Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 758316

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 21 września 2010 r.
IV SA/Gl 165/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik.

Sędziowie: WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), NSA Adam Mikusiński.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi M.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika

1)

uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta L. nr (...) z dnia (...),

2)

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącego kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją Nr (...) z dnia (...) r. wydaną na podstawie art. 70b ust. 6 w związku z art. 70b ust. 1-3 i 5-7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 z późn. zm.) Burmistrz Miasta L., po rozpatrzeniu wniosku M.N., odmówił wnioskodawcy przyznania dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika D. Ś.

Jak wynikało z treści uzasadnienia wskazanego rozstrzygnięcia pracodawca kształcący młodocianego pracownika wystąpił z wnioskiem w przewidzianym terminie, a to w ciągu trzech miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu. Organ ustalił, iż zawarł on, zgodnie z treścią art. 70b ust. 7 pkt 2 ustawy o systemie oświaty i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60 poz. 278 ze zm.) ze szkolonym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, a okres kształcenia wynikający z umowy wynosił 36 miesięcy zgodnie z wymaganiami, o których mowa w § 6 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów oraz rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124 poz. 860 ze zm.).

Organ ustalił, iż pracodawca legitymuje się zaświadczeniem wydanym przez Izbę A w K. potwierdzającym złożenie przez młodocianego pracownika D.Ś. egzaminu (...) z wynikiem pozytywnym.

Dokonując oceny kwalifikacji posiadanych przez pracodawcę po myśli art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty i § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania organ zauważył, iż pracodawca posiadał przygotowanie pedagogiczne potwierdzone zaświadczeniem ukończenia kursu, wydanym przez Zakład A w K., co odpowiadało wymaganiom opisanym w § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113 poz. 988). Posiadał także wymagany staż pracy potwierdzony wpisem do ewidencji działalności gospodarczej. W chwili podpisywania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z młodocianym pracownikiem nie legitymował się natomiast wymaganym w przywołanym § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. tytułem mistrza w zawodzie, a tytuł taki uzyskał dopiero w trakcie prowadzenia przygotowania zawodowego D.Ś. Mając ten fakt na względzie, organ wezwał stronę do udokumentowania kwalifikacji wymaganych od pracodawcy w przypadku braku posiadania tytułu mistrza w zawodzie, o czym mowa w treści § 10 ust. 5 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r., a pracodawca dostarczył świadectwo ukończenia Technikum A wydanego przez Technikum A w T.

Zdaniem organu przedstawione przez stronę świadectwo ukończenia Technikum A w T. nie mogło uzasadniać dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Ukończenie technikum organ uznał bowiem za niespełnienie warunków określonych w treści 70b ust. 1-7 ustawy o systemie oświaty w zw. z § 10 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113 poz. 988 z późn. zm.). M.N. nie przedstawił bowiem świadectwa dojrzałości, które według Burmistrza Miasta L. dawałoby absolwentowi techniku zawodowego uprawnienie do kształcenia młodocianych pracowników.

W odwołaniu złożonym od opisanej wyżej decyzji M. N. wniósł o jej zmianę i przyznanie mu wnioskowanego dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w celu przygotowania zawodowego z tytułu nauki zawodu.

Zakwestionował dokonaną przez organ interpretację treści przepisu § 10 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, uznając wymóg posiadania przez niego świadectwa dojrzałości, jako niezgodny z ustawą o systemie oświaty. Wskazał, iż delegacja ustawowa zawarta w art. 70 ust. 4 tego aktu nie daje upoważnienia do wprowadzania w akcie podustawowym, poza określeniem wymagań kwalifikacyjnych, dodatkowych warunków. Powołując się na treść art. 70b ustawy o systemie oświaty podniósł, iż przepis ten wskazuje na konieczność posiadania kwalifikacji określonych w odrębnych przepisach, co według niego, zgodnie z brzmieniem § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 3 lutego 2006 r. w sprawie uzyskiwania i uzupełniania przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych (Dz. U. Nr 31 poz. 216) oznacza posiadanie wiadomości i umiejętności niezbędnych do wykonywania zadań zawodowych wynikających z opisu zawodu.

