na te zarzutu Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, "w tym kosztów zastępstwa procesowego".

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25 września 2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Sąd nie dopatrzył się przy ich wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności któregokolwiek z tych aktów, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, organy administracji wyczerpująco zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia, w zakresie niżej opisanym. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą dalszych rozważań.

W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, że orzekały w niej już prawomocnie sądy administracyjne - opisanymi wyżej wyrokami: WSA z dnia 22 lipca 2010 r. o sygn. IV SA/Po 313/10 oraz NSA z dnia 21 lutego 2012 r. o sygn. II OSK 2291/10 (oddalającymi, odpowiednio, skargę oraz skargę kasacyjną Spółki) - w związku z czym znajduje tu zastosowanie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Utrata mocy wiążącej ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: w razie zmiany stanu prawnego powodującego, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, bądź w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011, uw. 8 do art. 153).

Żadna z przywołanych wyżej okoliczności nie wystąpiła w niniejszej sprawie, wobec czego należy stwierdzić, że zarówno orzekające ponownie po wskazanych wyżej wyrokach organy administracji, jaki i Sąd w obecnym składzie, pozostają związani oceną prawną i wytycznymi zawartymi w tych wyrokach WSA i NSA.

W wyroku o sygn. IV SA/Po 313/10 WSA zauważył, że ani w postępowaniu wznowieniowym przed Starostą, ani w postępowaniu odwoławczym przed Wojewodą, Skarżący nie przedłożyli aktualnego odpisu księgi wieczystej wskazującego, że są oni współwłaścicielami działki nr (...). Sąd w składzie obecnym stwierdza, że brak ten został usunięty przy ponownym rozpoznaniu sprawy - Skarżący przy piśmie z dnia (...) maja 2012 r. złożyli do akt odpis z księgi wieczystej potwierdzający, że są właścicielami przedmiotowej działki na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej (k. 333-336 akt adm. I inst.).

Nadto WSA w przywołanym wyroku wyraził pogląd prawny - zaaprobowany następnie przez NSA w wyroku o sygn. II OSK 2291/10 - że strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (art. 148 § 1 k.p.a.). Strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania winna zadbać o dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o istnieniu przesłanki do wznowienia - nie wystarczy tutaj uprawdopodobnienie.

W tym kontekście WSA uznał, w ślad za organami, że Skarżący nie udowodnili daty, w jakiej dowiedzieli się o Decyzji PnB i zmieniającej ją Decyzji ZmPnB, gdyż jedynie w piśmie z dnia 8 listopada 2009 r. znalazło się niczym nie poparte twierdzenie Skarżącej: "O decyzji dowiedziałam się w dniu 4 listopada 2009 r."

Sąd w składzie obecnym zauważa, że w toku ponownie prowadzonego postępowania Skarżący w istocie podtrzymali to twierdzenie, wskazując w piśmie z dnia 15 maja 2012 r., że o inwestycji "dowiedzieli się w dniu 4 listopada 2009 r., (...) jednocześnie domyślając się, że decyzja o pozwoleniu na budowę została już wydana" (k. 336). Nadal jednak nie przedstawili żadnych dowodów na tę okoliczność, a jedynie podkreślili, że mówili już o tym we wnioskach złożonych w Urzędzie Gminy w dniach 13 listopada 2009 r. i 25 listopada 2009 r. Z cytowanego pisma z dnia 15 maja 2012 r. oraz wcześniejszych oświadczeń Skarżących wynika, że dowiedzieli się oni o Decyzji PnB w związku z naocznie stwierdzonym prowadzeniem robót budowlanych przy przedmiotowej inwestycji. Zostało to wyraźne potwierdzone w odwołaniu z dnia 8 czerwca 2012 r., w którym stwierdzono, że "dopiero fizyczna możliwość zobaczenia, iż realizowana jest inwestycja przesądziła o złożeniu wniosku" oraz że "podstawą do złożenia wniosku był fakt naocznego ustalenia, iż budowana jest stacja bazowa telefonii komórkowej".

Ocena oświadczeń Skarżących odnośnie dochowania terminu do złożenia wniosku wznowieniowego - dokonana według zasad wskazanych przez WSA w wyroku o sygn. IV SA/Po 313/10, tj. w zestawieniu z innymi dowodami zebranymi w sprawie i w świetle zasad doświadczenia życiowego - prowadzi do wniosku, że organy administracji zasadnie nie dały wiary twierdzeniom Skarżących, iż o realizacji przedmiotowej inwestycji, a co za tym idzie: o fakcie wydania pozwolenia na jej budowę, dowiedzieli się dopiero 4 listopada 2009 r. Należy bowiem zauważyć, że w aktach administracyjnych znajduje się kserokopia dziennika budowy przedmiotowej inwestycji (k. 281-306), a z dokonanych w nim wpisów wynika m.in., że:

- w dniu 1 października 2008 r. kierownik budowy przejął plac budowy;

- w dniu 26 sierpnia 2009 r. dokonano wytyczenia sytuacyjno-wysokościowego obiektu;

- w dniu 27 sierpnia 2009 r. wykonano wykop pod fundamenty;

- w dniu 2 września 2009 r. wykonano zbrojenie fundamentu;

- w dniu 2 września 2009 r. zabetonowano płytę fundamentu;

- w dniu 3 września 2009 r. zabetonowano kielich fundamentu;

- w dniu 29 września 2009 r. zasypano fundament wieży;

- w dniu 1 grudnia 2009 r. przywieziono elementy wieży na budowę

- w dniu 1 grudnia 2009 r. zakończono montaż wieży.

