IV SA/Po 1079/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2696699

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 marca 2019 r. IV SA/Po 1079/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak.

Sędziowie WSA: Józef Maleszewski (spr.), Asesor sądowy Maria Grzymisławska-Cybulska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi N. N. na decyzję Wojewody z dnia (...) września 2018 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania

1. uchyla zaskarżoną decyzję;

2. zasądza od Wojewody na rzecz N. N. kwotę (...) zł ((...) złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) maja 2018 r. nr (...) Burmistrz Miasta i Gminy S. na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 657 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.; dalej jako "k.p.a."), po rozpoznaniu wniosku Ł. N. z dnia 8 marca 2018 r. orzekł o odmowie wymeldowania N. N. z pobytu stałego pod adresem (...), ul. (...).

Rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na następujących ustaleniach.

Pismem z dnia 8 marca 2018 r. wnioskodawca Ł. N. wniósł o wymeldowanie N. N. z miejsca pobytu stałego - domu położonego przy ul. (...) w O., z powodu opuszczenia przez nią tego miejsca. W toku postępowania ustalono, że wnioskodawca jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a N. N. jest tam zameldowana na pobyt stały od dnia 2 listopada 1987 r. (ostatnio wraz z synem K. S.).

N. N., przesłuchana w charakterze strony postępowania w dniu 3 kwietnia 2018 r. wskazała, że około 5 lat temu przeprowadziła się z O. do W., gdzie wynajmowała mieszkanie ze swoim ówczesnym partnerem. Pomimo tego od rana do wieczora przebywała u mamy, która pomagała jej w opiece nad synem, K. S., urodzonym w maju 2013 r. Po rozstaniu z partnerem, gdy syn miał 2 lata, w jeszcze większym stopniu korzystała z pomocy mamy. W lutym 2017 r. wyjechała do pracy do (...) i przestała wynajmować mieszkanie we W. N. N. wyjaśniła, że bardzo często przyjeżdża do kraju i przebywa wówczas w domu rodzinnym w O., gdzie ma dużo swoich rzeczy. W przyszłym roku planuje wrócić na stałe do kraju, do domu rodzinnego, aby syn K. rozpoczął na miejscu edukację szkolną od pierwszej klasy. N. N. wskazała, że brat Ł. N. może chcieć ją wymeldować z uwagi na istniejący pomiędzy nim a jego matką K. N. konflikt, dotyczący odwołania darowizny nieruchomości, w którym to konflikcie N. N. zajęła stronę mamy.

Przesłuchana w charakterze świadka w dniu 18 kwietnia 2018 r. K. N. wskazała, że w czasie gdy N. N. wynajmowała ze swoim partnerem mieszkanie we W. codziennie przyjeżdżała do domu z dzieckiem. Po rozstaniu z partnerem wróciła do domu, do O. W domu jest dużo jej rzeczy, a także ubranek i zabawek dziecka. K. N. zeznała, że N. N. pomaga jej w utrzymaniu domu rodzinnego w O. i z całą pewnością nie opuściła go na stałe.

W dniu 9 maja 2018 r. pracownik organu meldunkowego, w asyście strażników miejskich przeprowadził dowód z oględzin przedmiotowego domu. Nie zastano wówczas N. N. W wyniku oględzin stwierdzono, że dom składa się z trzech pokoi, przechodniej kuchni, korytarza i toalety. Jeden pokój zajmuje ojciec N. N., drugi Ł. N., a trzeci K. N. W pokoju tej ostatniej znajdują się należące do N. N. ubrania, przybory toaletowe, a także kartony z osobistym dokumentami. Ponadto znajdują się tam również ubrania i zabawki syna N. N. Stwierdzono również, że w korytarzu ustawiona jest lodówka należąca do N. N., a część jej rzeczy znajduje się w budynku gospodarczym na terenie posesji.

