Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 644980

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 6 maja 2010 r.
IV SA/Po 826/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski.

Sędziowie WSA: E. Kręcichwost-Durchowska (spr.) Izabela Kucznerowicz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi G. O. i J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...)maja 2009 r. nr (...) w przedmiocie warunków zabudowy

1.

uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) marca 2009 r. nr (...)

2.

określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana

3.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz G. i J. O. solidarnie kwotę 200,- (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) sierpnia 2002 r., nr (...) Wójt Gminy P. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego przewidzianego do realizacji na działce o numerze geodezyjnym (...) w P.

W dniu (...) grudnia M. i R. K. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) sierpnia 2002 r.

Decyzją z dnia (...) marca 2009 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej Kolegium) stwierdziło nieważności decyzji nr (...) wydanej przez Wójta Gminy P. w dniu (...) sierpnia 2002 r.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż jedną z przyczyn unieważnienia decyzji jest m.in. wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Organ wyjaśnił, iż z przypadkiem rażącego naruszenia prawa mamy do czynienia, gdy decyzja zostaje wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek - (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2005 r. FSK 2294/2004 - Gazeta Prawna 2006, nr 108, s. 30). W literaturze podkreśla się jednocześnie, iż rażące naruszenie prawa jest zjawiskiem o wyjątkowym charakterze i nie każde naruszenie, nawet oczywiste naruszenie prawa może być uznane za naruszenie o charakterze rażącym.

Organ podniósł również, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej miarodajną jest zgodność kwestionowanej decyzji ze stanem prawnym, obowiązującym w dacie jej wydawania oraz że w przedmiotowej sprawie oceny decyzji Wójta Gminy dokonać należy z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w dniu wydania tej decyzji, tj. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139).

Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa:

1)

rodzaj inwestycji,

2)

warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli dla danego obszaru plan został uchwalony,

3)

warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów szczególnych, warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w stosownej skali, okres ważności decyzji.

Stosownie natomiast do dyspozycji art. 46a ust. 1 decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli:

1)

jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub

2)

nie sporządzono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w przypadkach określonych w art. 13 ust. 1, a decyzja wydana została po powstaniu obowiązku jego sporządzenia.

Stwierdzenie nieważności decyzji z ww. przyczyn następuje na zasadach i w trybie oznaczonym w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 46a ust, 2).

Organ podniósł, iż w przedmiotowej sprawie decyzja nr (...) z dnia (...) sierpnia 2002 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm. - zwanej dalej "k.p.a."), stwierdzenie jej nieważności.

Organ zwrócił uwagę, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dacie wydawania decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na rzecz inwestora Pana J. O. obowiązywał Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy P. zatwierdzony uchwałą Rady Gminy P. nr (...). Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wyciągiem z powołanego Miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy P. działka, w odniesieniu do której ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przeznaczona była na tereny zabudowy mieszkaniowej (w przewadze jednorodzinnej) oraz tereny użytków zielonych (jednostka planu (...) i (...)). Natomiast w wyżej opisanej decyzji przyjęto, iż wskazana działka znajduje się w jednostce symbolu planu (...), która określa w funkcji podstawowej tereny zabudowy mieszkaniowej powiązanej z obiektami drobnej produkcji rolniczej (zabudowa zagrodowa), przemysłowej lub rzemieślniczej o małej uciążliwości. W świetle powyższego ustalenie warunków zabudowy dla budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy ca (...)m2 i kubaturze (...)m3 stoi w sprzeczności z postanowieniami ówczesnego planu miejscowego. W konsekwencji decyzja wydana w dniu (...) sierpnia 2002 r. narusza również przepis art. 42 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezgodne z rzeczywistymi wskazanie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz poprzez brak określenia wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich.

Organ powtórzył również, iż w treści art. 46a ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przyjęto również, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, gdy jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Organ podniósł, iż skoro w decyzji w zakresie wskazanych w niej rodzajów terenu, a tym samym jednostek bilansowych, na których znajduje się objęta inwestycją działka nr (...), jest sprzeczna z ustaleniami Miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy P.t, należało stwierdzić jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na rażące naruszenie prawa.

Na marginesie Kolegium wskazało, iż państwo K. jako właściciele działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi (...) i (...) mają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. W konsekwencji przyjęto, że są stroną postępowania i dlatego wszczęto postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji na ich wniosek.

