Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1660629

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 3 kwietnia 2015 r.
IV SA/Gl 1201/14

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy;

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...) marca 2015 r. B. Z. nadał do Sądu pismo procesowe, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o "przyznanie obrońcy". Do powyższego pisma strona dołączyła wypełniony formularz "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania" (obowiązujący w postępowaniu przed sądami powszechnymi), gdzie dodatkowo oświadczyła, że jest osobą bezrobotną, zaliczoną do II grupy inwalidzkiej, utrzymuje się z prac dorywczych osiągając w tym zakresie miesięczny dochód w kwocie 500-700 zł i ponosi koszty utrzymania z tytułu czynszu (120 zł), opłat za tzw. media, to jest za gaz i energię elektryczną (90 zł) oraz wydatki na leki (150 zł).

Zarządzeniem z dnia 9 marca 2015 r. stronę wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", według wzoru obowiązującego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Równocześnie, mając na uwadze oświadczenia podnoszone przez skarżącego, wezwano go do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych dotyczących jego sytuacji materialnej, poprzez:

- nadesłanie dokumentów źródłowych potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów utrzymania;

- sprecyzowanie rodzaju i charakteru prac dorywczych, z których uzyskuje dochód;

- nadesłanie aktualnego (to jest wydanego nie wcześniej niż w lutym 2015 r.) zaświadczenia powiatowego urzędu pracy, potwierdzającego, że skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku.

W dniu (...) marca 2015 r. B. Z. nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż domaga się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego (wcześniejszym pismem z dnia (...) marca 2015 r. poinformowano go, iż jest w niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa).

W formularzu tym powtórzył swoje wcześniejsze oświadczenia podnosząc, że gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (poza zamieszkiwanym lokalem o powierzchni 33 m2) i utrzymuje się z prac dorywczych osiągając z tego tytułu miesięczny dochód, w wysokości 500-700 zł. Wraz z formularzem skarżący nadesłał plik dokumentów potwierdzających jego kłopoty zdrowotne oraz obrazujących ponoszone przezeń koszty z tytułu podatku od nieruchomości, opłat za gaz i energię elektryczną. Nadesłał także dokument pod nazwą "obliczenie wysokości dodatku mieszkaniowego" sporządzony (...) czerwca 2014 r.

Pomimo wyraźnego wezwania skarżący nie określił natomiast w żaden sposób rodzaju i charakteru wspomnianych wyżej "prac dorywczych" ani nie nadesłał zaświadczenia potwierdzającego, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku.

Uzasadnienie prawne

W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.

Odnosząc się do wniosku B. Z. należy wskazać, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" (w:) praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).

Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem strona nie uprawdopodobniła swoich oświadczeń, które podniosła we wniosku. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że B. Z. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 9 marca 2015 r. Wezwanie to zostało mu doręczone w dniu 20 marca 2015 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - karta nr 26 akt sprawy), a w rezultacie termin na jego wykonanie upłynął z dniem 27 marca 2015 r.

W terminie tym wnioskodawca nie udzielił na to wezwanie należytej odpowiedzi. Nie podał bowiem jakichkolwiek bliższych informacji o źródle swojego utrzymania nie wyjaśniając rodzaju ani charakteru "prac dorywczych", z których pozyskuje środki pieniężne, a nadto nie nadesłał zaświadczenia właściwego powiatowego urzędu pracy, które potwierdzałoby, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. W tym stanie rzeczy brak jest informacji pozwalających na miarodajną ocenę jego aktualnej sytuacji dochodowej. Przyjdzie wprawdzie w tym miejscu zauważyć, że skarżący przedstawił dokument pod nazwą "obliczenie wysokości dodatku mieszkaniowego", gdzie podano, iż jego dochód wynosił 758,20 zł. Dokument ten został jednak sporządzony w czerwcu 2014 r., a zatem nie można przyjąć, aby obrazował aktualną sytuację dochodową wyżej wymienionego.

Mając na względzie powyższe nie sposób uznać, aby wnioskodawca spełnił wymóg, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest natomiast podstaw prawnych do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Nienależyte wykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).

Odstępując od złożenia wyjaśnień żądanych w wezwaniu z dnia 9 marca 2015 r. oraz nie nadsyłając wymienionego w tym wezwaniu zaświadczenia strona nie zachowała przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 przywołanej ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.