Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1985255

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 30 listopada 2015 r.
IV SA/Gl 1248/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.).

Sędziowie WSA: Małgorzata Walentek, Teresa Kurcyusz-Furmanik.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Jaworze z dnia 11 lutego 2014 r. nr XXXI/290/14 w przedmiocie ustanowienia znaku graficznego (logo) i hasła promocyjnego Gminy Jaworze oraz zasad ich używania i wykorzystywania oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewoda Śląski pismem dnia 21 listopada 2014 r. z wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Nr XXXI/290/14 Rady Gminy Jaworze z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie ustanowienia znaku graficznego (logo) i hasła promocyjnego Gminy Jaworze oraz zasad ich używania i wykorzystywania, jako niezgodnej z art. 3 ust. i art. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (Dz. U. Nr 31, poz. 130 z późn. zm.).

W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, iż przepisem § 1 uchwały Rada Gminy ustanowiła znak graficzny (logo) Gminy Jaworze według wzoru graficznego zamieszczonego w księdze znaku, stanowiącej załącznik nr 1 do uchwały. Stosownie do ustępu trzeciego powyższego przepisu logo pełni funkcję promocyjną Gminy Jaworze. Wykorzystywane jest w promocji, kreacji wizerunkowej i komunikacji marketingowej Gminy (§ 3). Dla realizacji powyższych celów logo może być używane: podczas wszelkich imprez, zdarzeń organizowanych i wspieranych przez Gminę Jaworze, do sygnowania wydawnictw, dokumentów i upominków oraz w innych przypadkach, jeżeli związane jest to bezpośrednio z działaniami promocyjno-reklamowymi Gminy (§ 4 ust. 3). Stosownie do treści § 5 uchwały logo Gminy może być również wykorzystywane w celach komercyjnych, przez co rozumie się umieszczanie znaku na produktach przeznaczonych do sprzedaży (w tym na ich opakowaniach), materiałach reklamowych, dla zagwarantowania określonego poziomu jakości towarów i usług oraz dla promowania tych produktów czy usług. Przepisem § 9 ust. 1 uchwały Rada Gminy Jaworze ustanowiła hasło promocyjne Gminy o treści: "Jaworze. Odżywczy oddech Beskidów" (w wersji długiej) i "Jaworze. Oddech Beskidów" (w wersji krótkiej). Zgodnie z ustępem 2 tego przepisu, do hasła promocyjnego stosuje się odpowiednio przepisy § 1-8 uchwały, co oznacza, że cele, dla których ustanowiono hasło promocyjne są tożsame z celami, którym służy ustanowione logo Gminy (to jest z celem promocyjnym i komercyjnym).

Rada Gminy Jaworze nadała tej uchwale charakter aktu prawa miejscowego, o czym świadczy uzależnienie wejścia w życie uchwały od opublikowania jej w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego (§ 11) oraz przywołanie w podstawie prawnej uchwały przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o odznakach i mundurach, zawierającego upoważnienie do stanowienia przepisów powszechnie obowiązujących.

W związku z przywołaniem w uchwale powyższej podstawy prawnej organ nadzoru, działając na podstawie art. 88 ustawy o samorządzie gminnym, pismem Nr NPII.4130.33.11.2014 z dnia 10 marca 2014 r., zwrócił się do Wójta Gminy Jaworze z zapytaniem, czy - stosownie zatem do przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o odznakach i mundurach - wzór logo ustanowionego zaskarżoną | uchwałą został przedłożony do zaopiniowania ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej.

W odpowiedzi, działająca z upoważnienia Wójta Gminy Jaworze Sekretarz, pismem Nr AS0.0711.1.2014 z dnia 2 kwietnia 2014 r. poinformowała, że wzór ten nie został przesłany do zaopiniowania właściwemu organowi. W uzasadnieniu oświadczyła, że Wójt Gminy przygotowując projekt zaskarżonej uchwały uznał, że nie podlega ona procedurze opiniodawczej, o której mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o odznakach i mundurach. W jego ocenie pojęcie logo gminy nie mieści się w kategorii symboli, o których mowa w tej ustawie. Logo (Gminy Jaworze) bowiem wykorzystywane będzie w celach promocji, kreacji wizerunkowej i komunikacji marketingowej gminy. Ponadto przedstawione logo nie nawiązuje do heraldyki, weksylologii, czy tradycji historycznej, co skutkowałoby koniecznością uzyskania powyższej opinii.

