Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2639374

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 4 marca 2019 r.
IV SA/Gl 757/18
Samodzielny charakter postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Pojęcie rażącego naruszenia prawa przez decyzję administracyjną.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Nitecki.

Sędziowie WSA: Marzanna Sałuda, Małgorzata Walentek (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2019 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego

1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia (...) r. nr (...),

2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium", "organ") decyzją z dnia (...) r. nr (...), wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i 158 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej w skrócie: "k.p.a."), stwierdziło nieważność decyzji OPS w G. z dnia (...) r. nr (...) przyznającej T. M. prawo do świadczenia wychowawczego na M. M. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. w kwocie 500 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że skierowanym do niego pismem z 26 października 2017 r. OPS w G. wystąpił o zbadanie poprawności wydanych decyzji w związku z przyznaniem na okres świadczeniowy 2016/2017 prawa do świadczenia wychowawczego na M. M. oraz M. M. przez Gminę G. oraz Gminę Z.

Kolegium pismem z dnia 18 stycznia 2018 r. poinformowało o braku podstaw do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia (...) r. nr (...) przyznającej I. M. prawa do świadczenia wychowawczego na ww. dzieci. Natomiast wszczęło postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z (...) nr (...) przyznającej świadczenie wychowawcze T. M. na córkę M.

Następnie Kolegium przytoczyło treść art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, który reguluje kwestię m.in. zbiegu prawa rodziców do świadczenia wychowawczego. W takiej sytuacji, jak stanowi ww. przepis, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jednakże w sytuacji gdy opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek.

Dalej Kolegium wskazało, że I. M. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci M. M. oraz M. M. w dniu 4 kwietnia 2016 r., natomiast T. M. w dniu 28 kwietnia 2016 r. złożył wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia wyłącznie na córkę M. M. Oboje rodzice mieli pełnię praw rodzicielskich do ww. dzieci, w kwietniu 2016 r. nie było wyroku sądu rodzinnego dotyczącego sprawowania nad tymi dziećmi władzy rodzicielskiej. W kwestii przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko M. M. na ten sam okres przez oboje rodziców Kolegium wskazało, że z przedłożonych przez oba organy akt sprawy wynika, że w okresie od kwietnia 2016 r. do września 2016 r. M. M. przebywała bądź to w miejscu zamieszkania matki, bądź to w miejscu zamieszkania ojca. Kolegium stwierdziło, że opieka nad dzieckiem faktycznie była sprawowana na zmianę przez oboje rodziców, a zatem świadczenie wychowawcze winno być wypłacone temu z rodziców, który pierwszy złożył wniosek o jego przyznanie. Natomiast jako pierwsza wniosek złożyła I. M. W tej sytuacji Kolegium uznało, że prawo do świadczenia wychowawczego należało przyznać I. M. Natomiast przyznając prawo do świadczenia wychowawczego na rzecz M. M. jej ojcu T. M. organ I instancji rażąco naruszył art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa T. M. (dalej "skarżący") wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją Kolegium, domagając się zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w R. zawisłej sprawy w przedmiocie pozbawienia wykonalności zabezpieczenia alimentów na rzecz małoletniej M. za okres od 2 września 2015 do 30 września 2016 r. z uwagi na kwestię prejudycjalną, tj. pod opieką którego z rodziców znajdowała się małoletnia w okresie objętym wnioskiem, a następnie o podjęcie zawieszonego postępowania i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Kolegium weryfikowało prawidłowość przyznania świadczenia na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., co wynika z sentencji decyzji, natomiast w jej uzasadnieniu przyjęło, że w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2016 r. oboje rodzice sprawowali faktyczną opiekę nad córką. Ustalenie to skarżący zakwestionował twierdząc, że od sierpnia 2015 r. sprawował wyłączną opiekę nad małoletnimi dziećmi. Ponadto zarzucił, że Kolegium zaniechało poczynienia ustaleń faktycznych za okres dalszy, tj. od 1 października 2016 do 30 wrzenia 2017 r. pomimo, że i za ten okres stwierdziło niezasadność przyznania świadczenia. Skarżący wskazał, że w aktach sprawy znajduje się zgromadzony przez OPS w G. materiał dowodowy, w postaci wywiadów środowiskowych oraz postanowienia Sądu Okręgowego w G. z (...) r. uchylającego zabezpieczenie alimentów, a z którego wynika, że od 1 października 2016 r. córka przebywa pod jego wyłączną opieką.

