IV SA/Po 567/18, Uchybienie terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania a wszczęcie postępowania z urzędu. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2559172

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 września 2018 r. IV SA/Po 567/18 Uchybienie terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania a wszczęcie postępowania z urzędu.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Busz (spr.).

Sędziowie WSA: Józef Maleszewski, Asesor sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze skargi (...) na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 6 kwietnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego

1.

uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Poznania z 5 stycznia 2018 r. nr (...);

2.

zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz (...) kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 26 października 2017 r. Wojewoda Wielkopolski (znak: (...)) działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") przekazał wg właściwości do Prezydenta Miasta Poznania pismo (...) y (...) iej (zgodnie z treścią skargi: (...) (...) a (...) a, dalej: "skarżąca") z dnia 1 września 2017 r. i 10 października 2017 r., stanowiące wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nr (...) Prezydenta Miasta Poznania z dnia 4 lutego 2015 r. (znak: (...)) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku gospodarczego (ze zmianą konstrukcji dachowej) przy ul. (...) a (...) w Poznaniu, na dz. nr ew. (...), ark. 5, ob. Piątkowo w granicy z dz. nr ew. (...).

Działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. organ I instancji wezwał w dniu 5 grudnia 2017 r. skarżącą do wskazania, czy pisma z dnia 1 września 2017 r. i 10 października 2017 r. stanowią wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, a jeżeli tak, to zobowiązał wnioskodawczynię do wskazania przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 k.p.a. oraz terminu, w którym powzięła informację o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

W odpowiedzi na powyższe skarżąca pismem z dnia 18 grudnia 2017 r. wskazała art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowiący podstawę wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Poznania z dnia 4 lutego 2015 r. oraz zaznaczyła, iż w momencie odbioru ww. wezwania (data odbioru korespondencji w dniu 15 grudnia 2017 r.) powzięła informację o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2018 r. Prezydent Miasta Poznania odmówił na podstawie art. 148 § 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 i § 4 k.p.a. wznowienia postępowania administracyjnego, wskazując, iż skarżąca wiedziała już wcześniej o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania administracyjnego.

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca w ustawowym terminie złożyła zażalenie, wskazując, że "Wojewoda jako organ kontrolny winien kontrolując wydanie pozwolenie na rozbudowę i nadbudowę w pierwszej kolejności ustalić czy obiekt rozbudowywany miał pozwolenie na budowę lub użytkowanie wydane zgodnie z prawem". Skarżąca zaznaczyła również, iż organ I instancji "od miesięcy unika odpowiedzialności za swoje błędy zasłaniając się procedurą administracyjną, której sam uchybił dopytując o istotę wniosków po terminie". W zażaleniu skarżąca podniosła także, że "wszelkie decyzje zarówno Prezydenta jak i Wojewody jako organu kontrolnego stanowią naruszenie prawa zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 oraz 7 k.p.a."

Zawiadomieniem z dnia 15 lutego 2018 r. organ odwoławczy działając na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. umożliwił skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłaszania żądań w związku z prowadzonym postępowaniem, jednocześnie na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. wezwał w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma o doprecyzowanie o jaką konkretnie decyzję Prezydenta Miasta Poznania oraz Wojewody Wielkopolskiego dotyczy powołana w ww. zażaleniu przesłanka stwierdzenia nieważności wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 oraz 7 k.p.a.

Pismem z dnia 26 lutego 2018 r. organ odwoławczy wydłużył z przyczyn niezależnych od organu termin załatwienia sprawy do 12 marca 2018 r.

W odpowiedzi na wezwanie skarżąca pismem z dnia 23 lutego 2018 r. doprecyzowała zażalenie wskazując, iż przesłanka stwierdzenia nieważności wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 oraz 7 k.p.a. dotyczy decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia 4 lutego 2015 r.

Wezwaniem z dnia 9 marca 2018 r. organ odwoławczy zwrócił się do skarżącej z prośbą wyjaśnienie, czy wolą skarżącej było złożenie zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Poznania o odmowie wznowienia postępowania, czy pismo z dnia 10 stycznia 2018 r. zatytułowane "zażalenie" w istocie stanowi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nr (...) Prezydenta Miasta Poznania z dnia 4 lutego 2015 r. (znak: (...)). Organ poinformował o wydłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 9 kwietnia 2018 r.