Jak wskazuje organ nadzoru, stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy, z którego Rada Gminy Jaworze wywodzi swoją kompetencję do podjęcia przedmiotowej uchwały, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać, w drodze uchwały organu stanowiącego, własne herby, flagi, emblematy oraz insygnia i inne symbole. Uchwała wydana na podstawie tego przepisu ma charakter aktu prawa miejscowego w rozumieniu przepisu art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Przepis art. 3 ustawy o odznakach i mundurach stanowi normę o charakterze iuris cogentis. Tym samym, aby mógł być on zastosowany, powinna być wypełniona w całości jego dyspozycja, obejmująca nie tylko kompetencję dla organu stanowiącego do ustanowienia danego symbolu, ale i wymóg, aby wzór tego symbolu posiadał odpowiednie cechy (art. 3 ust. 2) oraz, aby został zaopiniowany przez właściwego ministra do spraw administracji publicznej. Przewidziany przez ustawodawcę tryb ustanawiania symboli jednostek samorządu terytorialnego nie może być w żaden sposób naruszany. Wynikające zatem z powyższej dyspozycji art. 3 ustawy przesłanki muszą być spełnione łącznie, bowiem tylko wtedy wydany na jej podstawie akt prawny będzie posiadał wszystkie cechy pozwalające uznać go za legalny. Stosownie do tego przepisu więc ustanowiony w drodze uchwały symbol gminny musi być zgodny z zasadami heraldyki, weksylologii i miejscową tradycją historyczną. Zgodność ta zaś ma zostać stwierdzona pozytywną opinią Komisji Heraldycznej.

Z analizy postanowień zawartych w art. 3 ustawy Wojewoda wywodzi tezę, zgodnie z którą nie może być symbolem gminnym, ustanawianym na podstawie tego przepisu symbol, który nie jest tworzony o zasady sztuki heraldycznej i weksylologicznej. Jego zdaniem, aby dany wzór mógł być zgodny z zasadami heraldyki, weksylologii i miejscom tradycją historyczną, a tym samym mógł podlegać opiniowaniu przez Komisję Heraldyczną, musi swym charakterem, czy wizerunkiem do tych zasad w jakiś sposób nawiązywać. Symbol gminny, który w żaden sposób nie będzie się odnosił do takich zasad, nie będzie mógł być poddany stosownej opinii. To zaś spowoduje niewypełnienie całej dyspozycji art. 3 ustawy, co stanowi istotne naruszenie prawa. Wobec tego symbolem (odznaką), ustanawianą przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o ustawę o odznakach i mundurach, jest tylko taka odznaka, która będzie posiadała cechy wynikające z art. 3 ustawy oraz te, które wynikają z art. 2 ustawy. Tym samym odznaką gminną będzie taka, która: jest symbolem, swoim charakterem będzie realizowała cele określone w tej ustawie - czyłr cele honorowe, organizacyjne, bądź okolicznościowe (art. 2 ust. 1) oraz, która z uwagi na swoje cechy nawiązujące do zasad heraldyki, weksylologii i miejscowej tradycji, będzie podlegała procedurze opiniodawczej określonej w art. 3 ust. 3 ustawy, zakończonej bezwzględnie wynikiem pozytywnym.

W kontekście poczynionych ustaleń organ nadzoru stwierdza, iż stanowione przez Radę Gminy Jaworze logo i hasło promocyjne wymogów tych nie spełniają nie stanowią bowiem symbolu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odznakach i mundurach.