W dniu 18 maja 2018 r. Ł. N. oświadczył, że nie chce, aby jego siostra wraz z synem zamieszkania w domu w O. po powrocie z (...). Wskazał, że zainwestował w remont domu (...) zł, a siostra w żadnym stopniu nie dołożyła się do tej inwestycji.

Oceniając powyższy materiał dowodowy organ dał wiarę wyjaśnieniom N. N. oraz zeznaniom K. N. Organ I instancji zaznaczył, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona jeśli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Opuszczenie lokalu, w którym osoba jest zameldowana, można uznać za dobrowolne jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia interesów w inne miejsce, zaś o trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego świadczy nie tylko długotrwałe nieprzebywanie pod wskazanym adresem, ale również zamiar założenia w nowym miejscu ośrodka swoich życiowych spraw rodzinnych, majątkowych, osobistych. To zaś wiąże się z zerwaniem więzi z dotychczas zajmowanym lokalem i brakiem woli powrotu do niego. W ocenie organu I instancji opuszczenie przez N. N. domu przy ul. (...) w O. nie nosi wskazanych wyżej cech. Jej pobyt za granicą ma charakter wyłącznie zarobkowy, nie jestem to zatem trwałe i dobrowolne zerwanie więzi z domem, w którym N. N. jest zameldowana na pobyt stały.

Pismem z dnia 6 czerwca 2018 r. Ł. N. wniósł odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia (...) maja 2018 r., wnosząc o jej zmianę i wydanie nowej decyzji o wymeldowaniu N. N. ze spornej nieruchomości.

W uzasadnieniu Ł. N. wskazał, że zeznania N. N. i K. N. nie są zgodne z prawdą. Jego siostra od około 6 lat nie zamieszkuje w O., nigdy po wyprowadzeniu się nie powróciła do domu rodzinnego, by w nim zamieszkać, a matkę odwiedza bardzo rzadko. Rzeczy, które są własnością N. N. znajdują się w pokoju K. N., gdyż zostały tam przewiezione z wynajmowanego mieszkania we W. kiedy trzeba było je opróżnić, co nastąpiło już w czasie, gdy N. N. przebywała za granicą. Ł. N. wskazał, że nie jest również prawdą, iż N. N. chce wrócić do Polski. Do wniesionego odwołania Ł. N. załączył oświadczenia: A. T. (siostry), Ł. W. (sąsiada), P. W. (sąsiada), M. B. (sąsiada) i W. G. (sąsiada), zgodnie z którymi N. N. nie zamieszkuje w O. przy ul. (...).

Decyzją z dnia (...) września 2018 r. nr (...) Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 o ewidencji ludności, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Ł. N., orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia (...) maja 2018 r. nr (...) i o wymeldowaniu N. N. z pobytu stałego w lokalu przy ul. (...) w O.

W uzasadnieniu podjętej decyzji organ odwoławczy wskazał, że po zapoznaniu się z materiałem dowodowym w sprawie uznał zaskarżoną decyzję za wydaną z naruszeniem przepisów prawa materialnego wynikających z ustawy o ewidencji ludności. W ocenie organu odwoławczego opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania określona w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Organ wskazał, że dla oceny zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz stałego związania się z innym miejscem, istotne znaczenie ma to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności.

Organ odwoławczy podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika, że nieobecność uczestniczki postępowania w przedmiotowym lokalu spowodowana jest pozostawaniem w związkach partnerskich, a następnie wyjazdem do pracy za granicę.

W ocenie organu odwoławczego bezsporne jest, że zainteresowana nie przebywa w przedmiotowym mieszkaniu w sposób stały. Podkreślono, że zeznania świadków i stron potwierdziły, że zainteresowana jest w tym lokalu widywana okazjonalnie, przebywa w nim wyłącznie w charakterze gościa - w okresie świątecznym i na uroczystościach rodzinnych i wtedy, gdy będąc w kraju nie ma możliwości nocowania u swojego partnera w S. Pobyt N. N. w sierpniu 2018 r., kiedy nocowała w spornym domu przez 2 tygodnie, miał charakter incydentalny i był związany z brakiem możliwości zamieszkiwania w tym czasie w domu partnera w S., z uwagi na jego powrót do Anglii.

