Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2493245

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 9 maja 2018 r.
IV SA/Po 220/18
Zakres pojęcia „przewlekłość postępowania”.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Radzicka.

Sędziowie WSA: Maciej Busz (spr.), Józef Maleszewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi (...) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 8 grudnia 2017 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 12 września 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie wydało postanowienie nr SKO.440.760.50.2017, którym uznało zażalenie (...) (dalej również: "skarżący") na bezczynność organu pierwszej instancji w kwestii niezałatwienia w terminie wniosku z dnia 1 lutego 2017 r. w sprawie zmian w podstawie prawnej, ustaleniach faktycznych oraz kryteriach dofinansowania i kwoty przyznanego świadczenia pieniężnego w decyzji z dnia 19 stycznia 2017 r. Nr (...), za uzasadnione i wyznaczyło organowi termin do załatwienia sprawy.

Organ I instancji w dniu 19 września 2017 r. wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie decyzji z dnia 19 stycznia 2017 r. Nr (...) przyznającej skarżącemu zasiłek celowy na dofinansowanie do wyżywienia na przygotowanie śniadań i kolacji we własnym zakresie na styczeń, luty i marzec 2017 r.

Postanowieniem z dnia 26 września 2017 r. Nr (...) działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Leszna Z-ca Kierownika Działu Pracy Środowiskowej MOPR w oparciu o art. 111 § 1b k.p.a. postanowił odmówić uzupełnienia decyzji z dnia 19 stycznia 2017 r. Nr (...) przyznającej ww. zasiłek celowy na dofinansowanie do wyżywienia na przygotowanie śniadań i kolacji we własnym zakresie na styczeń, luty i marzec 2017 r. w wysokości 50 zł miesięcznie - w zakresie przywrócenia stanu faktycznego i prawnego będącego podstawą wydania decyzji w roku 2014 w decyzji z dnia 19 stycznia 2017 r., co do kryteriów i warunków otrzymywania świadczeń pieniężnych na śniadania i kolacje robione we własnym zakresie.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż należało odmówić uzupełnienia ww. decyzji w zakresie wnioskowanym przez skarżącego, bowiem organ prowadzący postępowanie w sprawie w 2017 r. ustalił kwotę zasiłku celowego w formie dofinansowania do wyżywienia na przygotowanie śniadań i kolacji we własnym zakresie na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz po zbadaniu sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy.

Zażalenie (zatytułowane jako odwołanie) od przedmiotowego postanowienia z zachowaniem terminu (w dniu 17 października 2017 r.) wniósł skarżący domagając się jego całkowitego uchylenia. Skarżący podniósł, iż organ pierwszej instancji całkowicie bezpodstawnie rozpatrzył jego wniosek z dnia 1 lutego 2017 r. w oparciu o przepis art. 111 § 1b k.p.a. dotyczący uzupełnienia decyzji z dnia 19 stycznia 2017 r. Wskazał, iż o uzupełnienie w trybie art. 111 § 1b k.p.a. strona może wystąpić w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, stąd całkowicie niezrozumiałe jest, że organ po 10 -miesiącach od dnia wydania decyzji z 19 stycznia 2017 r. oparł swoje rozstrzygnięcia na przepisach dotyczących uzupełnienia decyzji, tj. art. 111 § 1 k.p.a. Skarżący podkreślił, iż nie wnosił nigdy żądania o uzupełnienie decyzji z 19 stycznia 2017 r. w trybie art. 111 k.p.a., lecz wnioskował o przywrócenie podstawy prawnej i faktycznej będących podstawą orzekania w roku 2014 co do kryteriów i warunków otrzymania świadczenia pieniężnego na śniadania i kolacje robione we własnym zakresie w decyzji z dnia 19 stycznia 2017 r. Skarżący podniósł, iż domaga się przywrócenia w decyzji z dnia 19 stycznia 2017 r. (...) tych przepisów prawa materialnego na podstawie których dotychczas nabywał prawo do kryteriów i warunków otrzymywania świadczeń pieniężnych na określony cel (śniadania i kolacje). Podkreślił, iż domaga się rozpatrzenia swojego wniosku z 1 lutego 2017 r. co do tych kwestii lecz nie w trybie uzupełnienia decyzji z 19 stycznia 2017 r.

