Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1242190

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 11 października 2012 r.
IV SA/Po 448/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.).

Sędziowie WSA: Maciej Dybowski Tomasz Grossmann.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. przy udziale sprawy ze skargi R.J.S., A.S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia (...) kwietnia 2012 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania

1.

uchyla zaskarżoną decyzję

2.

zasądza od Wojewody Wielkopolskiego solidarnie na rzecz skarżących R.J.S. oraz A.S. kwotę (...) złotych ((...)) tytułem zwrotu kosztów postępowania

Uzasadnienie faktyczne

Starosta Sz. decyzją z dnia (...) października 2010 r. nr (...), znak: (...) zatwierdził projekt budowlany i udzielił J.G. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ew. (...) w miejscowości P., gm. Sz, która stała się ostateczna.

R. J. S. oraz A. S. w dnia 18 stycznia 2012 r. złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego powyższej decyzji

Starosta Sz. postanowieniem z dnia (...) stycznia 2012 r. wznowił postępowanie w sprawie postępowania administracyjnego dotyczącego decyzji nr (...), znak: (...) z dnia (...) października 2010 r., a następnie decyzją z dnia (...) marca 2012 r., znak: (...), działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - dalej k.p.a.), umorzył postępowanie w sprawie wznowienia zakończonego ostateczną decyzją Starosty Sz. nr (...), znak: (...) z dnia (...) października 2010 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu J. G. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ew. (...) w miejscowości P., gm. Sz. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawcy o wydaniu przedmiotowej decyzji dowiedzieli się w dniu 24 listopada 2011 r., kiedy to na wniosek o udzielenie informacji publicznej otrzymali kserokopię pozwolenia na budowę. Oznacza to, że wnioskodawcy, składając przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania, uchybili terminowi określonemu w art. 148 k.p.a. Przy uwzględnieniu faktu wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania, Starosta stwierdził, że niniejsze postępowanie należy umorzyć z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyli R.J.S. oraz A.S. wskazując na okoliczność, że jako właściciele sąsiedniej nieruchomości nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty SZ. z dnia (...) października 2010 r. nr (...) znak: (...), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J.G. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ew. (...). Skarżący podnieśli również, że w trakcie prowadzonego postępowania nie udostępniono im dokumentacji z postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę. W aktach sprawy nie było również żadnych dokumentów dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na działce nr (...) na budynek usługowy.

Wojewoda Wielkopolski po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia (...) kwietnia 2012 r. nr (...), działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż w wydaniu decyzji Starosty P. z dnia (...) października 2012 r. nr (...) znak: (...) udział brał k.m., biorący również udział w wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia (...) marca 2012 r. Organ odwoławczy stwierdził również, że organ I instancji naruszył także podstawowe zasady kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, korespondencja wysyłana w niniejszym postępowaniu była adresowana do obojga małżonków łącznie, co stanowi naruszenie art. 40 § 1 k.p.a. W sytuacji, gdy w jednej kopercie przesyłany jest dwóm adresatom jeden egzemplarz pisma, brak jest podstaw do stwierdzenia, że domownik odebrał przesyłkę kierowaną do drugiego adresata, bowiem przesyłka jest tylko jedna i zostaje doręczona tylko osobie kwitującej jej przyjęcie.

Nawiązując do treści zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził, że organ I instancji słusznie uznał, że przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony po terminie przewidzianym w art. 148 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał przy tym na fakt dostarczenia kopii decyzji pozwolenia na budowę R.J.S. oraz A.S. w dniu 24 listopada 2011 r., co oznacza, że wniosek z dnia 18 stycznia 2012 r. o wznowienie przedmiotowego postępowania został złożonym po terminie.

Na marginesie sprawy Wojewoda Wielkopolski wyjaśnił, że pozwolenie na budowę z dnia (...) października 2010 r. obejmuje jedynie budynek gospodarczo-garażowy na działce o nr ew. (...) w P. Zatem, wbrew temu co wskazują w pismach Odwołujący, pozwolenie na budowę nie obejmuje budynku usługowego. W przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego na usługowy, właściwym organem do zbadania powyższej kwestii jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S.

R.J.S. oraz A.S., kwestionując powyższą decyzję wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając, że organ odwoławczy ograniczył się jedynie do rozstrzygnięć natury proceduralnej i w swoim uzasadnieniu nie wykazał, czy jesteśmy stroną w tej sprawie i czy decyzja w sprawie pozwolenia na budowę wydana została przez Starostę Sz. z naruszeniem prawa. Skarżący podnieśli, że skoro obiekt dobudowany jest do budynku usługowego, nie będzie służył na cele indywidualne, a jego kubatura i kształt nie przypominają budynku gospodarczo-garażowego, to obiekt ten będzie miał negatywny wpływ na ich nieruchomość i dlatego nie godzą się na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ew. (...) w miejscowości P. gm. Sz. w tak bliskim sąsiedztwie ich budynku mieszkalnego.