Pismem z dnia (...) kwietnia 2009 r. G. i J. O. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wyjaśnienie przyczyn z powodu których nie zostali powiadomieni o wszczęciu postępowania, jak również dlaczego nie powiadomiono ich o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Pismem z dnia (...) kwietnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało Państwa O. o przebiegu postępowania oraz o fakcie, iż złożone przez nich pismo organ traktuje jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W piśmie z dnia (...) kwietnia 2009 r. Państwo O. podnieśli, iż oczekiwali wskazania przyczyn, a nie doręczenia postanowienia o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem w okresie poprzedzającym wydanie decyzji w sprawach oznaczonych sygn. akt (...) i (...) bowiem takowe postanowienie do nich po prostu nie dotarło. Państwo O. wskazali również, iż ich pismo nie stanowiło wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a służyło wyjaśnieniu przyczyn nie doręczenia korespondencji.

Ponadto skarżący podnieśli, iż nie zamierzają z tego powodu " kruszyć kopii" oraz że w ich ocenie zgromadzony materiał ponad wszelką wątpliwość nie pozwala na przyjęcie poglądu o rażącym naruszeniu prawa przy wydaniu decyzji o warunkach zabudowy. Wszak ogólny plan zagospodarowania przestrzennego gminy P. nie wzbogacony o plan szczegółowy mimo takowej powinności Zarządu Gminy (vide § 4 Uchwały Rady Gminy zatwierdzającej plan ogólny zagospodarowania) bacząc na jego treść opisową nie wykluczał zabudowy powstałej z ich inicjatywy.

Zdaniem strony poważne wątpliwości budzi nadanie M. i R. K. przymiotu strony. Nie bez znaczenia bowiem dla tej wątpliwości pozostaje fakt, iż w postępowaniach o unieważnienie decyzji o pozwoleniu na budowę wywołanych skargą wyżej wskazanych zarówno organy administracji rządowej jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1137/08 tego statusu państwu K. odmówiły.

Decyzją z dnia (...) maja 2009 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wyjaśnił, iż pismo G. i J. O. potraktował jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na co wskazuje zawarcie w piśmie z dnia (...) kwietnia 2009 r. wniosku o ponowne sprawy i wniosku o wyznaczenie terminu na wypowiedzenie się przez nich co do zebranych materiałów. Kolegium wskazało równie, iż nie można się zgodzić z odwołującymi, że uchybienia tj. błędne podanie jednostki bilansowej mają charakter jedynie oczywistej omyłki. Organ zwrócił uwagę, iż decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest sprzeczna z ustaleniami planu miejscowego, przy czym ta sprzeczność z całą pewnością narusza zasady ładu przestrzennego przewidzianego danym planem. Ponadto w ocenie Kolegium zasadnym było uznanie M. i R. K. właścicieli działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi (...) i (...) za strony postępowania, uznając że mają oni interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Kolegium zwróciło również uwagę, iż wprawdzie organ I instancji nie wypełnił wymogów proceduralnych przewidzianych w treści art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a., to jednakże błędy te usunięte zostały w postępowaniu drugoinstancyjnym. Dalej Kolegium wskazało, iż wbrew twierdzeniom odwołujących mieli oni możliwość, zarówno przed organem pierwszej instancji jak i organem drugiej instancji, wypowiedzenia się co do zebranego materiału.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli G. i J. O. zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię skutkującą nieuprawnionym stwierdzeniem nieważności decyzji nr (...).

W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż w ich ocenie zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na twierdzenie, iż decyzja o warunkach zabudowy została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący podnieśli, iż zaistniałe w decyzji nieścisłości tj. oznaczenie działki i jednostki bilansowej, w istocie rzeczy miały jedynie wymiar uchybień natury technicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji własnej stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie organu decyzja o warunkach zabudowy jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż organy trafnie uznały, iż oceny decyzji o warunkach zabudowy dokonać należy w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 tj. w oparciu o zgodność ww. decyzji z przepisami obowiązującymi w dniu wydawania kontrolowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji.

Zgodnie z art. 40 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 1, na podstawie przepisów szczególnych.

Natomiast w myśl art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie nie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Z powyższej regulacji oznacza, iż ustalenia planu miejscowego wiążą w sposób bezwzględny organy orzekające w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Dopóki zatem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje na danym terenie określoną zabudowę, to okoliczność ta - pod rygorem nieważności - musi zostać uwzględniona w decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W dacie orzekania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu obszar wskazany jako teren inwestycji objęty był miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy P. zatwierdzony uchwałą Rady Gminy P. nr (...) z dnia (...) marca 1994 r.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią treść uchwały rady gminy. Integralną częścią planu jest rysunek planu, stanowiący załącznik do uchwały rady gminy. Rysunek planu obwiązuje w zakresie określonym uchwałą. W kontekście powyżej przytoczonej regulacji prawnej, podstawę kontroli zgodności decyzji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią łącznie rysunek planu oraz jego tekst (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1986 r., sygn. akt II SA 2037/85; wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2003 r., sygn. akt II SA/Lu 854/02).

Odnosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy uznać należy, iż stwierdzenie przez organ nieważności decyzji było przedwczesne.

Podkreślenia wymaga, iż samo błędne wskazanie innej jednostki bilansowej nie oznacza automatycznie, iż decyzja jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ winien zarówno na podstawie tekstu uchwały jak i rysunku stanowiącego załącznik do uchwały ustalić czy ustalenia decyzji o warunkach zabudowy są faktycznie sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W niniejszej sprawie organ podniósł, iż teren inwestycji znajduje się częściowo w jednostce bilansowej (...) (tereny użytków zielonych), a częściowo w jednostce (...) (tereny zabudowy jednorodzinnej), a nie jak wskazano w decyzji w jednostce (...) (teren zabudowy mieszkaniowej powiązanej z obiektami drobnej produkcji rolniczej).

Gdyby pod uwagę w niniejszej sprawie brać jedynie pod uwagę podstawowe funkcje określonych jednostek bilansowych to należałoby uznać, iż rację ma organ stwierdzając, że decyzja jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jednakże uwadze organu uszło, iż dla jednostki bilansowej (...) jako funkcje dopuszczalne przewidziano funkcje usługowe lub produkcyjnie nieuciążliwe. Porównując powyższe z podstawowymi funkcjami jednostki (...) (teren zabudowy mieszkaniowej powiązanej z obiektami drobnej produkcji rolniczej, przemysłowej lub rzemieślniczej o małej uciążliwości z funkcjami dopuszczalnym jednostki (...) uznać należy, iż stwierdzenie nieważności decyzji było przedwczesne. Organ przed wydaniem decyzji winien w pierwszej kolejności ustalić w jakiej dokładnie jednostce położona jest część nieruchomości, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy. W niniejszej sprawie okazać się może, iż inwestycja na podstawie wydanej decyzji o warunkach mogła być zrealizowana wyłącznie na terenach objętych jednostką bilansową (...). W takim wypadku organ winien dokładnie ustalić czy inwestycja ustalona w decyzji o warunkach zabudowy jest sprzeczna z dopuszczalnymi funkcjami jednostki (...).

Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż organ nie dokonując powyższych ustaleń naruszył zasadą prawy obiektywnej i wynikający z niej obowiązek organów wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą. Wydanie decyzji w oparciu wyłącznie o ustalenie, iż organ wydając decyzję o warunkach zabudowy błędnie przywołał jednostkę bilansową bez dokładnego ustalenia czy ten błąd spowodował, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego jest faktycznie sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania powoduje, iż powyższa decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać również należy, że jeżeli organ stwierdza nieważność decyzji o warunkach zabudowy z powodu jej niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego winien uczynić to na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., a nie jak uczynił w niniejszej sprawie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. organ stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Powyższy przepis odsyła zatem do przypadków nieważności wynikających z przepisów szczególnych. Tym szczególnym przepisem prawa materialnego, podającym taką przyczynę nieważności z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. jest przywoływany wyżej art. 46a ustawy o zagospodarowaniu przestrzenny. Przypomnieć należy, iż zgodnie z tym przepisem decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z powyższych względów skoro w ocenie organu w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sprzecznością decyzji o warunkach zabudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to podstawą stwierdzenia nieważności takiej decyzji winien być przepis art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w zw. z art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Ponadto zauważyć należy, iż zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące, zgodnie z art. 28 k.p.a., stronami w sprawie. Obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie jest jednym z najistotniejszych aspektów zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej wart. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Organ administracji publicznej obowiązany jest zatem z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracji nie może tylko jej gwarantować udziału w postępowaniu, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 684/97, w katalogu Lex nr 34726).

W niniejszej sprawie organ odwoławczy wskazał, iż co prawda organ I instancji nie wypełnił wymogów proceduralnych przewidzianych w treści art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a., to jednakże błędy te usunięte zostały w postępowaniu drugoinstancyjnym.

