Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2755248

Wyrok
Sądu Rejonowego w Człuchowie
z dnia 10 grudnia 2019 r.
IV P 107/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SR Marek Osowicki.

Sentencja

Sąd Rejonowy w Człuchowie IV Wydział Pracy po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2019 r. w Człuchowie sprawy z powództwa S. R. przeciwko Komendzie Powiatowej Policji w C. i Komendantowi Powiatowemu Policji w C. o odprawę emerytalną

1. Zasądza od pozwanej Komendy Powiatowej Policji w C. na rzecz powódki S. R. kwotę 18.082,20 zł (osiemnaście tysięcy osiemdziesiąt dwa złote 20/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 czerwca 2017 r. do dnia zapłaty.

2. Oddala powództwo w stosunku do Komendanta Powiatowego Policji w C.

Uzasadnienie faktyczne

Powódka S. R. wniosła przeciwko Komendantowi Powiatowemu Policji w C. o zapłatę kwoty 18.082,20 zł zł wraz z odsetkami za opóźnienie od 30 czerwca 2017 r. tytułem odprawy emerytalnej. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, iż od 1 czerwca 1991 r. do 16 czerwca 2008 r. pełniła służbę w Komendzie Powiatowej Policji w C. Decyzją Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA przy K. Wojewódzkiej Policji w G. z 1 lipca 2008 r. przyznano jej emeryturę policyjną. Następnie od 17 czerwca 2008 r. do 30 czerwca 2017 r. pracowała jako pracownik cywilny w KPP w C. Z dniem 30 czerwca 2017 r. stało się wymagalne roszczenie powódki o odprawę emerytalną należną na podstawie art. 94 ustawy o służbie cywilnej, w związku z przejściem na emeryturę, w wysokości sześciokrotności wynagrodzenia, z uwagi na ponad 20 letni staż pracy. Pełnomocnik pozwanej w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu strona pozwana podniosła, wadliwe oznaczenie strony pozwanej i wniosła o odrzucenie powództwa, bowiem Komendant Powiatowy Policji w C. nie ma zdolności bycia pracodawcą art. 3 k.p. Strona pozwana nie kwestionuje stanu faktycznego wskazanego przez powódkę. Powódka przyznała, że po 4,5 miesiąca od dnia rozwiązania umowy o pracę podjęła zatrudnienie u innego pracodawcy i pozostaje w zatrudnieniu. W wskazanym stanie faktycznym nie zachodzi związek czasowy ani funkcjonalny w uzyskaniu odprawy emerytalnej od strony pozwanej.

Sąd na rozprawie 8 listopada 2019 r. na zasadzie przepisu art. 194 k.p.c. w zw. z art. 477 k.p.c. wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Komendę Powiatową Policji w C.

Sąd ustalił, następujący stan faktyczny:

S. R. w okresie od 1 czerwca 1991 r. do 16 czerwca 2008 r. pełniła służbę w Komendzie Powiatowej Policji w C. jako funkcjonariusz policji.

(dowód: akta osobowe powódki cz. A, świadectwo służby k.13).

Decyzją Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA przy K. Wojewódzkiej Policji w G. z 1 lipca 2008 r. przyznano powódce emeryturę policyjną od 17 czerwca 2018 r. tj. od dnia następnego po zwolnieniu ze służby a wypłata została podjęta od 1 lipca 2008 r.

(dowód: decyzja k. 9).

Powódka pracowała od 17 czerwca 2008 r. do 30 czerwca 2017 r. pracowała jako pracownik cywilny w KPP w C. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę przez pracownika z zachowaniem ustawowego okresu wypowiedzenia.

(dowód: akta osobowe powódki cz. C, świadectwo pracy k. 4).

S. R. pismem z 3 stycznia 2019 r.r. złożyła wniosek o naliczenie i wypłatę odprawy emerytalnej.

(dowód: wniosek k. 14).

Pracodawca pismem z 28 lutego 2019 r. odmówił wypłaty odprawy emerytalnej powódce wskazując, ż w dniu wystąpienia o wypłatę odprawy emerytalnej powódka znajdowała się w zatrudnieniu u innego pracodawcy, w związku z czym roszczenie o wypłatę odprawy emerytalnej przysługuje od obecnego pracodawcy.

(dowód: pismo k. 15).

W trakcie pracy w pozwanej komendzie powódka pobierała emeryturę policyjną.

(bezsporne).

Wynagrodzenie powódki wynosiło od 1 marca 2017 r. 3013,70 zł

(dowód: akta osobowe powódki cz. B, umowa o pracę k.82).