Decyzją nr (...) z dnia (...) r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium podzieliło stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że do przedmiotowej sprawy znajduje zastosowanie ta część przepisu art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, z której wnika, że jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców to świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. Kolegium stwierdziło, że M. M. znajdowała się pod opieką każdego z rodziców, natomiast wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci M. i M. M. jako pierwsza złożyła I. M. W związku z tym Kolegium uznało, że organ I instancji przyznając skarżącemu prawo do świadczenia wychowawczego na rzecz córki rażąco naruszył art. 22 ww. ustawy, gdyż jako drugi złożył wniosek o to świadczenie. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że stwierdzenie nieważności decyzji jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji dotkniętej wadą nieważności. Dla oceny decyzji nie są istotne przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie stwierdzenia nieważności przez Kolegium, lecz przepisy i stan faktyczny z daty wydania decyzji przez organ I instancji. Organ stwierdzając nieważność decyzji działa jako organ kasacyjny, nie może więc w swojej decyzji rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej. Sprawa, która była przedmiotem decyzji uznanej za nieważną, wraca do stanu w jakim się znajdowała przed jej wydaniem. Natomiast w dacie wydania decyzji przez organ I instancji I. i T. M. mieli pełnię praw rodzicielskich w stosunku do dziecka M. M. i dziecko to znajdowało się pod opieką każdego z rodziców. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zasługuje na utrzymanie w mocy. Jednocześnie Kolegium nie znalazło podstaw do zawieszenia postępowania z urzędu.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylania decyzji ją poprzedzającej i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia obu tych decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj.:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego przejawiającego się w zupełnym pominięciu dowodów w postaci wywiadów środowiskowych, opinii Zespołu Specjalistów Sądowych, postanowienia Sądu Okręgowego z (...) r. i innych dokumentów urzędowych ujawnionych w aktach OPS w G.,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi i w konsekwencji sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji z uchybieniem obowiązku uzasadnienia na jakich dowodach się oparto oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności mocy dowodowej,

- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oparciu rozstrzygnięcia jedynie na ustaleniach co do daty złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego i stwierdzeniu, że oboje rodzice sprawowali opiekę, bez przeprowadzenia dowodu na tą okoliczność. Nadto skarżący wskazał na naruszenie prawa materialnego, a to

- art. 22 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że ustalenie kto faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem w rozumieniu tego przepisu, dokonuje się na datę złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze, podczas gdy z przepisu tego takie zastrzeżenie nie wynika, a zatem ustaleń faktycznych w zakresie opieki nad dzieckiem organ powinien dokonać w całym okresie świadczeniowym.

Skarżący ponownie twierdził, że z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy niezbicie wynika, że sprawował on i nadal sprawuje wyłączna opiekę nad małoletnią M. począwszy od 1 października 2016 r., a sporny jest jedynie okres od 1 kwietnia 2016 do 30 września 2016 r. Przy czym na okoliczność sprawowania opieki nad tym dzieckiem Kolegium całkowicie pominęło znajdujący się w aktach OPS w G. materiał dowodowy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ pominął również fakt, że decyzja, której nieważność stwierdził została zmieniona w ten sposób, że decyzją z (...) r. przyznano skarżącemu również świadczenie na pierwsze dziecko. Jeżeli więc Kolegium stwierdziło nieważność decyzji pierwotnej, to tym samym wszelkie zmiany tej decyzji również powinny podzielić jej los, chyba że stwierdzonoby nieważność decyzji w części, co jednak w sprawie nie miało miejsca.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. W przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. - w skrócie "p.p.s.a.") sąd uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Działając w zakreślonych wyżej ramach Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.

Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego Katowicach o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia (...) r., na mocy której przyznano skarżącemu prawo do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko M. M., na okres od 1 kwietnia 2016 do 30 września 2017 r., w wysokości 500 zł miesięcznie.

Podkreślenia zatem wymaga, że przedmiotowa sprawa dotyczy trybu nadzwyczajnego, który jest dopuszczalnym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.). Cechą postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przedmiot tego postępowania ogranicza się wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej. Konsekwencją powyższego jest to, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej, z punktu widzenia wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 do 7 k.p.a., z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie (por. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001, z. 8, s. 31 i n.). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest więc samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 5 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 11/13, dostępny w Internecie w CBOSA).

Wskazać należy, że przepisy nie definiują pojęcia rażącego naruszenia prawa, zawartego w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. O rażącym naruszeniu prawa - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na "rzucającej się w oczy" (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem stanowiącym jego podstawę prawną. Musi to być więc wada jednoznacznie ujmowana przez wszystkich. Przy czym w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który nie wymaga stosowania szerokiej wykładni prawa, wielu metod i sposobów interpretacji. Chodzi więc o przepis niewywołujący rozbieżności w praktyce. Wreszcie skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyroki NSA z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2542/15, z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2721/15, z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2323/16, dostępne w CBOSA).

Wymaga jednocześnie podkreślenia, że rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan faktyczny i stan prawny w dniu wydania tej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 267/12, wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2352/14). Oceny legalności decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności, dokonuje się zatem tylko i wyłącznie na podstawie zamkniętego materiału dowodowego, tj. materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji podlegającej kontroli - takich, którymi dysponował organ wydając kwestionowaną decyzję. W ramach postępowania nieważnościowego organ nie może zatem dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, ani też kwestionować stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją stanowiącą przedmiot kontroli prowadzonej w tym postępowaniu nadzorczym (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1617/12 oraz z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1822/11).