W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżąca podtrzymała swoje stanowisko dotyczące eliminacji z obrotu prawnego decyzji Prezydenta Miasta Poznania. Skarżąca wskazała również, że organ z urzędu powinien zastosować tryb eliminacji z obrotu prawnego wydanej wcześniej decyzji z naruszeniem obowiązującego porządku prawnego. Podkreśliła, że tego właśnie dotyczy jej wniosek.

Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. nr (...) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Organ odwoławczy przyznał rację organowi I instancji, w kwestii wątpliwej wiarygodności powzięcia przez skarżącą wiadomości o wystąpieniu przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jaką jest - jak sama podaje wielokrotnie skarżąca, wydanie przez Prezydenta Miasta Poznania decyzji z dnia 4 lutego 2015 r. (znak: (...)) zatwierdzającej projekt budowlany udzielającej pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku gospodarczego (ze zmianą konstrukcji dachowej) przy ul. (...) a (...) w Poznaniu na dz. nr ew. (...), ark. 5, ob. Piątkowo w granicy z dz. nr ew. (...), który w sensie prawnym nie istnieje, bowiem stanowił on samowole budowlaną.

Organ podniósł, że skarżąca w piśmie z dnia 18 grudnia 2017 r. sama wskazała, że o powyższej okoliczności dowiedziała się w dniu 15 grudnia 2017 r., a więc w dniu dostarczenia wezwania, które potwierdziło domniemania słuszności wniosku. Organ odwoławczy wskazał, że z powyższym poglądem nie zgadza się Prezydent Miasta Poznania, który wskazuje, iż o wspomnianej okoliczności wiedziała ona chociażby w dniu 1 września 2017 r. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w trakcie postępowania organu I instancji skarżąca o przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta Poznania wiedziała już w 2016 r., czego dowodem jest pismo z dnia 10 października 2016 r. skierowane do Straży Miejskiej Miasta Poznania, Prezydenta Miasta Poznania i Wojewody Wielkopolskiego zatytułowane "skarga", jednakże nie podała wskazanej w toku postępowania przesłanki wznowieniowej. Organ wskazał, że z akt sprawy znak: (...) wynika, iż skarżąca o wskazanej przesłance wiedziała już w dniu 31 lipca 2017 r., kiedy to w piśmie skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania, będącego odpowiedzią na pismo PINB z dnia 20 lipca 2017 r. (znak sprawy: (...)) zaznaczyła, że "pozwolenie na rozbudowę i nadbudowę budynku gospodarczego przy ul. (...) a (...) w Poznaniu, które zostało wydane przez Prezydenta Miasta Poznania w dniu 4 lutego 2015 r. nr (...) sygn. (...) dotyczy rozbudowy i nadbudowy zalegalizowanej dnia 25 stycznia 1988 r. sygn. (...) samowoli budowlanej".

Wobec powyższego uznano, iż skarżąca wiedziała już wcześniej o przesłance będącej przedmiotem niniejszej sprawy, dlatego Prezydent Miasta Poznania w sposób właściwy odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. Na marginesie zaznaczono, że pisma skarżącej z dnia 23 lutego 2018 r. i 21 marca 2018 r. stanowią również wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia 4 lutego 2015 r. (znak: (...)) wobec czego tut. organ w osobnym postępowaniu podda analizie powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji.

Skargę na powyższe postanowienie w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (...) (...) a (...) a, wnosząc o uchylenie postanowienia Wojewody Wielkopolskiego z dnia 6 kwietnia 2018 r. w sprawie (...) w całości z uwagi na art. 156 § 1 pkt 2 oraz pkt 7 k.p.a., a także o stwierdzenie nieważności decyzji z urzędu na podstawie art. 157 § 2 k.p.a. wobec decyzji nr (...) wydanej przez Prezydenta Miasta Poznania z dnia 4 lutego 2015 w sprawie (...).

Skarżąca zarzuciła, że Urząd Prezydenta Miasta Poznania wydał decyzję na rozbudowę samowoli budowlanej, a inwestor dopuścił się oszustwa poprzez złożenie oświadczenia o zgodności projektu z aktualnymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, mimo iż miał świadomość, że budynek, który miał być rozbudowywany jest samowolą budowlaną. Stanowi to oczywiste i rażące naruszenie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 133, poz. 935, dalej p.b.). Na podstawie art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a. wniosła o uchylenie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie (...) z dnia 21 kwietnia 2017.

