Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 54750

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 20 kwietnia 2001 r.
IV SA 413/99

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Z. Flasińska.

Sędziowie NSA: H. Kuśmirek, B. Gorczycka-Muszyńska (spr.).

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 5 lutego 1999 r. utrzymał w mocy zakwestionowaną w odwołaniu Ireny i Andrzeja W. decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. nakazującą usunięcia samowolnie ustawionego barakowozu z dobudowanym tarasem z działki nr 2/12 położonej w miejscowości S.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że Irena i Andrzej W. ustanowili w 1996 r. na swojej działce rolnej nr 2/12 barakowóz i dobudowali do niego taras - bez wymaganego prawem zgłoszenia. W tych warunkach, stosownie do art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414), właściwy organ miał obowiązek nakazania - w drodze decyzji - rozbiórki tego obiektu. Dodatkowo organ odwoławczy podał, że zgodnie z obowiązującym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy M. działka Nr 2/12 położona jest w strefie ochronnej wód powierzchniowych jeziora S. - w której stosownie do rozporządzenia Wojewody z dnia 29 marca 1991 r. obowiązuje zakaz budowy obiektów budowlanych.

Skargę na tę decyzję wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Irena i Andrzej W.

W skardze przyznano, że w 1997 r. barakowóz ustawiony na działce przerobiony został na altankę z drewnianym tarasem, przykrytą dwuspadowym dachem. Altanka ta jest wykorzystywana do przechowywania narzędzi potrzebnych do utrzymania działki i do ewentualnego schronienia się w czasie niesprzyjającej aury. Altanka ta ustawiona jest na bloczkach betonowych luźno położonych na wypoziomowanym terenie. Ma ona powierzchnię 12 m2. Zdaniem skarżących, decyzja nakazująca rozbiórkę nie jest zgodna z prawem, bowiem drewniane domki o niewielkiej powierzchni nie związane trwale z gruntem nie wymagają pozwolenia na budowę.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę - o ile przepisy art. 29 i art. 30 nie stanowią inaczej. Wskazane przepisy art. 29 zawierają wyliczenie obiektów i robót, na które nie jest wymagane pozwolenia na budowę, zaś art. 30 określa roboty i obiekty wymagające zgłoszenia.

Omawiany obiekt (obudowany barakowóz z tarasem i zadaszeniem dwuspadowym) nie należy do grupy wyszczególnionych w tych przepisach obiektów zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Organ odwoławczy błędnie podał, korygując w tym względzie decyzję organu I instancji, że na wykonanie omawianego obiektu nie było wymagane pozwolenie na budowę, lecz jedynie zgłoszenie.

Zgłoszenie uprawnia do rozpoczęcia budowy tylko takich obiektów tymczasowych, nie połączonych trwale z gruntem, które przewidziane są do rozbiórki lub przeniesieniem w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy. Omawiany obiekt tym warunkom nie odpowiada. Inwestorzy obowiązania byli więc uzyskać - przed przystąpieniem do wznoszenia tego obiektu - decyzję ostateczną o pozwoleniu na budowę.

Ten błąd organu odwoławczego co do zakwalifikowania obiektu do grupy wymagającej wyłącznie zgłoszenia - nie miał jednak wpływu na wynik sprawy. Przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakłada bowiem na właściwe organy nadzoru budowlanego bezwzględny obowiązek orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego zarówno bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, jak i wymaganego prawem zgłoszenia. Przepis ten wprowadził automatyzm orzekania rozbiórki w sytuacjach, kiedy inwestor dopuści się samowoli budowlanej . Rygoryzm zawarty w tym przepisie budził wątpliwości w praktyce sądowej co do zgodności takiej regulacji z Konstytucją RP .

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym.

W wyroku z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt 92/98 (opublikowanym w OTK 1999 r. Nr 1, poz. 2) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że omawiany przepis jest zgodny z określonymi przepisami Konstytucji. Obecnie więc nie może być żadnych wątpliwości co do treści tego przepisu i obowiązku jego bezwzględnego stosowania.

Ani wielkość i przeznaczenie działki, na której samowolnie wzniesiono obiekt, ani funkcja i wygląd tego obiektu nie mają żadnego wpływu na wynik sprawy dotyczący jego wybudowania bez pozwolenia na budowę.

Podstawową i wyłączną okolicznością przesądzającą obowiązek właściwego organu orzeczenia rozbiórki jest wzniesienie obiektu pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r. ( tj. po dniu 1 stycznia 1995 r.) i nieposiadania przez inwestora wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Te dwie przesłanki w sprawie niniejszej zostały spełnione. Organy orzekające więc trafnie i zgodnie z powołanym art. 48 Prawa budowlanego orzekły rozbiórkę omawianego obiektu.

Biorąc powyższe pod uwagę - Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.