"Logo", jak wyjaśnia Wojewoda, jest znakiem słowno-graficznym, identyfikującym dany podmiot, złożonym zazwyczaj z prostego, wielobarwnego rysunku i krótkiego napisu. Z uwagi na to może być ono uznane za swoistego rodzaju emblemat jednostki samorządu terytorialnego, której dotyczy. Spełnia więc wymogi definicyjne odznaki. A ze względu na to, że logo takie stanowi oznaczenie jednostki samorządu terytorialnego, mogłoby ono nosić charakter odznaki organizacyjnej (art. 2 ust. 1). Jako znak identyfikujący gminę na rynku, zwłaszcza w obrocie gospodarczym, niewątpliwie w jakimś sensie jest też pewnym symbolem gminy. Jednakże zdecydowanie nie jest ono symbolem, o którym mowa w art. 3 ustawy, tworzonym w oparciu o sztukę heraldyczną, weksylologiczną i w zgodzie z miejscową tradycją historyczną. Charakter logo - znaku o nowoczesnym wymiarze, służącego wybitnie celom promocyjnym, komercyjnym i wizerunkowym - nie wymusza bowiem nawiązywania w jakikolwiek sposób do powyższych ustawowych odnośników (nawet do miejscowej tradycji historycznej). Z tego też powodu logo nie podlega procedurze-opiniodawczej określonej w art. 3 ust. 2 ustawy. Wobec zaś niewypełnienia wszystkich przesłanek określonych w przepisie art. 3 ustawy o odznakach i mundurach, nie może być ono uznane za symbol gminny, ustanawiany w trybie tego przepisu.

Za symbol gminny tym bardziej nie może być uznane "hasło promocyjne" nie tylko nie jest tworzone oparciu o sztukę heraldyczną, weksylologiczną i w zgodzie z miejscową tradycją historyczną, a tym samym nie jest stosownie opiniowane, ale przede wszystkim nie może być ono uznane za symbol gminy ze względu na zakres znaczeniowy tego terminu. "Symbol" oznacza znak, przedmiot, pojęcie zastępujące w sposób umowny inne pojęcie lub przedmioty, postrzegalny zmysłowo odpowiednik danego pojęcia; przedmiot, postać będące uosobieniem jakichś cech (por. Słownik wyrazów obcych, PWN 1980, str. 718, Mały słownik języka polskiego, PWN Warszawa 1999, str. 898). Natomiast hasło promocyjne gminy, wedle słownikowego znaczenia słowa "hasło" to wyrażenie, odzew, zdanie służące promowaniu danej jednostki samorządu terytorialnego, ukazywaniu jej zalet i pozytywnych stron (w tym przypadku: walorów geograficznych i środowiskowych). Hasło takie ma zadanie rozpowszechnić gminę, lansować ją, sprawić, że będzie ona znana odbiorcom hasła. Hasło promocyjne zatem to nic innego jak zwykła reklama. Jest ono rozpowszechnianiem pozytywnych informacji o gminie, w celu zwrócenia na nią uwagi i zachęcenia do skorzystania z jej określonej oferty - tu: zapewne z oferty turystycznej. W haśle promocyjnym, zdaniem organu nadzoru, można dopatrywać się jakiegoś znaczenia symbolicznego czy identyfikacji z gminą, jednakże z uwagi na charakter hasła (pozbawiony dostojeństwa) i funkcję, jaką będzie spełniać, nie może ono stanowić symbolu w rozumieniu ustawy o odznakach i mundurach. Z powyższych powodów hasło promocyjne nie może również stanowić odznaki w rozumieniu tej ustawy.

Ponadto Wojewoda zauważa, że nawet gdyby wywodzić uprawnienie Rady Gminy Jaworze do ustanowienia logo i hasła promocyjnego w oparciu ogólną kompetencję przewidzianą w art. 18 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 18 ustawy o samorządzie gminnym to i tak nie mogłoby się to odbyć w drodze aktu prawa miejscowego. Żaden bowiem z tych przepisów ustawowych nie zawiera normy delegacyjnej, która upoważniałaby radę gminy do podejmowania aktów prawa miejscowego. W treści art. 7 ustawy o samorządzie gminnym wymienione zostały zadania własne gminy w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb mieszkańców, natomiast przepis art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym przewiduje domniemanie właściwości na rzecz rady gminy. Domniemanie to wskazuje z kolei wyłącznie na pozycję rady gminy jako organu gminy, nie zawiera zaś normy o charakterze delegacyjnym, stanowiącej podstawy prawnej dla jakichkolwiek działań konkretyzujących prawo. W uzasadnieniu przywołano pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 16 maja 2001 r., III SA 2622/00 (System Informacji Prawnej Lex nr 54801), stosownie do którego przepis art. 94 Konstytucji wyklucza możliwość wydania aktu normatywnego o powszechnie obowiązującym charakterze na podstawie ogólnego przepisu kompetencyjnego, jakim jest art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Z istoty upoważnienia wynika, że musi być ono wyraźne, a nie tylko pośrednio wynikać z przepisów ustawowych. Winno przy tym określać materię, która ma być przedmiotem regulacji w drodze aktu prawa miejscowego oraz organy kompetentne do jego wydania, a także regulować inne kwestie związane z wydaniem i wejściem w życie przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rady Gminy Jaworze wniosła o jej oddalenie.