Odnosząc się do kwestii uchybienia terminu, Skarżący zakwestionowali wiarygodność kserokopii decyzji sporządzonej na "własny użytek" bez pieczęci, opłaty skarbowej. Skarżący podnieśli również, że nie zostali w żaden sposób powiadomieni o zmianie przeznaczenia budynku znajdującego się na działce nr ew. (...), który w momencie jego zakupu przez J.G. był budynkiem mieszkalnym.

Wojewoda Wielkopolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej p.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Podkreślić należy również, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. podstawą wyrokowania są akta sprawy.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego nr (...) z dnia (...). 04 2012 r., wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Powyższą decyzją organ odwoławczy uchylił ostateczną decyzję Starosty Sz. z (...) 03.2012 r. znak: (...) umarzającą postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia (...).01.2012 r. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Sz. nr (...) z dnia (...).10.2010 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Należy dodać,.że na mocy decyzji Starosty Sz. nr (...) z dnia (...).10.2010 zatwierdzono projekt budowlany i udzielono J.G. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo - garażowego na działce nr ew. (...) w miejscowości P, Gm. Sz. (dalej decyzja określana jako pozwolenie na budowę)

Mając na względzie uwagi krytyczne wyrażane na rozprawie przez Skarżących odnośnie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i decyzji - pozwolenie na budowę, Sąd podkreśla, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest wyłącznie zaskarżona decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym. Postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest odrębnym postępowaniem od postępowania zwykłego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Weryfikacja decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym możliwa jest wyłącznie w toku postępowania w prowadzonego trybie wznowienia, tj. po wznowieniu postępowania w drodze postanowienia (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.).

Zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną i to ten jej aspekt będzie poddany ocenie w pierwszej kolejności. Następnie Sąd odniesie się do kwestii związanych z trybem podjęcia zaskarżonej decyzji, tj. trybem nadzwyczajnym, jakim jest tryb wznowienia postępowania.

W pierwszej kwestii podkreślić należy, że wojewódzki sąd administracyjny, badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji kasacyjnej, ocenia jej legalność w zakresie ograniczającym się do wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Przesłanką zastosowania omawianego rozstrzygnięcia jest sytuacja, w której występuje daleko idąca wadliwość postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, polegająca na tym, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z powyższej regulacji normatywnej wynika, że dla podjęcia decyzji kasacyjnej konieczne jest łączne wystąpienie dwóch przesłanek: stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania oraz uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie przyłączającego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, jakkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, to jednak nie stanowi przesłanki wystarczającej; niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, opublikowany w Lex/el). Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie, które w tym zakresie jest jednolite. Przede wszystkim wskazuje się, że wydanie decyzji kasacyjnej znajduje uzasadnienie w przypadku, gdy organ odwoławczy ustali w sposób niebudzący wątpliwości, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, który ma istotny wpływ na treść wydanej przez niego decyzji (zob. wyrok WSa z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II Sa/Ke 843/11). Jeżeli organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, to musi wykazać, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części (por. wyrok NSA z 9 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 1823/11, Lex nr 11380230). Korzystając z przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ winien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, lecz także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 k.p.a., tzn., nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego (por. wyrok WSA z 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 105/12, Lex nr 1152035). Innymi słowy, organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Należy dodać, że przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i dlatego niedopuszczalna jest jego wykładnia rozszerzająca (por. wyrok WSA z 1 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 1167/11).

Powyższe ustalenia doktryny i orzecznictwa mają istotne znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji.

Przypomnieć należy, że przedmiot niniejszej sprawy dotyczył wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia J.G. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo - garażowego na działce nr ew. (...) w miejscowości P., Gm. Sz. Jak wynika z treści wniosku o wznowienie postępowania, zawartego w piśmie z dnia 18 stycznia 2012 r., Skarżący są właścicielami działki bezpośrednio graniczącej z działką (...), na której wykonano inwestycję, działając na podstawie decyzji - pozwolenia na budowę, objętej zakresem wniosku o wznowienie postępowania. Z treści ww. wniosku wynika także, że Skarżący nie brali udziału w powyższym postępowaniu, co stanowiło motyw złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wznowienie postępowania z powodu zaistnienia wskazanej wyżej kwalifikowanej wady postępowania następuje wyłącznie na wniosek strony (art. 147 k.p.a.) złożony do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji. Przy czym przepisy wymagają, by wniosek taki złożony został w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 1 i 2 k.p.a).

