IV SA/Po 1033/14 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - OpenLEX

IV SA/Po 1033/14 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1650084

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lutego 2015 r. IV SA/Po 1033/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Paluszyńska.

Sędziowie WSA: Izabela Bąk-Marciniak Maciej Busz (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi k.w. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) lipca 2014 r., nr (...) w przedmiocie zasiłku dla opiekuna

1.

uchyla zaskarżoną decyzję;

2.

określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Uzasadnienie faktyczne

Wójt Gminy S.M. decyzją z dnia (...).06.2014 r. wydaną na podstawie art. 2, art. 4, art. 5, art. 6, art. 10 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie prawa i zasiłku dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r. poz. 567, zwanej dalej u.u.w.z.), art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 z późn. zm., zwanej dalej u.ś.r.) art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r.,poz. 267 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.), upoważnienia Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.M. do prowadzenia postępowań i wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu zasiłku dla opiekunów.

1) Odmówił k.w. (zwanej dalej skarżącą) zasiłku dla opiekuna za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. wraz z ustawowymi odsetkami.

2) Odmówił k.w. zasiłku dla opiekuna od 15 maja 2014 r. do 30 czerwca 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 27 maja 2014 r.k.w. złożyła wniosek o ustalenie i wypłatę zasiłku dla opiekuna za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. oraz od dnia 15 maja 2014 r. na stałe w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym ojcem S.Ch.

Wskazano, że zgodnie z art. 1. u.u.w.z. zasiłek ten przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r.

Zasiłek dla opiekuna przysługuje:

1)

za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.;

2)

od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.

3) Zasiłek dla opiekuna za okresy, o których mowa w ust. 2 pkt 1, przysługuje wraz z odsetkami ustalonymi w wysokości odsetek ustawowych, określonej przepisami prawa cywilnego.

4) Odsetki, o których mowa w ust. 3, przysługują do dnia wejścia w życie ustawy.

Zasiłek dla opiekuna nie przysługuje za okresy, w których:

1)

osobie ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego lub

2)

na osobę wymagającą opieki innej osobie zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego.

Zgodnie z art. 10 ust..1 u.u.w.z. w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456, 1623 i 1650, dalej u.ś.r.) dotyczące świadczeń pielęgnacyjnych.

W myśl art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ ustalił, że skarżąca wnioskująca o ustalenie i wypłatę zasiłku dla opiekuna na S.Ch. jest dla osoby wymagającej opieki córką. S.Ch. pozostaje w związku małżeńskim z G.Ch., która pracuje zawodowo. S.Ch. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym do 30 czerwca 2014 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności.

Organ I instancji podkreślił, że skarżąca wnioskująca o przyznanie zasiłku dla opiekuna jest córką dla osoby wymagającej opieki, która to osoba pozostaje w związku małżeńskim. A zatem osoba wymagająca opieki nie spełnia przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania ww. świadczenia w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła k.w. podnosząc, iż decyzja ta jest dla niej krzywdząca ponieważ sprawuje całodobową opiekę nad ojcem. Odwołująca przyznała, iż ojciec pozostaje w związku małżeńskim, a jej mama nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Prowadzi ona własną działalność gospodarczą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia (...).07.2014 r. Nr (...) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu Kolegium opisało dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie organ odwoławczy wskazał, że na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r. poz. 567) nastąpiła zmiana stanu prawnego w ustawie o świadczeniach rodzinnych. W myśl art. 2 ust. 1 u.u.w.z., zasiłek ten przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r.

Podkreślono, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1)

matce albo ojcu,

2)

opiekunowi faktycznemu dziecka,

3)

osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4)

innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osób)' w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Powtórzono, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a u.ś.r. stanowi m.in., że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Ustalono, że wcześniej decyzją z dnia (...).01.2013 r. Nr (...) organ II instancji przyznał k.w. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad ojcem S.Ch. od dnia 5 czerwca 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. w wys. (...) zł oraz od dnia 1 lipca 2012 r. do 30 czerwca 2014 r. w wysokości (...) zł miesięcznie według ówczesnych przepisów prawa w oparciu o art. 17 u.ś.r. Decyzja ta wygasła z dniem 30 czerwca 2013 r. Z dniem 15 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Zgodnie z art. 2 ww. ustawy zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548) z dniem 1 lipca 2013 r.