W pierwszym rzędzie zwróciła uwagę na to, że bezpośrednio po podjęciu uchwały będącej przedmiotem postępowania, Wojewoda nie zakwestionował jej zasadności, ale skierował zapytanie dotyczące posiadania przez Gminę opinii ministra właściwego do spraw administracji publicznej.

Gmina Jaworze nie podziela poglądu organu nadzoru o braku podstaw do ustanowienia logo gminy, przywołując na uzasadnienie swojego stanowiska wyrok NSA z dnia 14 lutego 2001 r. (sygn. akt SA/Sz 1349/99). W wyroku tym wskazano, że jednostki samorządu terytorialnego są tymi podmiotami, które mogą posługiwać się własnym logo, a organem właściwym do jego ustanowienia jest rada gminy. Stanowisko to jest tym bardziej uzasadnione, że zgodnie z definicją słownika PWN, pojęciem logo określa się właśnie graficzny symbol. Podstawa prawna ustanowienia tego znaku zawarta jest w art. 3 ust. 1 ustawy, gdzie wymienia się "inne symbole", do których trzeba zaliczyć logo. Przepis ten określa również organ właściwy do ustanowienia logo (organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego) oraz formę (uchwała). Organem stanowiącym jednostki samorządu terytorialnego jest rada (gminy, powiatu).

W ocenie Gmina Jaworze, wbrew stanowisku zajętemu przez Wojewodę, nie wszelkie symbole, o których mowa w ustawie, objęte są dyspozycją normy zawartej w art. 3 ust. 3 ustawy o odznakach. Rada rozważała tę kwestię przyjmując pogląd wyrażony przez WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 9 czerwca 20lir. sygn. akt IV SA/Po 233/11. Jak Sąd wywiódł w uzasadnieniu tego wyroku, obowiązkowi zasięgnięcia opinii organu wyspecjalizowanego w zakresie heraldyki, podlegają takie kategorie wymienione w ustawie, które nawiązują do pewnych aspektów historycznych (zarówno heraldyka jak i weksylologia są dyscyplinami pomocniczymi historii). Zatem, jeżeli uchwała organu gminy dotyczy takich kategorii, które nie mają nic wspólnego z heraldyką, weksylologią, czy tradycją historyczną, to opinia Komisji Heraldycznej nie jest wymagana.

Przyjęte logo w żaden sposób nie nawiązywało do heraldyki, weksylologi, ani tradycji historycznej, wobec tego Gmina Jaworze zaniechała złożenia wniosku o opinię, o której mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o odznakach i mundurach.

Dostrzegł to organ nadzoru, pisząc na str. 5 uzasadnienia skargi, że logo będąc znakiem słowno-graficznym, może być uznawane za swoistego rodzaju emblemat jednostki samorządu terytorialnego i stanowić odznakę organizacyjną tego podmiotu. Jednocześnie z uwagi na swój charakter - symbol objęty zaskarżoną uchwałą - nie nawiązuje do zasad heraldyki, weksylologi, czy tradycji historycznej. To - według skarżącego - przesądza o braku podstaw do uznania, że mamy do czynienia z symbolem, o którym mowa w ustawie o odznakach i mundurach.

Taka wąska interpretacja przepisów wskazanej ustawy, w istocie prowadziłaby do znacznego ograniczenia swobody jst w zakresie tworzenia własnego wizerunku. O ile okoliczności te pozostawały bez znaczenia w czasie kiedy uchwalona została przedmiotowa ustawa, o tyle w obecnych warunkach związanych z podejmowaniem przez te podmioty aktywności także w sferze dotychczas zarezerwowanej dla podmiotów gospodarczych, stanowisko to jest w pełni nieuzasadnione.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Nr XXXI/290/14 Rady Gminy Jaworze z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie ustanowienia znaku graficznego (logo) i hasła promocyjnego Gminy Jaworze oraz zasad ich używania i wykorzystywania (dalej: uchwała), która zdaniem Wojewody Śląskiego została podjęta z istotnym naruszeniem prawa tj. art. 3 ust. i art. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (Dz. U. Nr 31, poz. 130 z późn. zm.), uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności.