Zgodzić należy się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, iż w niniejszej sprawie organ I instancji dopuścił się naruszenia powyższej regulacji. To jednakże wbrew twierdzeniom organu odwoławczego nie można uznać, iż powyższe uchybienia zostały naprawione przez organ II instancji. Samo zawiadomienie strony o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy w sytuacji gdy całe postępowanie toczyło się bez udziału strony uznać należy za niewystarczające. Wskazać należy, iż organ ma obowiązek zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Samo zawiadomienie strony o zakończeniu postępowania wskazuje, iż organ wywiązał się tylko z obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Natomiast w niniejszej sprawie nie można uznać, iż organ poprzez zawiadomienie strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem, w sytuacji gdy była prowadzona korespondencja z innymi organami, były zgłaszane ustnie wnioski przez innych uczestników postępowania, wypełnił swój obowiązek zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Ponadto, co wskazano już wyżej, organ w toku postępowania jest obowiązany z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Organ w niniejszej sprawie uznając M. i R. K. za stronę postępowania powołał się wyłącznie na art. 28 k.p.a.

Zgodnie z treścią tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o posiadaniu przez dany podmiot interesu prawnego we wzięciu udziału w postępowaniu administracyjnym decyduje norma prawa materialnego, na której opiera się zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny. Źródeł interesu prawnego należy poszukiwać zatem w przepisach prawa materialnego, przy czym interes prawny może być wywodzony także spoza materialnego prawa administracyjnego, np. z przepisów normujących stosunki cywilnoprawne (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 199). Interes prawny musi być rozumiany jako obiektywna, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Musi być to interes, który wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się wprost do podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Stronami postępowania w sprawach o ustalenia warunków zabudowy są zatem - poza inwestorem, właściciele albo użytkownicy wieczyści nieruchomości stanowiącej teren inwestycji oraz nieruchomości z nim sąsiadujących, na które inwestycja może oddziaływać, a także w niektórych sytuacjach również inne osoby mające prawa rzeczowe do gruntów.

Zatem obowiązkiem organu w niniejszej sprawy było ustalenie, na podstawie materiału dowodowego, faktycznego zakresu oddziaływania inwestycji, co pozwoliłoby na ustalenie kręgu stron postępowania.

W niniejszej sprawie organ w uzasadnieniu decyzji ograniczył się jedynie do zdawkowego stwierdzenia, iż M. i R. K., na podstawie art. 28 k.p.a., przysługuje przymiot strony. Powyższe wskazuje, iż organ nie wziął pod uwagę czy nieruchomość ww. osób znajduje się w zakresie oddziaływania inwestycji czy też nie. Powyższa kwestia wymagała szczegółowego wyjaśnienia przez organ, tym bardziej, że strona odwołująca w piśmie z dnia (...) kwietnia 2009 r. zwróciła uwagę, iż państwu K. odmówiono przyznania przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że organ rozpoznając sprawę powinien ustosunkować się do podniesionych przez stronę zarzutów uznanych przez nią za istotne. Ponadto zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Wobec powyższego organ sporządzając uzasadnienie decyzji powinien mieć na uwadze szczególną funkcję jaką przepisy k.p.a. wyznaczają tej części decyzji i wymogi (wskazane w art. 107 § 3 k.p.a.), którym powinno ono odpowiadać. Zawarte w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia są bowiem istotne dla strony, która korzystając z przysługującego jej prawa zaskarżenia decyzji będzie mogła ocenić i ustosunkować się do argumentów organu wydającego decyzję, ale także, co w rozpoznawanej sprawie wymaga podkreślenia, ich treść pozwala Sądowi na dokonanie oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania i jego skutku w postaci decyzji.

Zatem organ uznając daną osobę, pomimo wyraźnie podniesionych przez innych uczestników postępowania zarzutów co do jej interesu prawnego, za stronę postępowania winien w uzasadnianiu wyraźnie wskazać dlaczego tej osobie przyznaje przymiot strony. Przy czym za niewystarczające należy uznać powołanie się wyłącznie na art. 28 k.p.a. bez wyraźnego wyjaśnienia tej okoliczności.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności przeczenia Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznając sprawę ponownie organ w pierwszej kolejności rozstrzygnie czy państwu K. w niniejszej sprawie przysługuje przymiot strony, dając temu wyraz w sporządzonym uzasadnieniu. Następnie organ winien ustalić w jakiej dokładnie jednostce bilansowej położona jest część nieruchomości, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy, a następnie jednoznacznie wyjaśnić czy decyzja o warunkach zabudowy jest faktycznie sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dokonując powyższych ustaleń organ winien prowadzić postępowanie zgodnie z wymogami k.p.a. oraz mając na uwadze uwagi Sądu poczynione w niniejszym uzasadnieniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.