W dniu 27 maja 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie i wypłatę zasiłku dla opiekuna. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że S.Ch. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym do 30 czerwca 2014 r.k.w. wnioskująca o ustalenie i wypłacie zasiłku dla opiekuna w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym ojcem S.Ch. jest córką dla osoby wymagającej opieki, S.Ch. pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek G.Ch. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zatem w ocenie Kolegium osoba wymagająca opieki nie spełnia przesłanki określonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

Organ II instancji tym samym w pełni podzielił stanowisko organu I instancji dotyczące niespełnienia przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., zgodnie z którą świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W przedmiotowej sprawie żona osoby wymagającej opieki, tj. S.Ch., nie legitymuje się bowiem orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu k.w. podnosząc, iż się z nią nie zgadza. Podkreśliła, że to ona sprawuje opiekę nad ojcem. Opieki tej nie sprawuje matka skarżącej, gdyż pracuje zawodowo.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swa dotychczasową argumentację.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżonej decyzji jest prawo do zasiłku dla opiekuna określone w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. , poz. 567 - dalej zwanej "u.u.w.z."). Zgodnie z art. 1 tej ustawy "określa (ona) warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Art. 2 ust. 1 u.u.w.z. stanowi z kolei, że "zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy oświadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r."

Mając na uwadze powyższe, nie budzi wątpliwości, że ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów wiąże się z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r., K 27/13, który orzekł, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548) - na podstawie których wygasły dotychczasowe decyzje o świadczeniach pielęgnacyjnych - jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z uzasadnieniem wyroku Trybunału, przywrócenie stanu zgodnego z Konstytucją, tj. przywrócenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które świadczenie to utraciły od dnia 1 lipca 2013 r., wymagało bezzwłocznej interwencji ustawodawcy, który powinien wprowadzić stosowne korekty w systemie prawnym.

W niniejszej sprawie odmówiono skarżącej przyznania zasiłku dla opiekunów powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.u.w.z. oraz przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.

Zgodnie ze wskazanym wyżej art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 u.u.w.z. "Zasiłek dla opiekuna przysługuje: 1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.; 2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.".

Z kolei art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. w brzmieniu z 31 grudnia 2012 r. stanowi, iż "świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli (...) osoba wymagająca opieki (...) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności".

Zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy uznały niejako za oczywiste, że skarżącej nie przysługuje zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad ojcem w okresie od 1 lipca 2013 r.

Organy ustaliwszy, że objęty opieką S.Ch. pozostaje w związku małżeńskim z G.Ch, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przyjęły, iż uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego było wyłączone ze względu na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., który znajduje zastosowanie w związku z odesłaniem w art. 2 ust. 2 pkt 1 u.u.w.z., a tym samym nie można było przyznać wnioskowanego świadczenia dla opiekunów.

W ocenie Sądu argumentacja organów nie jest prawidłowa, zwłaszcza gdy uwzględni się szczególne okoliczności sprawy, oraz fakt, że wniosek skarżącej dotyczył świadczenia stanowiącego docelowo rekompensatę za niekonstytucyjnie "wygaszone" świadczenie pielęgnacyjne.

W sprawie bezspornym jest, że decyzją z dnia (...).01.2013 r. Nr (...) organ II instancji przyznał k.w. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad ojcem S.Ch. od dnia 5 czerwca 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. w wys. (...) zł oraz od dnia 1 lipca 2012 r. do 30 czerwca 2014 r. w wysokości (...) zł miesięcznie według ówczesnych przepisów prawa w oparciu o art. 17 u.ś.r.

Pokreślić trzeba, że rozpatrując wniosek o przyznanie skarżacej zasiłku dla opiekunów, który przysługuje jej niejako "w miejsce" świadczenia pielęgnacyjnego, organy ponownie oceniają dokładnie ten sam stan faktyczny i operują dokładnie tymi samymi normami prawnymi (ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów nakazuje sięgać do ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu z 31 grudnia 2012 r.), jak we wcześniejszej sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. Organy przyjęły jednak radykalnie odmienną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

Zdaniem Sądu takie działanie należy uznać za nieprawidłowe.