Jego zdaniem warunek posiadania odpowiedniego przygotowania pedagogicznego zawarty w § 10 ust. 5 wskazanego rozporządzenia służy potwierdzeniu posiadania kwalifikacji do nauczania, jak również staż pracy, o którym mowa w jego § 10 ust. 5 pkt 1, przesądza o kwalifikacjach w praktycznym wykonywaniu zawodu. Za niezasadny natomiast uznał warunek posiadania świadectwa dojrzałości, jako, że uzyskanie tego dokumentu w żadnej mierze nie pozostaje w związku z nauką zawodu. Celem nauki zawodu jest przygotowanie praktyczne do jego wykonywania, a świadectwo dojrzałości stanowi o zdaniu egzaminu potwierdzającego wiadomości i umiejętności poziomu wykształcenia ogólnego. Zaznaczył, iż pracodawcy będący instruktorami praktycznej nauki zawodu nie są nauczycielami i nie został w stosunku do nich przewidziany wymóg spełnienia kwalifikacji takich, jak wobec nauczycieli.

Odwołujący wskazał na treść art. 9 ustawy o systemie oświaty, w którym jego zdaniem, ustawodawca wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzyskaniem kwalifikacji zawodowych, a świadectwem dojrzałości i szczegółowo uregulował tryb ich uzyskania w przepisach podstawowych, a przyznanie uprawnienia do praktycznej nauki zawodu instruktorom posiadającym tytuł mistrza w zawodzie potwierdza, iż uprawnienie to nie jest zależne od posiadania odpowiedniego wykształcenia ogólnego lecz od właściwych kwalifikacji zawodowych. Kwalifikacje takie, w jego opinii, zdobywa się zdając egzamin po ukończeniu technikum, bądź w myśl ustawy o rzemiośle - zdając egzamin na tytuł mistrza. Zauważył także, iż tytuł mistrza może uzyskać zarówno osoba posiadająca wykształcenie średnie, jak też posiadająca wykształcenie zawodowe Konkludując, odwołujący stwierdził, iż zapis § 10 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia z 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, w zakresie w jakim wprowadza wymóg posiadania świadectwa dojrzałości technikum w stosunku do "instruktorów praktycznej nauki zawodu", którzy uzyskali kwalifikacje zawodowe na skutek ukończenia technikum, stawia ich w nierównej sytuacji w stosunku do innych osób, o których mowa w tym przepisie, jak i określonych w § 10 ust. 4 rozporządzenia pracodawców posiadających tytuł mistrza w zawodzie. Jego zdaniem godzi tym samym w konstytucyjne prawo do równego traktowania określone w art. 32 Konstytucji RP, a przez to stoi w sprzeczności także z art. 2 Konstytucji RP.

Na poparcie swego stanowiska przedstawił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Op 29/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 492/09 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim sygn. akt II SA/Go 352/09.

Po rozpoznaniu sprawy, wskutek wniesionego przez stronę odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., decyzją z dnia (...) r. Nr (...) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Dokonawszy analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, organ odwoławczy uznał za słuszną odmowę posiadania kwalifikacji do szkolenia młodocianych pracowników pracodawcy nieposiadającemu świadectwa dojrzałości technikum zawodowego, a tym samym uprawnienia do uzyskania dofinansowania kosztów takiego kształcenia.

Organ wskazał, iż dla uzyskania dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego muszą zachodzić łącznie wszystkie warunki, o jakich mowa w art. 70b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

Jednym z tych warunków było ukończenie przez młodocianego nauki zawodu i zdania przez niego egzaminu, a warunek ten w sprawie został spełniony.

Wyjaśnienia natomiast, w opinii organu wymagało, czy pracodawca posiadał kwalifikacje określone w odrębnych przepisach, co należało ocenić przez pryzmat uregulowań rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60 poz. 278 z późn. zm.).

Odnosząc się do sytuacji odwołującego, który nie posiadał tytułu mistrza w zawodzie w chwili podpisywania umowy z młodocianym pracownikiem Kolegium zauważyło, iż oceny jego uprawnień dokonać należało z uwzględnieniem regulacji zawartej w § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. Na poparcie swego stanowiska przytoczył pogląd judykatury, a w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2007 r. sygn. akt II FSK 496/07 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Op 29/09 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, gdzie stwierdzono, iż podmiot ubiegający się o dofinansowanie winien posiadać uprawnienia do szkolenia uczniów już w chwili rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu, a ukończenie technikum nie jest równoznaczne ze świadectwem dojrzałości technikum.

