Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1749690

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 29 czerwca 2015 r.
IV SA/Gl 349/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Siudyka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. Ś. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

Wraz ze skargą z dnia 23 marca 2015 r. D. Ś. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych wywodząc, że jego sytuacja materialna jest ciężka, zaś uzyskiwany dochód z trudem wystarcza na opłacenie podstawowych rachunków.

Pismem z dnia 24 kwietnia 2015 r. starszy referendarz sądowy wezwał skarżącego o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W tym zakresie skarżącego wezwano o:

- udokumentowanie dochodu uzyskanego przezeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 3 ostatnie miesiące. Wskazano, iż należy w tym celu przedłożyć kopię księgi przychodów i rozchodów za te miesiące;

- udokumentowanie wysokości dochodu uzyskiwanego przez jego małżonkę. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać np. zaświadczenie pracodawcy o wysokości pobieranego wynagrodzenia ewentualnie wyciąg bankowy lub wydruk z listy płac, potwierdzający jego pobranie za ostatni miesiąc;

- podanie miesięcznej wysokości ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania gospodarstwa domowego (czyli nie związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą), a mianowicie czynszu lub podatku od nieruchomości, opłat za tzw. media, to jest: wodę, gaz, energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, wywóz śmieci itd., a także zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków, inne wydatki. Wydatki ponoszone z tytułu czynszu lub podatku od nieruchomości, opłat za tzw. media, powinny zostać nadto udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.;

- udokumentowanie aktualnej wysokości spłacanych rat zobowiązań kredytowych. Wskazano, iż należy w tym celu przedłożyć dowody wpłaty lub wyciągi bankowe, potwierdzające spłatę rat kredytów za ostatni miesiąc.

- podanie i udokumentowanie (np. wypisem z księgi wieczystej, kopią stosownego aktu notarialnego) tytułu prawnego, jaki przysługuje skarżącemu aktualnie do zamieszkiwanej nieruchomości.

W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 11 maja 2015 r. wnioskodawca nie udzielił na to wezwanie żadnej odpowiedzi, w związku z czym starszy referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r. odmówił przyznania mu prawa pomocy.

W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem strona nie uzupełniła swoich oświadczeń, które podniosła we wniosku. D. Ś. został wezwany do uzupełnienia swoich oświadczeń zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. Wezwanie to zostało mu doręczone w dniu 4 maja 2015 r., a w rezultacie termin na jego wykonanie upłynął z dniem 11 maja 2015 r. Równocześnie wskazano, że pomimo wezwania wnioskujący nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi bowiem nie złożył żadnych wyjaśnień ani nie nadesłał dokumentów, które zostały w rzeczonym wezwaniu wymienione. Zauważono również, że w zakresie innych spraw zawisłych przed tutejszym Sądem, D. Ś. przyznano prawo pomocy (postanowienia: z dnia 27 czerwca 2014 r. oraz z dnia 26 maja 2014 r., wydane odpowiednio w sprawach o sygn. akt II SA/Gl 777/14 oraz IV SA/Gl 433/14) jednakże miało to miejsce około rok temu, a w rezultacie nie budzi wątpliwości, że koniecznym było ponowne wnikliwe zbadanie jego sytuacji majątkowej, w tym zaktualizowanie danych w niniejszym zakresie. Wnioskodawca uniemożliwił jednak dokonanie takiej oceny, gdyż nie zareagował na wspomniane wyżej wezwanie z dnia 24 kwietnia 2015 r.

W dniu 16 czerwca 2015 r. D. Ś. złożył sprzeciw od powyższego postanowienia starszego referendarza z dnia 2 czerwca 2015 r. W treści tego sprzeciwu podkreślił, że wniosek nie powinien być rozpatrywany, a to czy skarżącemu bardziej się powodzi nie jest argumentem w sprawie i powielaniem dokumentacji. Dał przy tym wyraz swojemu niezadowoleniu z faktu wezwania go do udzielenia wyjaśnień dotyczących jego stanu majątkowego zauważając, że " za pięć lat, kiedy może zapadnie wyrok nie wiadomo w jakiej kondycji finansowej będzie skarżący i żonglowaniem przyznawaniem praw pomocy do ostatecznego wyroku jest marnowaniem czasu".

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Wobec braku podstaw do odrzucenia sprzeciwu, którego skuteczne złożenie nastąpiło 16 czerwca 2015 r., tutejszy Sąd przystąpił do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy.

Na wstępie należy zaznaczyć, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Stąd też, jak również z uwagi na kryteria sformułowane w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a., zasadnicze znaczenie ma możliwie najbardziej dokładne ustalenie kondycji finansowej strony.

Ustosunkowując się do wniosku strony należy przywołać treść normy wyrażonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w myśl której przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, (zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego wymienionych w tym przepisie fachowych pełnomocników) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Brzmienie przywołanego unormowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Trzeba bowiem przyjąć, że ustawodawca formułując ten przepis, użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s. 805). Strona powinna więc podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. W przypadku, gdy zachodzą wątpliwości co do złożonych we wniosku oświadczeń, to stronie powinno zależeć na ich wyjaśnieniu.

Zważywszy powyższe uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Jakkolwiek D.Ś. powołał się w swoim wniosku na trudną sytuację materialną, która mogłyby uzasadniać przyznanie mu prawa pomocy, to jednak nie uzupełnił swoich oświadczeń w sposób umożliwiający pełną i precyzyjną ocenę tej sytuacji. Pomimo stosownego wezwania referendarza, nie udzielił bowiem jakichkolwiek wyjaśnień o miesięcznej wysokości kosztów swego bieżącego utrzymania oraz nie wskazał źródeł ich finansowania, ani też nie nadesłał żadnych dokumentów źródłowych mogących okoliczności te potwierdzać. Nie uczynił tego zarówno w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, jak również później - w sprzeciwie, choć był świadom takiej konieczności, albowiem wyraźnie zwrócono na to uwagę w powyższym postanowieniu z dnia 2 czerwca 2015 r. Zamiast tego ograniczył się jedynie do stwierdzeń, iż wniosek nie powinien być rozpatrywany w niniejszej sprawie i wyraził pogląd, że jego sytuacja finansowa się zmienia, a w chwili wyrokowania może być odmienna od obecnej.

W tym stanie rzeczy podnieść przyjdzie, że skarżący nie uprawdopodobnił swych oświadczeń, a tym samym należało uznać, iż nie usunął wątpliwości co do swojej rzeczywistej sytuacji materialnej.

Mając na względzie powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.