Uzasadnienie prawne

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie stan faktyczny nie był sporny dla stron postępowania. Istotne było rozstrzygnięcie, w niespornym stanie faktycznym, czy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powódka z dniem rozwiązania stosunku pracy nabyła prawo do odprawy emerytalnej zgodnie z przepisem art. 94 ustawy o służbie cywilnej tj. z 20 lipca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1559).

W ocenie sądu pracodawcą powódki od 17 czerwca 2008 r., jako pracownika cywilnego KPP w C., zgodnie z przepisem art. 3 k.p. była Komenda Powiatowa Policji w C.

Powódka jako specjalista zatrudniona w Komendzie Powiatowej Policji w C. była członkiem korpusu służby cywilnej (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie cywilnej).

Przepis art. 94 ustawy o służbie cywilnej stanowi, iż członkowi korpusu służby cywilnej, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub emeryturę, przysługuje jednorazowa odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, a jeżeli członek korpusu służby cywilnej przepracował co najmniej 20 lat w służbie cywilnej, jednorazowa odprawa przysługuje w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia. Do okresu pracy, o którym mowa w ust. 1, wlicza się wszystkie poprzednie zakończone okresy zatrudnienia oraz inne udowodnione okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Roszczenie pracownika o wypłatę odprawy powstaje w dacie przejścia na emeryturę lub rentę. Jak wskazał SN w wyroku z 2 października 1990 r. (I PR 284/90, L.), z istoty roszczenia o odprawę emerytalną wynika, że staje się ono wykonalne w chwili "przejścia na emeryturę".

Prawo do odprawy uzyskuje pracownik z dniem przejścia na rentę lub emeryturę. Dlatego też roszczenie o zapłatę odprawy emerytalnej jest wymagalne od dnia rozwiązania stosunku pracy, także wtedy, gdy orzeczenie przyznające emeryturę zostało wydane później (wyr. SN z 9 kwietnia 1998 r., I PKN 508/97, OSNAPiUS 1999, Nr 8, poz. 267).

Prawo do odprawy pieniężnej przewidzianej w art. 921 k.p. ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu ustania stosunku pracy (wyr. SN z 20 września 2005 r., II PK 20/05, OSNP 2006, Nr 15-16, poz. 230).

Decydujące znaczenie w nabyciu prawa do odprawy emerytalnej lub rentowej ma przejście na emeryturę lub rentę połączone z definitywnym ustaniem stosunku pracy, czyli zmiana pracowniczego statusu prawnego na status emeryta lub rencisty przez pracownika lub pracownika-emeryta na emeryta, który w związku z ustaniem stosunku pracy korzysta z uzyskanych uprawnień emerytalnych lub rentowych. Przyczyna ustania lub rozwiązania przez pracownika stosunku pracy nie pozbawia prawa do przysługującej mu powszechnej i jednorazowej odprawy emerytalnej lub rentowej, skoro art. 921 § 1 k.p. uzależnia prawo do tej odprawy od przejścia na emeryturę lub rentę w związku z ustaniem stosunku pracy, bez względu na jego przyczynę (por.: wyr. SN z 2 marca 2010 r., II PK 239/09, L.).

Odprawa jest świadczeniem jednorazowym w tym znaczeniu, że osoba, która nabyła do niej prawo nie może otrzymać jej po raz drugi. Wyraźnie wskazuje to k.p. w art. 921 § 2, stwierdzającym, że pracownik, który otrzymał odprawę emerytalną nie może ponownie nabyć do niej prawa. Oznacza to, że ustawodawca określił prawo do odprawy emerytalnej jako uprawnienie jednorazowe oraz że uwzględnił fakt możliwości wielokrotnego, a nie jednorazowego przechodzenia pracowników na emeryturę lub rentę (wyr. SA w Warszawie z 8 października 1998 r., III APa 53/98, L.).

Ustawodawca uzależnia przyznanie tego świadczenia od wystąpienia czterech warunków. Pierwszym jest spełnienie warunków uprawniających do nabycia emerytury lub renty. Drugim warunkiem jest samo przejście na emeryturę lub rentę. Trzecim jest ustanie stosunku pracy. Czwartym warunkiem przyznania świadczenia jest związek między ustaniem stosunku pracy i przejściem na emeryturę lub rentę.

W orzecznictwie sądów pracy i doktrynie prawa pracy powszechnie przyjmuje się jako zasadę, iż odprawa emerytalna ma charakter jednorazowy.

Sąd w całej rozciągłości podziela pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z 9 grudnia 2015 r. (I PK 1/15), iż żołnierz zawodowy nie jest pracownikiem, a odprawa przewidziana w art. 84 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) w związku z art. 17 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2004 r.), nie jest świadczeniem ze stosunku pracy, do którego prawo zostało ustanowione w art. 921 § 1 k.p. W konsekwencji otrzymanie odprawy przysługującej z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej, niezależnie od charakteru tego świadczenia, nie wyłącza - na podstawie art. 921 § 2 k.p. - prawa do odprawy emerytalnej przysługującej pracownikowi z tytułu ustania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę i związanej z tym utraty statusu pracownika.