Z powyższego wynika, że dla skutecznego wniesienia wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na brak udziału w postępowaniu prowadzonym w postępowaniu zwykłym (okoliczność, że Skarżący nie brali udziału w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie jest przez organy kwestionowana), wymagane jest zachowanie terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Odnosząc powyższe do wcześniejszych rozważań dotyczących interpretacji art. 138 § 2 k.p.a., wskazać należy, że w niniejszej sprawie, organ odwoławczy miałby podstawę do zastosowania tego przepisu wówczas, gdyby z zebranego materiału dowodowego, prawidłowo ocenionego, nie wynikało jednoznacznie, czy Skarżący zachowali termin określony w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. W tym zakresie Organ odwoławczy w sposób stanowczy, i - zdaniem orzekającego Sądu - prawidłowo uznał, że wniosek skarżących o wznowienie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę został złożony po terminie przewidzianym w ww. przepisie.

Wskazać należy, że już w piśmie nazwanym "wnioskiem o udzielenie informacji publicznej" z datą 7 listopada 2012 r., Skarżący piszą o "pozwoleniu na budowę obiektu o dużej kubaturze na działce nr (...) w P", zaznaczając, że takiej decyzji nie otrzymali i domagając się jej przesłania. Zatem już w tym dniu Skarżący mieli ogólną wiedzę o wskazanej decyzji. Organ odwoławczy przyjął, że Skarżący dowiedzieli się o przedmiotowej decyzji w dniu, w którym ją otrzymali, tj. 24 11. 2012 r., który to fakt potwierdza zwrotka (dołączona do karty 6a). Skarżący nie kwestionują faktu przesłania kserokopii decyzji, natomiast kwestionują jej "prawdziwość" w piśmie z 16 stycznia 2012 r. (k-7) oraz z 11.02. 2012 r. (k- 13) oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze. Zdaniem skarżących, przesłana decyzja "nie jest zgodna z oryginałem", bo m.in. "nie ma na niej pieczęci okrągłej".

W tym miejscu orzekający Sąd stwierdza, po pierwsze, że dostarczona Odwołującym kserokopia decyzji zawiera taką samą treść, jaka jest w oryginale (k-3), a fakt ten ma istotne konsekwencje w ocenie, czy w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Dodać należy, że w niniejszej sprawie wskazany dowód jest oceniany wyłącznie pod kątem wymogów określonych w art. 148 § 1 k.p.a. Po drugie, argumentacja Skarżących oznacza, że małżeństwo R.J. i A.S. inaczej rozumieją przesłankę zachowania terminu 1-go miesiąca "od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania" (art. 148 § 1 k.p.a.). Zdaniem orzekającego Sądu, trafna jest interpretacja Organu odwoławczego. Powyższe wynika z jednolitej linii orzecznictwa, popartej ugruntowanymi poglądami doktryny.

W nawiązaniu do powyższego, słusznie zwrócił uwagę Organ odwoławczy, iż z wykładni językowej art. 148 § 2 k.p.a. wynika, że dla rozpoczęcia biegu tego terminu wystarczy, by strona powzięła wiadomość o wydaniu decyzji w postępowaniu, w którym nie wzięła udziału. Istotne przy tym jest, aby do strony dotarła wiadomość nie tylko o wydaniu decyzji ale przede wszystkim o zawartym w niej rozstrzygnięciu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 1996 r., sygn. akt I SA 570/95, publik, w ONSA 1997/2/100.). Należy jednak rozróżnić samo powzięcie wiadomości o wydaniu określonej decyzji, od powzięcia informacji na temat szczegółowych treści rozstrzygnięcia. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji (zob. wyrok NSA z 15 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 547/07, Lex nr 489632). W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, by do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (wyrok WSA w Lublinie z 26.5. 2009 r., II SA/Lu 25/09, Lex nr 558422; wyrok WSA w Poznaniu z 27 stycznia 2010 r., IV SA/Po 506/09, Lex nr 554245; wyrok WSA w Gliwicach z 24 marca 2010 r., II SA/GL 1195/09, Lex nr 577026). Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że dostarczona Odwołującym kserokopia decyzji, skoro zawiera taką samą treść, jaka jest w oryginale (k-3), stanowi źródło informacji "o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.), a zatem od dnia jej doręczenia należy liczyć termin 1-go miesiąca, o którym mowa w ww. przepisie

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organy obu instancji trafnie przyjęły, że Skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania w dniu 18 stycznia 2012 r. uchybili jednomiesięcznemu terminowi. Skarżący powzięli bowiem wiadomość o wydaniu przez Starostę decyzji z dnia (...).10.2010 nr (...), odbierając w dniu 24 listopada 2011 pismo Starostwa Powiatowego w Sz. z dnia (...).11.2011 r. nr (...).