Skarżący pismem z dnia 4 grudnia 2017 r. wezwał SKO w Lesznie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na braku rozpoznania ww. odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie postanowieniem z dnia 8 grudnia 2017 r., nr SKO.440.1094.70.2017 uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji prowadzone w kwestii uzupełnienia w trybie art. 111 k.p.a. rozstrzygnięcia decyzji z dnia 19 stycznia 2017 r. Nr (...), jako niezgodne z żądaniami strony postępowania.

Skarżący pismem z dnia 29 stycznia 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. postanowienie.

W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowe postanowienie nie zostało wydane z zachowaniem terminu jednego miesiąca (30dni). Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania i stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organ odwoławczy.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że nie w przedmiotowej sprawie nie pozostawał w bezczynności i wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji/postanowienia. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.- dalej zwanej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pod pojęciem tym rozumie się również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (wyrok z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.; zwanej dalej "k.p.a."). Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.

Artykuł 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego stwierdzić należy, że postępowanie prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie zostało zakończone w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a.

Należy wskazać, że zażalenie z dnia 15 października 2017 r. na postanowienie działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Leszna Z-cy Kierownika Działu Pracy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Lesznie z dnia 26 września 2017 r., Nr (...) zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 17 października 2017 r. Organ I instancji otrzymał zażalenie w dniu 18 października 2017 r. Organ pierwszej instancji przekazał akta przedmiotowej sprawy wraz z zażaleniem do SKO w Lesznie pismem z dnia 16 listopada 2017 r. (wpływ do SKO w Lesznie 17 listopada 2017 r.). SKO w Lesznie zawiadomieniem z dnia 20 listopada 2017 r. poinformowało o wszczęciu postępowania odwoławczego w przedmiotowej sprawie, które zakończone zostało ostatecznie wydaniem przez SKO w Lesznie w dniu 8 grudnia 2017 r. postanowienia nr (...) w przedmiocie uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania pierwszej instancji.

Sąd wskazuje, że w orzecznictwie przyjmuje się, że termin do rozpatrzenia odwołania rozpoczyna bieg od dnia otrzymania przez organ II instancji odwołania wraz z aktami administracyjnymi (zob. np. wyrok NSA z 3 stycznia 2012 r., I OSK 111/11, LEX nr 1111757). Skoro organ odwoławczy otrzymał akta sprawy w dniu 17 listopada 2017 r., a sprawę rozstrzygnął postanowieniem w dniu 8 grudnia 2017 r., to należy uznać, że sprawa została załatwiona dwudziestego pierwszego dnia od otrzymania akt sprawy. Tym samym w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, że SKO w Lesznie pozostawało w bezczynności. Organ odwoławczy nie działał również przewlekle w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym należy również wskazać, że organ nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa.

Sąd wskazuje, że odnosząc się merytorycznie do treści postanowienia organu II instancji należy wskazać, że organ odwoławczy uwzględnił zarzuty zażalenia i uchylił postanowienie I instancji. Prawidłowo organ przyjął, że brak było podstaw do zastosowania art. 111 k.p.a. w zakresie uzupełnienia decyzji, co do rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a. "Strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach." Natomiast z wniosku skarżącego z dnia 1 lutego 2017 r. nie można wywieść, że domagał się on uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia, bądź co do prawa odwołania. Tym samym zasadne było uchylenie postanowienia i umorzenie sprawy w tym zakresie. Organ odwoławczy zaznaczył, że po uchyleniu i umorzeniu postanowienia do rozpoznania przez organ I instancji pozostanie wniosek skarżącego z dnia 1 lutego 2017 r.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.