Jak już wskazano, w niniejszej sprawie o świadczenie dla opiekunów ubiega się osoba, której już wcześniej przysługiwało szeroko rozumiane świadczenie opiekuńcze w postaci świadczenia pielęgnacyjnego, które wygasło z końcem czerwca 2013 r. na mocy niezgodnego z ustawą zasadniczą art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548).

Podkreślić trzeba, że przyczyną stwierdzenia niekonstytucyjności art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, którym "wygaszono" dotychczasowe świadczenia pielęgnacyjne, było stwierdzenie, iż ustawodawca dopuścił się naruszenia praw słusznie nabytych oraz zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Z całokształtu rozważań Trybunału zawartych w wyroku K 27/13 wynika, że uznał on zastosowanie przyjętego w nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych rozwiązania (polegającego na stwierdzeniu wygaśnięcia wszystkich decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego z mocy prawa) za nieadekwatne do celu, jakim było wyeliminowanie nadużyć związanych z pobieraniem świadczeń pielęgnacyjnych przez osoby w rzeczywistości nie świadczące opieki. Trybunał z jednej strony wskazał, że "w imię wartości doniosłych konstytucyjnie ustawodawca może wyjątkowo odstąpić od zasady stabilności decyzji administracyjnych, modyfikując je na niekorzyść jednostki, a nawet wygasić wynikające z nich prawa podmiotowe", jednakże zaraz dodał, że "warunkiem koniecznym takiego zabiegu jest jednak działanie w celu urzeczywistnienia jakiejś normy konstytucyjnej, w sposób niearbitralny, oraz zagwarantowanie mechanizmów ochronnych podmiotom, których sytuacja uległa pogorszeniu. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny uznał, że nie przekonuje teza, że dopiero wygaszenie wszystkich decyzji administracyjnych i poddanie wymogom nowej regulacji podmiotów posiadających dotychczas uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego pozwoliło na ograniczenie kręgu osób, które nie sprawują faktycznej opieki nad osobą niepełnosprawną, a zarazem korzystają ze świadczeń, przez co nadużywają środków publicznych".

Mając na uwadze powyższe, przyjmując za punkt wyjścia opisane przez Trybunał zasady konstytucyjne takie jak zasada ochrony praw nabytych oraz zasada zaufania obywatela do Państwa, uznać należy za niedopuszczalne ograniczanie dostępu do świadczeń opiekuńczych (obecnie w postaci zasiłku dla opiekunów) osobom, którym te świadczenia (w postaci świadczeń pielęgnacyjnych) przysługiwały do końca czerwca 2013 r. na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych i wobec których nie można wykazać, że świadczeń tych nadużywały.

Innymi słowy, jeżeli beneficjent do 30 czerwca 2013 r. otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne przyznane na stałe decyzją ostateczną, opartą o określoną i dopuszczalną prawnie wykładnię ustawy o świadczeniach rodzinnych i zarazem decyzję wydaną w warunkach faktycznie usprawiedliwionych (ze względu na rzeczywistą opiekę beneficjenta świadczenia nad niepełnosprawnym), to przyznając obecnie zasiłek dla opiekunów w niezmienionym stanie faktycznym, organ nie może kwestionować tej przyjętej wcześniej w takim stanie faktycznym wykładni. Zasiłek dla opiekunów należy bowiem przede wszystkim postrzegać jako świadczenie rekompensujące słusznie nabyte, ale niekonstytucyjnie odebrane, świadczenie pielęgnacyjne; natomiast wtórnie dopiero jako świadczenie nowe. Zasiłek dla opiekunów służy przede wszystkim restytucji dotychczasowego uprawnienia opiekuńczego. Odmowa więc zasiłku dla opiekunów osobie, która świadczeń opiekuńczych nie nadużywała, prowadzi do rezultatu niweczącego wskazania wyroku K 27/13. W istocie bowiem prowadziłaby do braku pełnego zrekompensowania szeroko rozumianych świadczeń opiekuńczych tym osobom, które świadczeń tych nie nadużywały i które zdaniem Trybunału nie powinny być ich pozbawione ze względu na konstytucyjnie chronioną zasadę ochrony praw nabytych i zaufania do organów państwa.

Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy trzeba mieć na względzie, że decyzja Kolegium z dnia (...).01.2013 r. Nr (...) statuowała dla skarżącej prawo nabyte, jako takie chronione konstytucyjnie, które nie powinno być odebrane, np. z takich powodów jak zmiana polityki przyznawania świadczeń, czy z powodu wykładni przepisów. Co więcej, skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne w zaufaniu do organów państwa jako świadczenie należne i ze względu na nie, między innymi, kształtowała swoją sytuację osobistą i zawodową na przyszłość.

Sąd dodatkowo zauważa, że żadne okoliczności sprawy nie wskazują też, że skarżąca jest osobą, która faktycznie nadużywała świadczeń opiekuńczych (świadczenia pielęgnacyjnego) przyznanych jej decyzją administracyjną, a więc osobą, która w świetle wyroku Trybunału K 27/13 nie zasługiwałaby na objęcie jej konstytucyjną ochroną ze względu na ochronę praw słusznie nabytych i skonkretyzowanych decyzją administracyjną. Uwypuklenia wymaga fakt, iż w decyzji Kolegium w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego organ ten ustalił, że skarżąca rzeczywiście świadczyła opiekę nad ojcem, a ustalenia tego nigdy nie podważono. Nie podważono też wcześniejszych ustaleń, które legły u podstaw decyzji z dnia (...).01.2013 r. Nr (...).

Podsumowując - w sprawie nie wykazano, iżby jakiekolwiek ustalenia decyzji z dnia (...).01.2013 r. Nr (...). (w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego) były błędne, bądź by nastąpiła jakakolwiek zmiana stanu faktycznego względem sytuacji skarżącej, jaka istniała w dacie, gdy przyznawano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne (następnie wygaszone).

W niniejszej sprawie organ umotywował swą odmowę przyznania zasiłku dla opiekuna powołując się tylko i wyłącznie na odmienną, aniżeli dotychczas przyjętą w decyzji o świadczeniu pielęgnacyjnym, interpretację przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b u.ś.r. W konsekwencji powstał stan nie do zaakceptowania w świetle zasad konstytucyjnych uwypuklonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 27/13: skarżąca, która należała do kręgu osób rzeczywiście świadczących opiekę nad osobą bliską wymagającą tej opieki, została pozbawiona świadczeń opiekuńczych. Zasadnicze znaczenie ma przy tym to, że nie wykazano, aby zaistniały jakiekolwiek szczególne okoliczności, które uzasadniałyby twierdzenie o nadużyciu przez skarżącą przyznanego jej wcześniej świadczenia pielęgnacyjnego, względnie, że nastąpiła taka zmiana stanu faktycznego, która uzasadniałaby inną ocenę jej sytuacji na potrzeby zasiłku dla opiekuna, aniżeli wcześniej przyjęto na potrzeby świadczenia pielęgnacyjnego.

Uzupełniając powyższe rozważania Sąd wyjaśnia, że nie miał wątpliwości, co do tego, że wcześniejsza decyzja o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego kształtowała dla niej skonkretyzowane i słusznie nabyte prawo. Słuszności nabycia prawa do tego świadczenia nie podważa fakt, że w orzecznictwie zgłasza się nieraz wątpliwości, co do sposobu wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Sąd podkreśla, że przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego opierało się na umotywowanej prawnie prokonstytucyjnej wykładni wymienionego wyżej przepisu, która zresztą niejednokrotnie uznana została za trafną w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok z dnia 20 września 2013 r., I OSK 2/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). O decyzji wcześniej przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w żadnym razie nie można zatem twierdzić, że rażąco narusza ona prawo, względnie, że przyznaje ona uprawnienie osobie oczywiście nieuprawnionej. To z kolei nakazuje poszanować wynikające z niej skonkretyzowane uprawnienie.

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium powinno uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu.

Mając to wszystko na uwadze Sąd - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") orzekł jak w sentencji wyroku. O wykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.