Wskazała, że twierdzenie, iż organ z urzędu nie ma obowiązku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, o której organ wie, że została wydana z naruszeniem prawa, jest kuriozalne. W przedmiotowej sprawie organ uważa, że nawet jeśli organ przekroczył uprawnienia, wydał decyzję opartą na fałszywych dowodach i oświadczeniach, to nie ma żadnego obowiązku reagować z urzędu. Takie stanowisko legitymizuje bezprawie. Jeśli bowiem organ wie, że obiekt rozbudowywany jest samowolą budowlaną i nie podejmuje żadnych kroków w celu wyeliminowania wadliwej decyzji z urzędu jest współwinnym i współodpowiedzialnym fałszerstwa inwestora i jedynym autorem legitymizowania bezprawia.

Odnośnie przesłanki rzekomego przekroczenia terminu 1 miesiąca przez skarżącą organ zakłada, iż kierując pismo w dniu 31 lipca 2017 r., a nawet jeszcze wcześniej wiedziała ona, że budynek na nieruchomości przy ul. (...) a (...) w Poznaniu, stanowi samowole budowlaną. Oznacza, to iż organ doskonale wie, że budynek stanowi samowolę budowlaną, skoro uważa, iż zawarcie przez nią w treści pisma hipotezy o samowolnej budowie jest jednoznaczne, że budynek w istocie jest samowolą budowlaną. A to zbyt daleko idąca interpretacja urzędu. To urząd nie przekazując jej informacji o legalności rozbudowywanego budynku, a zachowując tę informację dla siebie, ma podstawy do wznowienia postępowania z urzędu.

Skarżąca wskazała, że bez znaczenia dla realizacji art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 k.p.a ma jakikolwiek wniosek. Ten właśnie przepis obliguje organ do eliminacji z porządku prawnego decyzji, która została wydana wobec obiektu, który nie posiada pozwolenia na budowę a więc nie istnieje w sensie prawnym.

Zdaniem skarżącej organ świadomie, całkowicie pomija, iż stwierdzenie nieważności decyzji nie wymaga żadnego terminu 1 miesięcznego. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Poznania Nr (...) skarżąca złożyła mimo, iż organ mając wszelkie dokumenty winien uczynić to urzędu, bowiem wbrew twierdzeniem urzędu, ta czynność jest obligatoryjna wobec organu. Przepis nie zwiera zapisu, iż organ może wszcząć postępowania, lecz iż organ wszczyna.

Wojewoda Wielkopolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe wcześniejsze stanowisko.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość postanowienia Wojewody Wielkopolskiego z dnia 6 kwietnia 2018 r., nr (...) utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Poznania z dnia 5 stycznia 2018 r. (znak: (...)) odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nr (...) Prezydenta Miasta Poznania z dnia 4 lutego 2015 r. (znak: (...)) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku gospodarczego (ze zmianą konstrukcji dachowej) przy ul. (...) a (...) w Poznaniu na dz. nr ew. (...), ark. 5, ob. Piątkowo w granicy z dz. nr ew. (...).

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że kontrolą sądową w analizowanej sprawie objęte zostały postanowienia wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, czyli w trybie wznowienia postępowania.

Postępowanie wznowieniowe zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie, które stanowi zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania.

Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 1(...) § 1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Ponieważ wznowienie postępowania jest instytucją szczególną stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji przyjmuje się, że wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).

Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione zostały w art. 145 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1)

dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2)

decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3)

decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4)

strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5)

wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6)

decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7)

zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8)

decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Celem postępowania wznowieniowego jest zatem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, a w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 1(...) § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.).

W wyniku przeprowadzenia wznowionego postępowania mogą zapaść następujące rozstrzygnięcia: decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 1(...) § 1 pkt 1 k.p.a.); decyzja uchylająca decyzję dotychczasową i rozstrzygająca o istocie sprawy (art. 1(...) § 1 pkt 2 k.p.a.) lub decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazująca okoliczności, z powodu których nie może ona zostać uchylona (art. 1(...) § 2 k.p.a.). Zgodnie z regulacją art. 1(...) § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.

Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał jedną z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). Dopiero w razie ustalenia, iż powyższe przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Dopiero na tym etapie organ bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia powyższej okoliczności w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się zgodnie, że organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (m.in. wyrok NSA z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt. II OSK 2411/15, wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1585/11).