Jak wynika z ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego zmiana statusu pracownika lub pracownika - emeryta na status wyłącznie emeryta jest przejściem na emeryturę w rozumieniu art. 921 § 1 k.p. Następuje ono zawsze i tylko przez ustanie stosunku pracy. Dopóki bowiem trwa stosunek pracy osoba posiadające ustalone prawo do emerytury lub pobierająca to świadczenie nie przestaje być pracownikiem. Zmiana statusu prawnego pracownika, również pracownika posiadającego równocześnie niejako podwójny status (pracownika i emeryta), wyraża się w tym, że traci on ten status i staje się emerytem, a przy tym jest to następstwem ustania jego stosunku pracy pozostającego w związku z przejściem na emeryturę. W tym znaczeniu kilkukrotne przejście pracownika na emeryturę nie jest wykluczone. Dla tak rozumianego przejścia na emeryturę pozostaje bez znaczenia okoliczność nabycia uprawnień do emerytury przed nawiązaniem stosunku pracy, chyba że pracownik już wcześniej skorzystał z uprawnienia do odprawy z art. 921 k.p. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2007 r., I PK 58/07, Monitor Prawa Pracy 2007 nr 9, s. 479 oraz z dnia 2 października 2013 r., II PK 14/13, Monitor Prawa Pracy 2014 nr 2, s. 88-91 i szeroko powołane w nim wcześniejsze orzecznictwo).

W orzecznictwie i doktrynie prawa pracy na kanwie prawa do odprawy emerytalnej przewidzianej w treści art. 921 § 1 k.p. przeważa pogląd, iż związek między ustaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę powinien być ujmowany szeroko. Do nabycia odprawy nie jest konieczne, aby rozwiązano stosunek pracy z powodu przejścia na emeryturę. Przepis powyższy wiąże prawo do odprawy emerytalnej z ustaniem, a nie z rozwiązaniem stosunku pracy. Wystarcza związek czasowy przejścia na emeryturę bezpośrednio po ustaniu stosunku pracy (por.: wyrok SN - Izba Pracy z 26.11.2013, II PK 60/13).

Związek między rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury może mieć więc charakter czasowy, przyczynowy a nawet funkcjonalny. Prawo do odprawy nie jest uzależnione ani od sposobu rozwiązania stosunku pracy, ani od tego, który z podmiotów dokonuje rozwiązania. (zob. Kodeks Pracy Komentarz pod red. Prof. T.Zielińskiego Dom Wydawniczy ABC, 2003 str.566-567).

Sąd podziela stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w wyroku z 9.01.2001 I PKN 172/00, iż pracownik przechodzący kilkukrotnie na emeryturę u różnych pracodawców ma prawo wyboru pracodawcy zobowiązanego do wypłaty odprawy emerytalnej.

W ocenie sądu powódka spełniła wszystkie przesłanki do wypłaty odprawy emerytalnej przewidziane w przepisie art. 94 ustawy o służbie cywilnej na dzień rozwiązania stosunku pracy, w tym wymóg związku rozwiązania stosunku pracy z przejściem na emeryturę, na skutek zmiany statusu pracownika-emeryta na status wyłącznie emeryta w dniu ustania stosunku pracy.

Do powódki należał wybór pomiędzy byłym pracodawcą a aktualnym w kwestii wypłaty odprawy emerytalnej.

Zadem przepis prawa nie zakazuje podejmowana pracy emerytowi, który otrzymał już odprawę emerytalną. Jedynym skutkiem będzie brak uprawnienia do otrzymania odprawy emerytalnej u kolejnego pracodawcy, ze względu na jej jednorazowy charakter.

Skoro prawo do odprawy pieniężnej przewidzianej w art. 921 k.p. ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu ustania stosunku pracy a roszczenie o zapłatę odprawy emerytalnej jest wymagalne od dnia rozwiązania stosunku pracy, to późniejsze podjęcie nowej pracy przez emeryta nie powoduje ex post utraty prawa do odprawy emerytalnej.

W ocenie sądu nie ma też znaczenia, iż powódka przeszła z dniem rozwiązania stosunku pracy z pozwaną KPP w C. na tzw. emeryturę policyjną.

Mając na uwadze powyższe sąd zasądził od pozwanej Komendy Powiatowej Policji w C. na rzecz powódki odprawę emerytalną w kwocie 18.082,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 30 czerwca 2017 r. i oddalił powództwo przeciwko Komendantowi Powiatowemu Policji w C., ze względu na brak legitymacji procesowej biernej.

Z.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.