Podstawą prawną uchwały, jak wynika z jej treści, jest art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1515, dalej u.s.g.) oraz art. 3 ust. 1 ustawy z 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (Dz. U. Nr 31, poz. 130 z późn. zm., dalej ustawa o odznakach). Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.s.g. do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Stosowanie do art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Jak powszechnie uznaje się w doktrynie i orzecznictwie, przepis art. 18 u.s.g. pozostający przepisem kompetencyjnym, nie może funkcjonować samodzielnie. Należy go stosować w powiązaniu z innym przepisami szczególnymi i dopiero po uszczegółowieniu ogólnej kompetencji rady gminy stanowi podstawę prawną jej działań (m.in. wyrok WSA z 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Po 369/09; LEX nr 553172). Zatem w niniejszej sprawie, podstawy uszczegółowienia kompetencji unormowanej w art. 18 ust. 2 pkt 15 należy, zgodnie z wolą samego organu stanowiącego Gminy Jaworze, poszukiwać w unormowaniu odnośnych przepisów ustawy o odznakach.

W myśl art. 3 ww. ustawy: "Jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać, w drodze uchwały organu stanowiącego danej jednostki, własne herby, flagi, emblematy oraz insygnia i inne symbole (ust. 1). Wzory symboli, o których mowa w ust. 1, ustanawiane są w zgodzie z zasadami heraldyki, weksylologii i miejscową tradycją historyczną (ust. 2). Wzory symboli, o których mowa w ust. 1, wymagają zaopiniowania przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej (ust. 3). Opinia, o której mowa w ust. 3, wydawana jest w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku o jej wydanie (ust. 4). W powiązaniu w cyt. przepisem pozostaje art. 2a ust. 1 oraz ust. 3 pkt 1 tej ustawy. W myśl art. 2a ust. 1: "Minister właściwy do spraw administracji publicznej, w drodze rozporządzenia, powołuje Komisję Heraldyczną jako organ opiniodawczo-doradczy w zakresie spraw, o których mowa w ust. 3." Zgodnie z art. 3 ust. 1: "Do zadań Komisji Heraldycznej należy w szczególności: opiniowanie wzorów insygniów i symboli, o których mowa w art. 3 ust. 1."

Spór idzie o to czy, tak jak twierdzi organ nadzoru, logo oraz hasło promocyjne stanowiąc inny niż w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odznakach i mundurach symbol, nie mogą zostać przyjęte w drodze aktu prawa miejscowego stanowionego przez radę gminy, czy też, jak twierdzi Gmina Jaworze, będąc symbolem w rozumieniu tych przepisów może zostać ustanowione przez radę gminy bez konieczności jednak poddania go procesowi opiniowania, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ze względu na to, że zachodzi tutaj problem zgodności z zasadami heraldyki, weksylologii i miejscowej tradycji historycznej.

Rozważając ten spór, a tym samym kwestię istotnego naruszenia prawa przez Radę Gminy Jaworze poprzez podjęcie uchwały z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie ustanowienia znaku graficznego (logo) i hasła promocyjnego Gminy Jaworze oraz zasad ich używania i wykorzystywania, zważyć trzeba następujące okoliczności.

Po pierwsze - brak jest wystarczających podstaw, aby traktować przyjęte logo wraz z hasłem promocyjnym jako znak mieszczący się poza zakresem pojęcia "własne herby, flagi, emblematy oraz insygnia i inne symbole". Analizując znaczenie słownikowe, tych pojęć, a zwłaszcza najszerszemu z nich terminu "symbol" ("inny symbol") przyjąć trzeba, że logo połączone z hasłem promocyjnym mieści się w jego zakresie. W uzasadnieniu skargi Wojewoda przytacza słownikową definicję określenia "symbol", które oznacza "znak, przedmiot, pojęcie zastępujące w sposób umowny inne pojęcie lub przedmioty, postrzegalny zmysłowo odpowiednik danego pojęcia; przedmiot, postać będące uosobieniem jakichś cech" (por. Słownik wyrazów obcych, PWN 1980, str. 718, Mały słownik języka polskiego, PWN Warszawa 1999, str. 898.). Przecież mamy tutaj do czynienia z pewnym znakiem symbolizującym, poprzez odniesienie do jej walorów ekologicznych, Gminę Jaworze. Podobnie rzecz się ma z hasłem promocyjnym, które także mieści się w pojęciu symbolu, pełniąc funkcję zmysłowego odpowiednika Gminy mającej określone cechy. W tym celu Gmina zamawiała tenże znak i hasło promocyjne.