Należy wskazać, iż wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, a nie obowiązkiem oraz że żaden z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, czy też ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje możliwości wyegzekwowania od właściwego organu inicjatywy w tym zakresie w toku kontroli instancyjnej. Tym samym, w przypadku wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego, a następnie wydania przez organ postanowienia odmawiającego jego wznowienia z uwagi na niedochowanie przez stronę terminu do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie, strona w zażaleniu a następnie w skardze nie może domagać się skontrolowania przez organ II instancji oraz Sąd bezczynności organu w przedmiocie podjęcia postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu. W przeciwnym razie doszłoby do sytuacji, w której strona mogłaby w istocie w każdym czasie, po upływie miesięcznego terminu wskazanego w art. 148 k.p.a., domagać się od organu wznowienia postępowania z urzędu w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1-3, 5-8 k.p.a., a organ byłby zobligowany do podjęcia rozstrzygnięcia w tym zakresie. Nieskorzystanie przez organ z możliwości wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania nie może być objęte kontrolą legalności, gdyż w takiej sytuacji nie wydaje się postanowienia odmowie wznowienia postępowania, które zarezerwowane jest jedynie do sytuacji, gdy został złożony wniosek o wznowienie postępowania (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt. II SA/Bd 1350/15).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że organy błędnie oceniły zebrany materiał dowodowy w sprawie, czym naruszyły art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W ocenie Sądu z postanowień organów obu instancji i z akt sprawy nie wynika, że skarżąca przekroczyła miesięczny termin określony w art. 148 k.p.a. Sąd wskazuje, że skarżąca w piśmie z 18 grudnia 2017 r. wskazała, że o okoliczności wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 dowiedziała się w dniu 15 grudnia 2017 r. w momencie otrzymania pisma wzywającego do wskazania, czy jej pisma z 1 września 2017 r. i 10 października 2017 r. stanowią wniosek o wznowienie postępowania. Skarżąca podkreśliła, że wobec braku odpowiedzi organów na jej wcześniejsze pisma, urząd powyższym wezwaniem potwierdził jej domniemania o wybudowaniu przedmiotowego budynku przy ul. (...) a (...) bez pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu istotne w sprawie jest to, że skarżąca zaznaczyła, że kwestia samowoli budowlanej była przez nią domniemana, ponieważ żaden z organów nie potwierdził jej, że obiekt przy ul. (...) a (...) został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Z pisma skarżącej z 31 lipca 2017 r. skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania nie można wywnioskować, że miała ona pewność dotyczącą wystąpienia samowoli budowlanej na nieruchomości przy ul. (...) a (...). W piśmie tym skarżąca przedstawia swoje domniemania i wnioskuje do organu o ich potwierdzenie. Skarżąca założyła, że przedmiotowy budynek stanowi samowolę budowlaną i dążyła do tego, by organy wskazały, czy samowola budowlana wystąpiła, czy też nie.

Tym samym należy uznać, że skarżąca nie mogła precyzyjnie wskazać kiedy dowiedziała się o przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ nie posiadała informacji, które mogłyby potwierdzić jej domniemania.

Skarżąca uznała, że skoro organ wzywa ją do wskazania daty, w której powzięła informację o istnieniu przesłanki wznowieniowej, to jej domniemania były prawidłowe i właśnie wtedy powzięła taką informację, ponieważ w jej mniemaniu organ potwierdził, że nieruchomość przy ul. (...) a (...) istotnie stanowi samowolę budowlaną. W świetle akt sprawy i mnogości pytań skarżącej, na które organy nie udzieliły konkretnych odpowiedzi Sąd uznał, że takie przekonanie skarżącej mogło być uzasadnione.

Organy pominęły w swoich rozważaniach tę kwestię oceniając jednocześnie, że skarżąca wiedziała o przedmiotowej przesłance (fakt samowoli budowlanej budynku przy ul. (...) a (...)) co najmniej w dniu 1 września 2017 r., czyli w dniu złożenia rzekomego wniosku o wznowienie postępowania. Takie wskazanie organu I instancji, potwierdzone przez organ odwoławczy jest co najmniej nielogiczne, ponieważ nawet zakładając, że skarżąca o przedmiotowej przesłance wznowieniowej wiedziała już 1 września 2017 r., to nie sposób przyjąć, że ewentualny wniosek o wznowienie postępowania złożony właśnie w dniu 1 września 2017 r. mógłby zostać złożony z przekroczeniem miesięcznego terminu z art. 148 k.p.a.