Według treści wpisów w tym dzienniku budowy, prace przygotowawcze i budowlane na przedmiotowej nieruchomości rozpoczęły się na ponad dwa miesiące (26-27 sierpnia 2009 r.) przed wskazanym przez Skarżących terminem dowiedzenia się o tym fakcie (4 listopada 2009 r.). W świetle zasad doświadczenia życiowego nie sposób przyjąć, iżby Skarżący, których działka - według oświadczenia samych Skarżących (vide: załącznik do protokołu rozprawy z 18 października 2012 r.; k. 86 akt sądowych) - jest oddalona o "ok. 86,46 m" od stacji bazowej, nie zauważyli wykonywania takich robót, jak wykonanie wykopu pod fundament stacji czy też jego zabetonowanie. Z kolei, jak wynika z tego dziennika, we wskazanej dacie (4 listopada 2009 r.) - a nawet szerzej: w okresie pomiędzy 29 września 2009 r. a 1 grudnia 2009 r. - na budowie nie podejmowano żadnych czynności ani robót. Wszystko to podważa wiarygodność twierdzeń Skarżących co do zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 45 ust. 1 pr.bud. dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót (i jest wydawany odpłatnie przez właściwy organ). Status ten oznacza nadanie dziennikowi rangi stosunkowo silnego środka dowodowego, bowiem większość przepisów proceduralnych wiąże z dokumentami urzędowymi domniemanie prawdziwości ich treści (tak trafnie wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 12 stycznia 2011 r., II SA/Go 653/10, CBOSA). W myśl art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Powyższe nie wyklucza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tego dokumentu (zob. art. 76 § 3 k.p.a.). Jednakże bez przeprowadzenia takiego "przeciwdowodu" organ administracji publicznej nie może dowolnie odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Dopiero poprzez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dziennika budowy, jako dokumentu urzędowego, można podważyć domniemanie prawdziwości zawartych w nim danych (zob. Z. Niewiadomski (w:) Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2009, art. 45, Nb 1).

Skarżący dowodu zaprzeczającego prawdziwości treści wpisów w ww. dzienniku budowy nie przeprowadzili. Pomimo że organ I instancji przed wydaniem decyzji zawiadomił Ich o możliwości zapoznania się z zebranymi w sprawie dokumentami oraz wypowiedzenia się co do nich (k. 316, 328, 329), Skarżący z tej możliwości nie skorzystali. W szczególności nie zgłosili zastrzeżeń co do rzetelności prowadzenia ww. dziennika budowy i prawdziwości jego wpisów. O ile zatem nie budzi wątpliwości twierdzenie Skarżących, że o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedzieli się dopiero z momentem rozpoczęcia przez inwestora prac budowlanych, o tyle, w świetle powyższych uwag, nie sposób przyjąć, iżby dniem tym był dopiero 4 listopada 2009 r., skoro w myśl wpisów do dziennika budowy - których prawdziwość nie została dotychczas zakwestionowana stosownym przeciwdowodem - inwestor przystąpił do wykonywania widocznych dla otoczenia robót budowlanych (takich jak np. wykop pod fundament oraz zalewanie fundamentu) pod koniec sierpnia 2009 r.

Wszystko to nakazuje podzielić stanowisko organów obu instancji, że Skarżący nie udowodnili dochowania jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.

Nie ulega wątpliwości, że kwestia dochowania terminu do zgłoszenia wniosku winna zostać zbadana przez organ już we wstępnej fazie postępowania, dotyczącej stwierdzenia dopuszczalności wznowienia postępowania, a więc, w niniejszej sprawie - przed wydaniem przez Starostę postanowienia z dnia 7 grudnia 2009 r. o wznowieniu postępowania. W tej fazie organ winien bowiem zbadać, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek określonych w art. 145 lub art. 145a k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez stronę postępowania (wymóg ten nie dotyczy sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - wnioskodawca wskazuje jako podstawę wznowienia m.in. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i, właśnie, czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. W myśl tego ostatniego artykułu, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (ust. 1), z tym że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (ust. 2). W okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji błędnie pominął ów etap badania, czy dochowano, wynikających z przytoczonej regulacji, terminów i przywołanym wyżej postanowieniem z dnia 7 grudnia 2009 r. postępowanie wznowił. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że zachowanie omawianego terminu stanowi warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do błędnego wznowienia postępowania, to późniejsze stwierdzenie przez organ złożenia wniosku inicjującego to postępowanie z uchybieniem jednomiesięcznego terminu, powinno skutkować umorzeniem takiego postępowania (por. wyrok NSA z 18 lutego 2011 r., II OSK 176/10, CBOSA).

W związku z powyższym w niniejszej sprawie prawidłowo Starosta decyzją z dnia (...) maja 2012 r. umorzył postępowanie w sprawie, a Wojewoda decyzją z dnia (...) lipca 2012 r. rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy.

Skoro, jak to wyżej wskazano, stwierdzenie w toku wznowionego postępowania, że inicjujący to postępowanie wniosek został złożony z uchybieniem jednomiesięcznego terminu, skutkuje samodzielnie, a zarazem obligatoryjnie, umorzeniem wznowionego postępowania, to również pozostałe zarzuty skargi - koncentrujące się wokół wykazania przez Skarżących posiadania przymiotu strony w postępowaniu, którego dotyczył wniosek - nie mogły odnieść w niniejszej sprawie skutku, i to bez względu na ich merytoryczną ocenę. Odrębna analiza tego zagadnienia, w kontekście wyniku sprawy, byłaby w tym przypadku niecelowa.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

MZ

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.