W rozpoznawanej sprawie postępowanie o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji przyznającej skarżącemu prawo do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko M. M. To zaś oznacza, że organ administracji publicznej badając w postępowaniu nieważnościowym, czy powyższa decyzja była dotknięta wadą kwalifikowaną, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., winien mieć na uwadze stan faktyczny i stan prawny obowiązujący w dniu wydania tej decyzji. Tymczasem Kolegium w sposób niedopuszczalny oparło swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym, który został zgromadzony po wydaniu decyzji o przyznaniu świadczenia wychowawczego na ww. dziecko.

Kolegium uznało, że organ I instancji przyznając prawo do świadczenia wychowawczego na rzecz M. M. jej ojcu rażąco naruszył art. 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1851 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje się.

W świetle cyt. regulacji nie może budzić wątpliwości, że uprawnionym do świadczenia wychowawczego jest wyłącznie ten rodzic dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad tym dzieckiem natomiast, gdy taka faktyczna opieka nad dzieckiem sprawowana jest przez oboje rodziców, wtedy o uprawnieniu rodzica zadecyduje data złożenia wniosku. Zatem w przypadku, gdy każdy z rodziców dziecka oddzielnie zwrócił się z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na to samo dziecko na organie ciąży obowiązek ustalenia osoby lub osób sprawującej faktyczną opiekę nad tym dzieckiem. Tymczasem tego rodzaju ustalenia były prowadzone już po wydaniu decyzji przez organ I instancji o przyznaniu skarżącemu świadczenia wychowawczego. Dopiero bowiem po wydaniu tej decyzji organ I instancji powziął wiadomość, że matka M. M. złożyła w innym organie wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego także na to dziecko i świadczenie to otrzymała.

Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego już po wydaniu kontrolowanej przez Kolegium decyzji organ ten ustalił, że oboje rodzice mieli pełnię praw rodzicielskich do tego dziecka, w kwietniu 2016 r. (w miesiącu złożenia wniosków) nie było wyroku sądu rodzinnego dotyczącego sprawowania nad tym dzieckiem władzy rodzicielskiej. Nadto Kolegium wskazało, że z przedłożonych przez oba organy akt sprawy wynika, że w okresie od kwietnia 2016 r. do września 2016 r. M. M. przebywała bądź to w miejscu zamieszkania matki, bądź to w miejscu zamieszkania ojca. Natomiast w aktach sprawy znajdują się wywiady środowiskowe przeprowadzone już po wydaniu decyzji o przyznaniu świadczenia wychowawczego na M. M. oraz oświadczenia rodziców tego dziecka złożone także po wydaniu tej decyzji. Na tej podstawie Kolegium stwierdziło, że opieka nad ww. dzieckiem faktycznie była sprawowana na zmianę przez oboje rodziców i uznało, że świadczenie wychowawcze winno być wypłacone temu z rodziców, który pierwszy złożył wniosek o jego przyznanie. Natomiast jako pierwsza wniosek złożyła I. M.

Zdaniem Sądu organ w sposób niedopuszczalny oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym, który został zgromadzony po wydaniu decyzji o przyznaniu świadczenia wychowawczego. Poczynione przez Kolegium ustalenia dokonane na podstawie tego materiału miały istotne znaczenie dla przyjęcia rażącego naruszenia prawa, a w konsekwencji stanowiły podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan faktyczny istniejący w dniu wydania tej decyzji. Oceny legalności decyzji dokonuje się wyłącznie na podstawie zamkniętego materiału dowodowego, tj. materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji podlegającej kontroli - takich, którymi dysponował organ wydając kwestionowaną decyzję. W ramach postępowania nieważnościowego organ nie może zatem opierać się na nowych lub dodatkowych ustaleniach faktycznych, poczynionych już po zakończeniu postępowania zwykłego i wydaniu decyzji objętej kontrolą. W tym kontekście należy wskazać, że w dacie wydania decyzji organ I instancji nie dysponował materiałem dowodowym z którego wynikałoby, kto faktycznie sprawuje opiekę nad małoletnią. Natomiast nie może budzić wątpliwości, że fakt ten jest istotny z punktu widzenia normy prawnej zawartej w art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Okoliczność, że żona skarżącego złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na to samo dziecko, o czym organ dowiedział się już po wydaniu decyzji o przyznaniu świadczenia wychowawczego skarżącemu, mogła ewentualnie stanowić podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją o przyznaniu świadczenia wychowawczego i dopiero w tym postępowaniu organ winien ustalić kto faktycznie sprawował opiekę nad dzieckiem w okresie świadczeniowym.

Stąd zdaniem Sądu na ocenę decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie mogą mieć wpływu ustalenia faktyczne mające miejsce po wydaniu tejże decyzji.

W konsekwencji Sąd uznał, że doszło naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz do naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. które miało wpływ na wynik sprawy. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., w pkt 1 sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Natomiast w punkcie 2, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł o zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, określając je na kwotę 480 zł obejmującą wynagrodzenie radcy prawnego ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t.: Dz. U. z 2018 r. poz. 265.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.