Organ odwoławczy ustalił ponadto, że bezpośrednio przed wyjazdem z Polski zainteresowana przez kilka lat wynajmowała mieszkanie we W. z poprzednim partnerem, z którego wyprowadziła się w celu zamieszkania zagranicą z nowym partnerem i podjęcia tam pracy, "co zostało potwierdzone przez zainteresowaną". W ocenie organu odwoławczego wynajęcie mieszkania i przeniesienie do niego przedmiotów życia codziennego wskazuje jednoznacznie na brak tymczasowości w zmianie miejsca zamieszkania przez zainteresowaną oraz trwałość i dobrowolność opuszczenia przez nią lokalu. Organ podkreślił dodatkowo, że wyjeżdżając za granicę na okres dłuższy niż 6 miesięcy zainteresowana nie zgłosiła swojego wyjazdu zgodnie z art. 36 ust. 2 i 3 ustawy o ewidencji ludności, a w każdym razie brak jest w aktach administracyjnych sprawy dowodów takiego zgłoszenia, co, w ocenie organu, potwierdza, że nie wyraziła ona w sposób wyraźny woli dalszego przebywania w tym lokalu po powrocie z zagranicy.

Konkludując organ stwierdził, że dowody zgromadzone w aktach sprawy przez organy obu instancji świadczą o tym, że zainteresowana w sposób trwały i definitywny zerwała więzi z lokalem, a co z tym się wiąże, zaistniały podstawy do wymeldowania jej z jej miejsca pobytu stałego.

Pismem z dnia 5 października 2018 r. N. N. wniosła skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W uzasadnieniu złożonego pisma skarżąca podniosła, że nie opuściła lokalu przy ul. (...) w O. jako miejsca swego stałego pobytu, w miejscu tym nadal znajdują się prawie wszystkie jej rzeczy i dokumenty, tam też odbiera korespondencję. N. N. wskazała, że nie ustał jej rzeczywisty zamiar zamieszkania w spornym lokalu w sposób stały, z uwagi na co brak jest podstaw do wymeldowania jej z niego. W ocenie skarżącej powodem wystąpienia o jej wymeldowanie z lokalu przy ul. (...) w O. jest jedynie istniejący konflikt rodzinny.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. podtrzymując stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 13 marca 2019 r. radca prawny K. K. zgłosił swój udział w postępowaniu w charakterze pełnomocnika uczestnika Ł. N. i wniósł w jego imieniu o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem kontroli Sądu w tak zakreślonych granicach kognicji jest w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzja w przedmiocie wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego. Zdaniem skarżącej nie zaistniały przesłanki do takiego rozstrzygnięcia.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego stanowi art. 35 ww. ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Zgodnie z treścią tego przepisu organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Stosownie zaś do treści art. 25 ust. 1 cytowanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie w lokalu w rozumieniu tego przepisu winno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu (z przeniesieniem do tego lokalu) centrum życiowego danej osoby. Zatem miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 600/05; Lex nr 192912).

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu", zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jeżeli zatem strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu np. wobec wymiany zamków w drzwiach, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02, LEX nr 159183; z dnia 17 września 2003 r., sygn. akt V SA 402/03, LEX nr 159179; z dnia 3 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1784/99, LEX nr 49415; z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, LEX nr 80643; z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123).

Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela poglądy wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 21 listopada 2008 r. w sprawie II OSK 1426/07 (Lex nr 489261), gdzie stwierdzono m.in., że o opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Obowiązkiem organów administracji prowadzących postępowanie w sprawie o wymeldowanie jest więc ustalenie - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - okoliczności faktycznych tj. tego czy dana osoba trwale oraz dobrowolnie opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały. Inaczej mówiąc, przesłankami wymeldowania są tylko okoliczności faktyczne, nie zaś kwestie materialnoprawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem lub innym organem. Ewidencja ludności służy bowiem jedynie rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Zostało to zaakcentowane przez NSA w postanowieniu z dnia 2 października 2012 r. w sprawie II OSK 2284/12 (Lex nr 1270196), gdzie podkreślono, że decyzja o wymeldowaniu stwierdza jedynie pewien stan faktyczny. Decyzja taka ma charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji oraz doprowadzeniu do zgodności miejsca zamieszkania z miejscem zameldowania. Nie ma ona charakteru nieodwracalnego. Decyzja o wymeldowaniu nie ogranicza prawa do przebywania w lokalu ani też nie powoduje utraty prawa własności, czy współwłasności do tego lokalu, ani też nie przywraca prawa posiadania, czy też prawa własności, nie powoduje powstania ani utraty jakichkolwiek praw.

Podkreślić trzeba, że uzasadnienie stanowiące integralną część każdej decyzji jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy na wstępie podkreślić, że mamy w niej do czynienia z dwiema przeciwstawnymi wersjami zdarzeń prezentowanymi przez strony pozostające ze sobą w konflikcie rodzinnym. W ocenie wnioskodawcy, a zarazem właściciela spornego lokalu przy ul. (...) w O., skarżąca nie zamieszkuje w nim i jest to jedynie miejsce jej okazjonalnych wizyt u rodziców. Z drugiej strony skarżąca twierdzi, że pomimo jej wyjazdu za granicę, lokal przy ul. (...) w O. jest jej miejscem stałego pobytu.

Biorąc pod uwagę powyższe i akcentując fakt sprzecznych interesów stron, ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna być w niniejszej sprawie dokonana w sposób szczególnie wnikliwy i staranny. Wyjaśnienie stanu faktycznego powinno obejmować jednocześnie dwie kluczowe kwestie - poczynienie ustaleń co do faktu pobytu skarżącej w spornym lokalu, ale również, nie mniej ważne, ustalenie gdzie skupione jest centrum jej życiowych interesów.

Tym wymaganiom organ odwoławczy nie sprostał, koncentrując się niemal wyłącznie na ustaleniu kwestii przebywania skarżącej w spornym lokalu. W tym zakresie za kluczowe ustalenie organ przyjął, że skarżąca parę lat temu wyprowadziła się do W., a następnie wyjechała do Anglii i tam obecnie przebywa. To właśnie wynajęcie mieszkania we W. i przeniesienie do niego przedmiotów życia codziennego w ocenie organu wskazywało jednoznacznie na brak tymczasowości w zmianie miejsca zamieszkania przez N. N. oraz trwałość i dobrowolność opuszczenia przez nią lokalu. Teza ta nie znajduje tymczasem potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, a w szczególności w zeznaniach K. N. i L. N., a więc osób najlepiej zorientowanych, gdyż zamieszkujących w domu przy ul. (...) w O. K. N. zeznała bowiem w dniu 18 kwietnia 2018 r., że po rozstaniu się z partnerem (z którym wynajmowała mieszkanie we W. - uw. Sądu) N. N. wróciła do O. i podjęła pracę w G. P. L. N. zeznał w dniu 14 sierpnia 2018 r., że córka około 5 lat temu wyprowadziła się do W., potem wróciła z dzieckiem do O., a następnie wyjechała do Anglii. Organ odwoławczy nie uzasadnił w żaden sposób, dlaczego nie dał wiary w tym zakresie zeznaniom wyżej wymienionych świadków.