Mając powyższe na względzie Kolegium uznało, iż odwołujący w chwili rozpoczęcia przyuczania młodocianego pracownika do nauki zawodu nie legitymował się uprawnieniami instruktora praktycznej nauki zawodu.

Odpowiadając na zarzutu odwołania, co do niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej regulacji prawnej zawartej w § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż organy administracji publicznej związane są całością porządku prawnego i nie mogą odstępować od stosowania przepisów ustawowych ani też przepisów zawartych w aktach wykonawczych, powołując się bezpośrednio na przepisy Konstytucji. Nie są też uprawnione do rozstrzygania w sprawie zgodności przepisów ustaw oraz innych aktów normatywnych i nie mogą odmówić zastosowania w sprawie przepisu ze względu na jego niekonstytucyjność w przeciwieństwie do sądów, które w przytoczonych przez odwołującego wyrokach mogły dokonać badania przepisów aktu wykonawczego z uregulowaniami konstytucyjnymi.

Odnosząc się natomiast do przywołanego w odwołaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 492/09 Kolegium nie zgodziło się z dokonanym tam zrównaniem świadectwa ukończenia technikum i świadectwa dojrzałości technikum, gdyż również ustawa z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity z 1985 r. Dz. U. Nr 42 poz. 201) rozróżniła świadectwo ukończenia szkoły średniej od świadectwa dojrzałości.

W skardze skierowanej od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, M. N., wnosząc o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie, zarzucił naruszenie art. 70b ust. 1 z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572), § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 113 poz. 988), § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Nauki z dnia 3 lutego 2006 r. w sprawie uzyskiwania i uzupełniania przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych (Dz. U. Nr 31 poz. 216) oraz art. 2 i 32 Konstytucji RP. Powtórzył zasadniczo argumenty przedstawione w jego odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zakwestionował interpretację treści przepisu § 10 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, uznając wymóg posiadania przez niego świadectwa dojrzałości, jako niezgodny z ustawą o systemie oświaty, a także z art. 32 i art. 2 Konstytucji RP. W opinii skarżącego wymóg posiadania świadectwa dojrzałości przez pracodawców, którzy uzyskali kwalifikacje zawodowe w związku z ukończeniem technikum narusza zasadę równości albowiem różnicuje w prawie do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe w zawodzie stanowiącym przedmiot nauczania praktycznego. W odniesieniu do wskazanej grupy pracodawców uzyskanie świadectwa dojrzałości stanowi dodatkowy wymóg, którego nie przewidziano w odniesieniu do innych grup osób określonych w § 10 ust. 4 i § 10 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, a który to wymóg nie ma żadnego związku z uzyskaniem kwalifikacji zawodowych Skarżący podniósł także, iż posiadanie świadectwa dojrzałości technikum przez osoby prowadzące przygotowanie zawodowe nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia, nie wynika z założeń i celów systemu oświaty w zakresie kształcenia i praktycznej nauki zawodu. Wskazał na treść art. 9 ustawy o systemie oświaty, w którym jego zdaniem, ustawodawca wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzyskaniem kwalifikacji zawodowych, a świadectwem dojrzałości i szczegółowo uregulował tryb ich uzyskania w przepisach podstawowych, a przyznanie uprawnienia do praktycznej nauki zawodu instruktorom posiadającym tytuł mistrza w zawodzie potwierdza, iż uprawnienie to nie jest zależne od posiadania odpowiedniego wykształcenia ogólnego lecz od właściwych kwalifikacji zawodowych. Kwalifikacje takie, w jego opinii, zdobywa się zdając egzamin po ukończeniu technikum, bądź w myśl ustawy o rzemiośle, zdając egzamin na tytuł mistrza. Zauważył także, iż tytuł mistrza może uzyskać zarówno osoba posiadająca wykształcenie średnie, jak też posiadająca wykształcenie zawodowe.

Tak, jak w odwołaniu, na poparcie swego stanowiska przedstawił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Op 29/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 492/09 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim sygn. akt II SA/Go 352/09.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ podtrzymał prezentowane w trakcie postępowania administracyjnego stanowisko przytaczając tożsamą, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, argumentację.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

Powyższe oznacza konieczność przeprowadzania przez sądy administracyjne kontroli zarówno, co do zgodności stanowiska organów administracji przedstawionych w ich rozstrzygnięciach z przepisami prawa materialnego, jak również w zakresie zgodności ze stosowanymi w toku postępowania przepisami postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznawał skargę M.N. mając na względzie wskazane wyżej reguły, a także treść przepisu art. 134 p.p.s.a., przyznający uprawnienia do uwzględnienia skargi również ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca.