W niniejszej sprawie powyższe stwierdzenie ma istotne znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji, podjętej, jak to podkreślano, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Z pewnością, kwestia oceny, czy zachowano termin określony w art. 148 § 1 k.p.a., nie należy do tych zagadnień, które wymagałyby wyjaśnienia w ponownie prowadzonym postępowaniu przez organ I instancji. Kwestia uchybienia terminowi 1-go miesiąca została bowiem prawidłowo ustalona już przez organ I instancji, i z tą ocena zgodził się organ II instancji. Wobec powyższego, ta kwestia nie powinna być podstawą uchylenia decyzji organu I instancji.

Pozostaje ustalić, czy inne uchybienia przepisom postępowania przed organem I instancji były tego typu, że właściwym było uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 k.p.a.).

Jeśli chodzi o wady decyzji Starosty Sz., to organ odwoławczy słusznie wskazał na nieprawidłowe doręczenie korespondencji małżonkom Szalom w jednej przesyłce, ale uchybienie to nie miało wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie

Organ II instancji trafnie też zwrócił uwagę na fakt, że decyzję I-szoinstancyjną podpisał ten sam pracownik - z upoważnienia Starosty, który podpisał decyzję - pozwolenie na budowę w postępowaniu zwykłym, co stanowi naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Orzekający Sąd zgadza się tą oceną, przyjmując taką interpretację wskazanego przepisu, w myśl której pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie "już zawisłej przed organem administracji publicznej, niezależnie od rodzaju i charakteru sprawy (...), w każdym stadium tej sprawy oraz w każdej instancji trybu zwykłego lub trybów nadzwyczajnych." (zob. pogląd J. Borkowskiego przytoczony w komentarzu A. Wróbla do art. 24 k.p.a., LexOmega 34/2012). Podobne stanowisko wyrażone jest w wyrokach: WSA sygn. akt VIII/Wa 222/112 oraz wyroku sygn. akt IV SA/Pop 1222/11).

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy zauważyć należy, że wskazana wada decyzji organu I instancji została wyraźnie stwierdzona przez organ odwoławczy, zatem, nie było potrzeby prowadzenia w tym zakresie "wyjaśnień" w myśl art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem sądu, jeżeli organ odwoławczy tylko kwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, lecz nie wskazuje na uchybienia w ustalonym stanie faktycznym sprawy i nie wskazuje na okoliczność, która ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i winna zostać wyjaśniona w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ I instancji, to powinien wydać decyzję reformatoryjną w rozumieniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 9 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 1823/11, j. w.). Organ odwoławczy ma bowiem kompetencje do sanowania wady, która nie miała ona wpływu na rozstrzygnięcie w postępowaniu wznowieniowym (w niniejszej sprawie podstawą umorzenia postępowania było niedochowanie terminu 1-go miesiąca, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.), poprzez rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2.

Treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego w niniejszej sprawie wiąże się ze specyfiką postępowania nadzwyczajnego w sprawie wznowienia postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, tu: w sprawie pozwolenia na budowę.

Wskazać należy, ze samo wniesienie podania o wznowienie postępowania przez stronę nie wszczyna automatycznie postępowania. O wznowieniu bądź odmowie wznowienia postępowania rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 k.p.a., właściwy organ. Podanie takie uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania. Stosownie do art. 149 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 k.p.a. Natomiast, jeśli przekroczono termin do jego złożenia lub wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania, organ administracji winien wydać, na podstawie § 3 art. 149 k.p.a., postanowienie odmawiające wznowienia postępowania.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji wznowił jednak postępowanie postanowieniem z dnia (...).01.2012 r. nr (...). Z uwagi na fakt wyjaśnienia w toku postępowania, że Skarżący nie dochowali terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., organ administracyjny umorzył wszczęte postępowanie, gdyż nie można odmówić wszczęcia już wszczętego postępowania. Zgodnie z art. 105 § 1k.p.a.:"Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania". Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego, np. nie został dochowany przez stronę termin wniesienia podania o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 24.04.2003 sygn akt III SA 2225/01 Lex nr 82196).

Powyższe oznacza, że organ I instancji zasadnie umorzył postępowanie w sprawie wniosku o wznowienie. Takie było też stanowisko Organu odwoławczego.

Uznanie argumentacji i rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji i brak wykazania naruszenia przepisów postępowania oznacza, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. W takiej sytuacji, organ odwoławczy winien podjąć rozstrzygnięcie co do meritum. W tej kwestii orzekający Sąd akceptuje w pełni pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 6 października 2000 r. sygn. akt I SA 855/99 (LEX nr 54136): "jeśli w toku wznowionego postępowania okaże się, iż z uwagi na uchybienie terminu ustawowego nie podlegało ono wznowieniu, to orzekając w postępowaniu instancyjnym organ władny jest zastosować przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylając wadliwą decyzję pierwszej instancji umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe."

Powyższe stanowisko, jak i wcześniejsze uwagi wraz z argumentacją, Organ II instancji winien uwzględnić, rozpoznając ponownie sprawę.

W trym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji, w kwestii kosztów orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

ja

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.