Organ nie rozważył również należycie, w kontekście ustalenia gdzie znajduje się centrum interesów życiowych N. N., okoliczności wynikającej z zeznań L. N., że w czasie gdy córka wraca do kraju, jej syn przebywa przez cały czas w spornym lokalu w O. i zajmuje się nim K. N. Również pod tym adresem, co nie było kwestionowane przez strony, N. N. konsekwentnie odbiera korespondencję, a nadto - jak wynika także z oględzin - znajdują się tam liczne jej liczne ruchomości: ubrania, dokumenty, zabawki dziecka, sprzęt agd, przebywa tam również jej pies. Należy w tym miejscu wskazać na akcentowany w orzecznictwie pogląd, że samo opuszczenie lokalu i zarobkowy wyjazd za granicę nie uzasadnia braku podstaw do odmowy wymeldowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2482/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA), istotny jest zamiar i zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę opuszczenia lokalu z jednoczesnym zerwaniem z nim wszelkich związków i założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. akt V SA 935/02, CBOSA). W tym kontekście zauważyć należy, że organ II instancji ani nie przedstawił przekonującego wywodu, ani nie naprowadził takich okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że niewiarygodna jest - deklarowana przez N. N. - wola powrotu zza granicy w 2019 r. i utrzymania dotychczasowego miejsca zameldowania jako ośrodka interesów życiowych.

Dodatkowo organu podkreślił, że wbrew art. 36 ust. 2 i 3 ustawy o ewidencji ludności skarżąca nie zgłosiła swojego wyjazdu za granicę, co w ocenie organu potwierdza, że nie wyraziła ona w sposób wyraźny woli dalszego przebywania w spornym lokalu po powrocie z zagranicy. W tym miejscu można jedynie zasygnalizować, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ww. ustawy obywatel polski, który wyjeżdża z kraju z zamiarem stałego pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej również jest obowiązany zgłosić swój wyjazd. Przyjmując analogiczne wnioskowanie, skoro skarżąca nie zgłosiła zamiaru stałego pobytu zagranicą, potwierdza to okoliczność, że nie wyraziła ona w sposób wyraźny woli zmiany dotychczasowego miejsca stałego pobytu.

Całość powyższych rozważań prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy, wbrew wymaganiom ustanowionym w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie dokonał rzetelnej analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego, a przede wszystkim zaniechał poczynienia pełnej oceny wiarygodności materiału dowodowego, w tym zeznań przesłuchanych świadków - z uwzględnieniem w jakim zakresie i z jakich przyczyn nie dał wiary zeznaniom niektórych z nich. Brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważań w tym zakresie narusza jednocześnie dyspozycję przepisu art. 107 § 3 k.p.a. i skutkuje uchybieniem zasadom ogólnym postępowania administracyjnego wyrażonym w art. 8 i 11 k.p.a.

W tym miejscu należy przywołać słuszną uwagę Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną w wyroku z dnia 16 maja 2008 r., sygn. II OSK 554/07, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz bada czy w trakcie postępowania administracyjnego zostały ujawnione wszystkie istotne dla wydania decyzji okoliczności, czy były one przez organ uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia i w jaki sposób zostały ocenione. Z uwagi zaś na to, że stan faktyczny nie został w niniejszej sprawie prawidłowo ustalony, Sąd odstąpił od kontroli prawidłowości zastosowania prawa materialnego, która może nastąpić dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie (...) zł. (§ 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193), jak w punkcie 2 sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien rozpoznać sprawę z uwzględnieniem wytycznych wyrażonych w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Podkreślić przy tym należy, że Sąd w żadnej mierze nie przesądził o sposobie finalnego załatwienia wniosku o wymeldowanie N. N., albowiem charakter uchybień, jakich dopuszczono się przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, uniemożliwił Sądowi dokonanie merytorycznej oceny trafności poglądu, że w sprawie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczeniu o wymeldowaniu N. N. z miejsca stałego pobytu. Ocena taka będzie możliwa dopiero po proceduralnie prawidłowym rozpoznaniu sprawy oraz po opatrzeniu podjętego rozstrzygnięcia uzasadnieniem odpowiadającym w pełni wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.