Na wstępie wskazać trzeba, iż ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 z późn. zm.) uregulowała kwestie związane z praktyczną nauką zawodu. W jej art. 70 ust. 1 określono, iż praktyczna nauka zawodu może odbywać się w placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, szkolnych gospodarstwach pomocniczych, u pracodawców, a także w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Warunki i tryb organizowania praktycznej nauki zawodu, a także kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujące im uprawnienia ustawodawca powierzył regulacji podustawowej.

W wykonaniu powyższej delegacji wydane zostało przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu rozporządzenie z dnia z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2002 r. Nr 113 poz. 988). W akcie tym ustalono, iż praktyczna nauka zawodu u pracodawców lub w indywidualnych gospodarstwach rolnych przeprowadzana jest przez instruktorów praktycznej nauki zawodu, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli, określonym w odrębnych przepisach, a także instruktorów, których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia.

Niekwestionowanym w sprawie było, iż skarżący prowadził praktyczną naukę zawodu w swoim zakładzie pracy. Bezspornym było również, iż nie należał on do podmiotów, dla których praca dydaktyczna stanowiła podstawowe zajęcie i była wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli. Powinien on zatem posiadać kwalifikacje o których mowa w § 10 ust. 4 lub 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu.

Zgodnie z brzmieniem § 10 ust. 4 rozporządzenia instruktorzy praktycznej nauki zawodu, którymi są pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, powinni posiadać kwalifikacje zawodowe co najmniej mistrza w zawodzie oraz przygotowanie pedagogiczne.

Zakres kwalifikacji uznawanych za porównywalne z tytułem mistrza w zawodzie został natomiast ściśle określony w § 10 ust. 5 rozporządzenia i nie wymaga dokonywania zabiegów interpretacyjnych. Wskazano tam bowiem, że instruktorzy praktycznej nauki zawodu bez tytułu mistrza w zawodzie powinni posiadać, poza wymaganym przygotowaniem pedagogicznym i właściwym stażem pracy - świadectwo dojrzałości technikum lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej, względnie świadectwo dojrzałości liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie albo świadectwo dojrzałości liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, względnie dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać.

Jak wykazano w sprawie, w chwili zawierania umowy o pracę z młodocianym w celu nauki zawodu skarżący nie posiadał tytułu mistrza w zawodzie, a tytuł ten uzyskał w trakcie prowadzenia kształcenia młodocianego pracownika.

Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie wskazuje, że wymaganymi kwalifikacjami instruktorów praktycznej nauki zawodu należy legitymować się już w momencie przystąpienia do procesu szkolenia, a nie dopiero w trakcie jego trwania (wyroki NSA z 11 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/Lu 1591/98, z 8 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 206/98 oraz z 29 marca 2001 r., I SA/Łu 2414/98).

Z tych względów słusznie zastosowano wobec skarżącego regulację zawartą w § 10 ust. 5 rozporządzenie z dnia 1 lipca 2002 w sprawie praktycznej nauki zawodu.

Analiza przytoczonego przepisu wskazuje, iż kwalifikacje zawodowe w postaci tytułu technika w zawodzie legitymującego się wyłącznie świadectwem ukończenia szkoły bez egzaminu dojrzałości nie są wystarczające dla skutecznego ubiegania się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników. Po myśli art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty obowiązującej od 9 lipca 2004 r. pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach. W świetle przedstawionych regulacji, w szczególności § 10 ust. 5 rozporządzenia, wskazać trzeba, że skarżący nie spełnił wymogu posiadania kwalifikacji przewidzianych dla instruktorów prowadzących praktyczną naukę zawodu, a przez to również wynikającej z art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy przesłanki przyznania dofinansowania, a w konsekwencji wyłącznie możliwe było wydanie skarżącemu decyzji odmownej. Organy administracji zobligowane są bowiem do stosowania w swoich rozstrzygnięciach obowiązującego prawa i to zarówno regulacji ustawowych, jak też aktów rangi podstawowej.