Co prawda organy wskazują, że skarżąca w dniu 10 października 2016 r. posiadała szczegółową wiedzę o decyzji z 4 lutego 2015 r., to należy wskazać, że z jej pisma z dnia 10 października 2016 r. kierowanego do Straży Miejskiej Miasta Poznania nie wynika, że miała ona wiedzę o tym, że przedmiotowy obiekt przy ul. (...) a (...) stanowi samowolę budowlaną. To samo dotyczy ww. pisma skarżącej z 31 lipca 2017 r. kierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania.

Tym samym Sąd uznał, że odmowa wznowienia postępowania z uwagi na niedochowanie terminu z art. 148 k.p.a. jest niewłaściwa. Jednak przede wszystkim w ocenie Sądu niewłaściwe było rozpatrywanie wniosków skarżącej w trybie art. 145 k.p.a.

Sąd wskazuje, że wysoce niezrozumiała jest dokonana przez organy wybiórcza ocena treści zawartych w pismach skarżącej w niniejszej sprawie. Organy zupełnie pominęły istotne kwestie wskazane przez skarżącą. Skarżąca w piśmie z 1 września 2017 r. wskazała jednoznacznie, że nie jest stroną w postępowaniu, a o informację wnosi na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mimo, że pierwotnie pisma zostały skierowane do Wojewody Wielkopolskiego, to przekazał on je Prezydentowi Miasta Poznania według właściwości. W piśmie z 10 października 2017 r. skarżąca również wniosła o przekazanie informacji publicznej. Organy pominęły zupełnie kwestię podmiotowości skarżącej jako strony w postępowaniu. Skarżąca wskazała w jasny i precyzyjny sposób w piśmie z 1 września 2017 r., że nie jest stroną w sprawie i że żąda by organ postępowanie wznowieniowe wszczął z urzędu. W świetle okoliczności sprawy i wyraźnego wskazania, że skarżąca nie jest stroną nie było konieczne prowadzenie postępowania wznowieniowego na wniosek skarżącej. Natomiast organy powinny rozpoznać jej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, mając na uwadze, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330) każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 (bez znaczenia w niniejszej sprawie), prawo dostępu do informacji publicznej. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.

Poza tym skarżąca w piśmie z 18 grudnia 2017 r. potwierdziła jedynie, że o okoliczności z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dowiedziała się z pisma z 5 grudnia 2017 r. Skarżąca nie potwierdziła jednoznacznie, że jej pisma z 1.09.2017 i 10.10.2017 stanowią wniosek o wznowienie postępowania. Z treści pism z 1 września 2017 r. i 10 października 2017 r. wynika, że skarżąca domaga się udzielenia odpowiedzi w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżąca zaznaczyła, że nie wnosi o potraktowanie jako stronę postępowania, tylko chce wszczęcia postępowania z urzędu. Organy zupełnie nie zauważyły jasno wyartykułowanych żądań skarżącej i bezpodstawnie prowadziły postępowanie w trybie z art. 145 k.p.a., jednocześnie błędnie przyjmując, że skarżąca przekroczyła termin z art. 148 k.p.a.

Organy zupełnie nie zauważyły, że skarżąca w toku postępowania wielokrotnie zaznaczała, że wnosi o podjęcie przez organy działań z urzędu, a nie na jej wniosek. Na marginesie Sąd wskazuje, że zupełnie bezzasadne jest prowadzenie przez organ postępowania w ramach wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji z 4 lutego 2015 r. Zarówno z pisma z dnia 23 lutego 2018 r., jak i z pisma z 21 marca 2018 r. nie wynika, żeby skarżąca wnosiła o prowadzenie postępowania z jej wniosku w trybie art. 156 k.p.a. Skarżąca w piśmie z dnia 21 marca 2018 r. wskazuje w wyraźny sposób, że chce by organ wszczął postępowanie z urzędu.

Ponownie rozpoznając sprawę organy ponownie ocenią zebrany materiał dowodowy i rozważą zasadność prowadzenia postępowania wznowieniowego na wniosek skarżącej zgodnie z wykładnią wskazaną przez Sąd. Ponadto organy rozważą wszczęcie z urzędu postępowań dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nr (...) Prezydenta Miasta Poznania z dnia 4 lutego 2015 r. (znak: (...)) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku gospodarczego (ze zmianą konstrukcji dachowej) przy ul. (...) a (...) w Poznaniu na dz. nr ew. (...), ark. 5, ob. Piątkowo w granicy z dz. nr ew. (...) oraz stwierdzenia nieważności ww. decyzji.

Ponadto organ rozważy rozpoznanie wniosków skarżącej o udostępnienie informacji publicznej.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.