Z załączonych do sprawy dokumentów, w szczególności z "Księgi znaku", zaakceptowanej uchwałą, wyraźnie wynika, iż w stosunku do Gminy Jaworze "Znak jest głównym elementem tożsamości wizualnej. Dzięki swojej formie i kolorystyce zapewnia wizualną odrębność." Księga przewiduje trzy formy znaku. Podstawowym układem jest połączenie znaku graficznego wraz ze znakiem typograficznym "Jaworze". Drugim - układ podstawowy z hasłem: "Ożywczy oddech Beskidów", oraz układ podstawowy z hasłem: "Oddech Beskidów".

Po drugie - organem właściwym do ustanowienia tego symbolu, zważywszy na postanowienia art. 3 ust. 1 ustawy o odznakach i mundurach w zw. z art. 18 ust. 1, art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g. była Rada Gminy Jaworze. Charakter takiej uchwały jako aktu prawa miejscowego, zważywszy na normy w nim zawarte (generalne, abstrakcyjne, regulujące sytuację prawną podmiotów zewnętrznych) nie budzi wątpliwości Sądu, podobnie jak i organu nadzoru.

Po trzecie - skoro podstawą materialnoprawną uchwały jest przepis art. 3 ust. 1 ustawy, to pozostaje pytanie czy Rada Gminy mogła, traktując ją jako akt nie odnoszący się kwestii związanych z heraldyką, weksylologią czy miejscową tradycją historyczną, odstąpić od wymogu opiniowania wzoru symbolu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy. Ma rację Wojewoda twierdząc, iż wymóg ten wynika z przepisu bezwzględnie obowiązującego i nie ma możliwości (podstaw) do zignorowania go. Procedura opiniowania, co należy zauważyć, ma określone cele, a zwłaszcza chodzi o zachowanie pewnego porządku heraldycznego, weksylologicznego oraz wynikającego z tradycji historycznych. Nawet jeśli, zdaniem gminy, logo wraz z hasłem promocyjnym nie mają żadnego odniesienia do wskazanych porządków, to nie ona (gmina) o tym rozstrzyga. To dopiero powinno wynikać z opinii. Niepoddanie opiniowaniu wzoru logo stanowi naruszenie prawa. Natomiast nie zawsze naruszenie norm prawa procesowego będzie miało charakter istotny w rozumieniu art. 91 u.s.g.

W orzecznictwie sądowym pojawił się pogląd, który Sąd w składzie rozpatrującym sprawę nie podziela, ale który ma znaczenie dla oceny stopnia naruszenia prawa przez Radę Gminy Jaworze. Wedle tego poglądu, z ratio legis art. 3 ustawy o odznakach i mundurach wynika, iż obowiązkowi zasięgnięcia opinii organu wyspecjalizowanego w zakresie heraldyki, podlegają jedynie symbole nawiązujące do pewnych aspektów historycznych (heraldyki, weksylologii, tradycji historycznych). Jeżeli uchwała organu gminy dotyczy takich kategorii, które nie mają nic wspólnego z heraldyką, weksylologią, czy tradycją historyczną, to opinia Komisji Heraldycznej nie jest wymagana (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 301/09; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 233/11).

Dokonując w tym kontekście kontroli zaskarżonej uchwały uznać przyjdzie, iż nie nosi ona znamion istotnego naruszenia przepisów prawa, mimo tego, iż obarczona jest wadą polegająca na niepoddaniu wzorów symboli zaopiniowaniu przez właściwego ministra. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym (Wyrok WSA z 17 września 2009 r., sygn. akt Ii SA/Go 514/09, LEX nr 569879). Wobec czego to, z punku widzenia formalnego, istotne naruszenie prawa procesowego, które nie doprowadziło do negatywnych skutków materialnych ze względu na fakt, że logo i hasło promocyjne Gminy Jaworze nie wymagało dokonania oceny heraldycznej, weksylologicznej oraz z punktu widzenia miejscowej tradycji historycznej, nie stanowi istotnego naruszenia prawa w rozumieniu art. 91 u.s.g.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s..a, Sąd orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.