Bacząc jednak na postawiony przez skarżącego zarzut niezgodności zastosowanego w sprawie przepisu § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu z przepisami Konstytucji RP, Sąd uznał za stosowne rozważyć stan prawny związany z zagadnieniem kwalifikacji osób szkolących młodocianych pracowników w aspekcie norm ustawy zasadniczej, a w konsekwencji powyższego uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nie zasługuje na akceptację z uwagi na to, że zastosowano w nim normę prawną, która godzi w wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadę demokratycznego państwa prawa, a w tym poszanowanie praw jednostki. Jednym z aspektów realizacji praw jednostki w myśl art. 32 Konstytucji jest zasada równości wobec prawa. Wprowadzenie, w powoływanym rozporządzeniu, wymogu posiadania świadectwa dojrzałości w stosunku do instruktorów praktycznej nauki zawodu, którzy tak jak skarżący, ukończyli technikum uzyskując kwalifikacje zawodowe, nie znajduje uzasadnienia w ratio legis instytucji jaką jest praktyczna nauka zawodu, a tym samym traktując dyskryminująco te grupe pracodawców, narusza również art. 32 Konstytucji.

Celem praktycznej nauki zawodu w ramach przygotowania zawodowego na gruncie ustawy o systemie oświaty jest zdobycie umiejętności i kwalifikacji zawodowych w określonej dziedzinie. Bezsprzecznie szkolenie powinny prowadzić osoby posiadające kwalifikacje w danym zawodzie, co nie oznacza, iż powinny legitymować się świadectwem potwierdzającym zdobycie wiedzy ogólnej. Przyznać należy rację skarżącemu, iż nie istnieje również jakikolwiek związek pomiędzy uzyskaniem świadectwa dojrzałości, a celem i założeniami kształcenia w zakresie praktycznej nauki zawodu. Posiadanie świadectwa dojrzałości technikum przez osoby prowadzące przygotowanie zawodowe nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia.

Przepis § 10 ust. 5 pkt 1-4 rozporządzenia, w zakresie w jakim wprowadza wymóg posiadania świadectwa dojrzałości technikum w stosunku do "instruktorów praktycznej nauki zawodu", którzy uzyskali kwalifikacje zawodowe na skutek ukończenia technikum stawia ich nadto w nierównej sytuacji w stosunku do innych osób, o których mowa w tym przepisie, jak i określonych w § 10 ust. 4 rozporządzenia pracodawców posiadających tytuł mistrza w zawodzie. Przypomnieć trzeba, że powyżej zaprezentowane poglądy wyraził już wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 26/10 (dostępny w internecie za pośrednictwem Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Op 29/09 (Lex nr 494330), a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 906/09 i z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 164/10. Poglądy te Sąd w składzie tu orzekającym w całości podziela.

Potwierdzeniem prawidłowości stanowiska sądów jest fakt, że z dniem 29 kwietnia 2010 r. § 10 ust. 5 omawianego rozporządzenia został zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 24 marca 2010 r. (Dz. U.Nr.61 poz. 378). Obecnie instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz spełniać warunki określone w § 10 ust. 5 rozporządzenia, gdzie odstąpiono jednakże od wymogu świadectwo dojrzałości technikum.

Z regulacji art. 178 ust. 2 Konstytucji, zgodnie z którą sędziowie podlegają tylko Konstytucji i ustawom, wynika dla sądu obowiązek odstąpienia od stosowania przepisów rozporządzenia, które uznaje za sprzeczne z ustawą lub z Konstytucją.

W związku z uznaniem, że zastosowany w rozpoznawanej sprawie przepis narusza Konstytucję Sąd odmówił zastosowania przepisu wykonawczego, a dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności z prawem, nie mógł przeto stwierdzić legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają zaś wprost z wyżej naprowadzonych wywodów Sądu. Dodatkowo organ winien wyjaśnić, czy skarżący posiada wymagany staż pracy w zawodzie, którego nauczał. Ta kwestia, co prawda została przyjęta za udowodnioną w postępowaniu przez organem I instancji, nie mniej jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało ją za wątpliwą. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zatem dokonać stanowczego ustalenia posiadanego przez skarżącego wykształcenia i praktyki w aspekcie przesłanek § 10 ust. 5 pkt 1-4 rozporządzenia przewidującym kryteria, których spełnienie uprawnia do wykonywania funkcji instruktora zawodu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit.c oraz art. 135 p.p.s.a. a także art. 200 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.