Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2078951

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 21 czerwca 2016 r.
IV SA/Gl 879/15
Zasady, tryb i sposób doręczania przesyłek pocztowych awizowanych wysyłanych za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik.

Sędziowie WSA: Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Renata Siudyka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją nr (...) z dnia (...) r. Marszałek Województwa (...) w K. orzekł wobec W. K. o rozłożeniu na raty kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości 6 792 zł ustalonych wcześniejszą decyzją tego organu.

Decyzja ta zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego.

Jak wynikało ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, ze względu na niezastanie jej adresatki, była ona awizowana w dniu 11 czerwca 2015 r. i przekazana do jej dyspozycji w urzędzie pocztowym, o czym pozostawiono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Natomiast w dniu 17 czerwca 2015 r. przesyłka została odebrana przez osobę o imieniu B. i nieczytelnym nazwisku. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zakreślona została również adnotacja, z której wynikało, że doręczenia dokonuje się "pełnoletniej siostrze, która podjęła się oddania przesyłki adresatowi".

Odwołanie od opisanej decyzji zostało złożone przez męża odwołującej w dniu 6 lipca 2015 r. w siedzibie ROPS Województwa (...).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia (...) r. nr (...), działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania ze względu na złożenie go z pięciodniowym opóźnieniem.

Kolegium przyjęło, że przesyłka została doręczona stronie w dniu 17 czerwca 2015 r. na adres zamieszkania, co wynikać miało ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 1 lipca 2015 r., a odwołanie wniesione zostało w dniu 6 lipca 2015 r.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca oświadczyła, że przesyłkę zawierającą decyzję odebrała osoba postronna i dostarczyła ją skarżącej z dużym opóźnieniem. Odniosła się także do meritum zagadnienia rozstrzygniętego decyzją Marszałka Województwa (...) w K.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Odnosząc się do treści skargi inicjującej postępowanie, na wstępie zaznaczyć trzeba, że w przypadku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, kontroli sądowej podlega wyłącznie postanowienie rozstrzygające tę formalnoprawną kwestię. Sąd nie jest natomiast uprawniony, mimo podniesionych w skardze zarzutów, odnosić się do kwestii merytorycznych stanowiących przedmiot decyzji, od której wniesiono odwołanie z uchybieniem terminu.

Z tych przyczyn analizie Sądu poddane zostały wyłącznie kwestie związane z legalnością zastosowania przez organ odwoławczy, w stanie faktycznym sprawy, regulacji prawnej zamieszczonej w art. 134 k.p.a.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wbrew kategorycznemu stwierdzeniu Kolegium, że decyzja doręczona została w dniu 17 czerwca 2015 r. na adres zamieszkania skarżącej, sposób doręczenia przesyłki budzi istotne wątpliwości wobec treści pozostającego w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru.

Z dokumentu tego wynika bowiem, że doręczyciel nie zastał adresatki, a w związku z tym umieścił w jej skrzynce oddawczej awizo informujące o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym.

Rozważenia wymagało zatem w jakim trybie nastąpiło w rzeczywistości doręczenie decyzji organu I instancji nr (...) z dnia (...) r. i czy było ono doręczeniem skutecznym.

Kodeks postępowania administracyjnego regulujący zasady prowadzenia postępowania przed organami administracji publicznej w art. 39 k.p.a. stanowi, że organ doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę. Według art. 43 k.p.a., doręczenie przesyłki może być dokonane nie tylko do rąk adresata, ale również - w razie jego nieobecności - innym osobom, w tym dorosłemu domownikowi, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W sytuacji braku możliwości dokonania doręczenia bezpośrednio adresatowi, a w dalszej kolejności osobom, o których mowa w art. 43 k.p.a. znajduje zastosowanie art. 44 k.p.a., który przewiduje konieczność przechowania przesyłki w placówce pocztowej i zawiadomienia o tym adresata (§ 1 pkt 1 i § 2), konieczność powtórnego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki (§ 3), a w razie nieskuteczności tych działań domniemanie doręczenia (§ 4).

Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje szczegółowo trybu doręczania pism w przypadku ich awizowania przez operatora pocztowego. Regulacje takie znaleźć natomiast można w art. 37 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529)

Po myśli art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b wskazanej ustawy, przesyłka pocztowa może być wydana w placówce pocztowej ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, po złożeniu na piśmie oświadczenia potwierdzającego ten fakt (zamieszkiwania razem z adresatem) jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego. W art. 37 ust. 3 ustawy prawo pocztowe ustawodawca wskazał, że przepisy art. 37 ust. 2 nie naruszają przepisów innych ustaw dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń. Ponieważ przepis art. 44 k.p.a. nie reguluje zasad, trybu i sposobu doręczania przesyłek pocztowych awizowanych wysyłanych za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (rejestrowanych) przyjąć należy, że znajdą tu zastosowanie zasady doręczania przesyłek pocztowych, o których mowa w przywołanym art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b ww. ustawy (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1205/10, odnoszący się co prawda do nieobowiązującej już ustawy Prawo pocztowe ale znajdujący tu w pełni zastosowanie).

Mając powyższe na uwadze, a przede wszystkim mając na uwadze treść zarzutów skargi, w ocenie Sądu w omawianym przypadku organ administracji II instancji co najmniej przedwcześnie zastosował art. 134 k.p.a.

Decyzja jako akt podjęty, a następnie uzewnętrzniony przez jego wydanie, nabiera cech decyzji administracyjnej przez zakomunikowanie treści tego aktu stronie. Dopóki nie zostanie zakomunikowana stronie, dopóty jest aktem nie wywierającym żadnych dla strony skutków. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową (np. możliwość wniesienia odwołania). Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę.

Nieskuteczne doręczenie decyzji powoduje brak możliwości stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdyż termin ten nie rozpoczął swego biegu.

Jeżeli zatem doręczenie decyzji Marszałka Województwa (...) nie nastąpiłoby z uwzględnieniem wszystkich niezbędnych wymagań wynikających ze wskazanych regulacji prawnych, nie jest możliwe stwierdzenie skutku w postaci upływu terminu do wniesienia odwołania.

Zdaniem Sądu, postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonego postanowienia nie odpowiadało zasadom wynikającym z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a konsekwentnie do tego zachodziła konieczność uwzględnienia skargi.

W ponowny postępowaniu rolą organu będzie dokonanie oceny w jakim faktycznie trybie nastąpiło doręczenie skarżącej decyzji organu I instancji. Jeżeli, tak jak wynika to z treści dowodu doręczenia, miało miejsce doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. organ ustali czy osoba odbierająca przesyłkę była osobą zamieszkującą wspólnie ze skarżącą.

W przypadku odmiennego ustalenia, decyzja uznana być musi jako niedoręczona ze wszelkiego tego procesowymi skutkami.

W tym stanie rzeczy orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.