Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2723302

Postanowienie
Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 30 maja 2019 r.
IV Co 99/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SO Agnieszka Derejczyk.

Sentencja

Sąd Okręgowy w Warszawie IV Wydział Cywilny po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2019 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminy M. z udziałem B. S., L. S. o zabezpieczenie

postanawia:

1. udzielić zabezpieczenia roszczenia Gminy M. wobec B. S. i L. S. o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 16 września 1999 r. zawartej przed notariuszem W. R. A nr (...) pomiędzy L. S. a B. S. poprzez:

a) ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości stanowiącej działki gruntu (...) i (...) objęte księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych oraz nakazanie wpisania w księdze wieczystej (...) ostrzeżenia o zakazie zbywania lub obciążania tej nieruchomości;

b) ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości stanowiącej działkę gruntu (...) objętej księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych oraz nakazanie wpisania ostrzeżenia w księdze wieczystej (...) o zakazie zbywania lub obciążania tej nieruchomości.

2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.

3. wyznaczyć Gminie M. termin 14 dni na złożenie pozwu o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 16 września 1999 r. zawartej przed notariuszem W. R. A nr (...) pomiędzy L. S. a B. S. pod rygorem upadku zabezpieczenia.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 27 maja 2019 r. (data prezentaty) Gmina M. wniosła o udzielenie zabezpieczenia roszczenia przysługującego jej względem uczestników B. S. i L. S. o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości zawartej pomiędzy L. S. a B. S. w dniu 16 września 1999 r. przed notariuszem w W. W. B. (Rep. A nr (...)) poprzez:

a) ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości stanowiącej działki gruntu (...) i (...) objęte księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych oraz nakazanie wpisania w księdze wieczystej (...) ostrzeżenia o zakazie zbywania lub obciążania tej nieruchomości;

b) ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości stanowiącej działkę gruntu (...) objętej księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych oraz nakazanie wpisania ostrzeżenia w księdze wieczystej (...) o zakazie zbywania lub obciążania tej nieruchomości;

c) wpisanie ostrzeżenia w księdze wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych o toczącym się postępowaniu o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości zawartej pomiędzy L. S. a B. S. w dniu 16 września 1999 r. w W. W. B. (Rep. A (...));

d) wpisanie ostrzeżenia w księdze wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych o toczącym się postępowaniu o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości zawartej pomiędzy L. S. a B. S. w dniu 16 września 1999 r. w W. W. B. (Rep. A (...)).

W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że na mocy umowy z dnia 16 września 1999 r. L. S. sprzedał na rzecz B. S. nieruchomości położone w K., w gminie M., stanowiące działki ewidencyjne nr (...), (...), (...) (aktualne oznaczenie działek to (...), (...) i (...)), (...) dla których Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...), które to nieruchomości uczestnik L. S. nabył od Skarbu Państwa w drodze decyzji Starosty Powiatu (...) nr (...) z 15 marca 1999 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. W ocenie wnioskodawczyni, umowa sprzedaży nieruchomości z dnia 16 września 1999 r. została przez uczestników zawarta z naruszeniem prawa pierwokupu przysługującego Gminie M. na mocy art. 109 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia wnioskodawczyni upatruje w tym, że powzięła informację o roszczeniu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej o zawarcie umowy przyrzeczonej, ujawnioną w księgach wieczystych nr (...). Termin zawarcia umowy przyrzeczonej określono na dzień 31 maja 2019 r.

Uzasadnienie prawne

Sąd zważył co następuje:

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 7301 § 1 k.p.c. udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, przy czym interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie (§ 2 cyt. przepisu).

Podstawą udzielenia zabezpieczenia jest więc kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek, tj. istnienia roszczenia podlegającego zabezpieczeniu oraz interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, przy czym obie te okoliczności wymagają uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności dowodowych i wymaga jedynie nadania wiarygodności pewnym faktom.

Odnośnie interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia, należy wskazać, iż przejawia się on tym, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia.

Art. 755 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych.

Zgodnie z art. 738 k.p.c. sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni zdołała uprawdopodobnić istnienie roszczenia, bowiem z dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem wynika, że uczestnik L. S. decyzją Starosty Powiatowego nabył przedmiotowe nieruchomości od Skarbu Państwa. Stosownie zaś do art. 109 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gminie przysługuje prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego sprzedaż nieruchomości została dokonana z pominięciem prawa pierwokupu przysługującego wnioskodawczyni, co daje podstawę do przyjęcia że powódka spełniła jedną z przesłanek warunkujących udzielenie zabezpieczenia, a mianowicie uprawdopodobniła przysługujące jej roszczenie.

W ocenie Sądu została również spełniona druga z niezbędnych przesłanek ustawowych, aby Sąd mógł udzielić zabezpieczenia, a mianowicie zostało wykazane, iż brak zabezpieczenia może uniemożliwić lub poważnie utrudnić wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwić lub poważnie utrudnić osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Wnioskodawczyni wykazała, że na dzień 31 maja 2019 r. wyznaczony został termin zawarcia umowy przyrzeczonej z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością spółką komandytową dotyczącej obu spornych nieruchomości. Zatem należy stwierdzić, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła posiadanie interesu prawego w zabezpieczeniu.

W związku z powyższym Sąd uznał, iż zasadne jest udzielenie zabezpieczenia zgodnie z wnioskiem poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania oraz wpisanie stosownego ostrzeżenia w prowadzonej dla przedmiotowych nieruchomości księgach wieczystych.

Sąd nie uwzględnił wniosku w zakresie wpisania ostrzeżenia w księgach wieczystych o toczącym się postępowaniu o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości zawartej pomiędzy L. S. a B. S. w dniu 16 września 1999 r. w W. W. B. (Rep. A (...)) z uwagi na to, że postępowanie o udzielenie zabezpieczenia przed wytoczeniem powództwa nie może być zrównywane pod względem charakteru i zakresu z postępowaniem, które ma zabezpieczyć. Zatem dokonanie wpisu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu, co do postępowania które w rzeczywistości nie zostało nawet wszczęte stanowiłoby w ocenie Sądu rażące nadużycie prawa.

Mając powyższe na względzie na podstawie 7301 § 1 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.