Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 550929

Wyrok
Sądu Najwyższego
z dnia 8 maja 2001 r.
IV CKN 359/00

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Filomena Barczewska.

Sędziowie SN: Marian Kocon (sprawozdawca), Elżbieta Skowrońska-Bocian.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Marka N., przeciwko Tadeuszowi K. i Ekologicznemu Przedsiębiorstwu Ochrony Środowiska "E." J.V. Spółce z o.o. w T. o zapłatę, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej w dniu 8 maja 2001 r. na rozprawie kasacji pozwanego Tadeusza K. od wyroku Sądu Apelacyjnego dnia 22 stycznia 1998 r.,

oddala kasację.

Uzasadnienie faktyczne

Sąd Wojewódzki w T. wyrokiem z dnia 19 lutego 1997 r. utrzymał w mocy nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym przez Sąd Rejonowy w T. w dniu 27 listopada 1995 r., którym orzeczono, że pozwany Tadeusz K. ma zapłacić powodowi 35.343,40 zł z odsetkami.

Sąd Wojewódzki ustalił, że pomiędzy stronami została zawarta umowa, na mocy której powód sprzedał, a pozwany Tadeusz K. kupił, jako wspólnik spółki cywilnej, bliżej określoną ilość oszczędzaczy paliwa do silników samochodowych produkcji amerykańskiej i utrzymał w mocy nakaz zapłaty ich ceny.

Zarówno ustalenia Sądu Wojewódzkiego, jak i jego rozważania prawne zostały przez Sąd Apelacyjny uznane za prawidłowe, toteż apelacja pozwanego Tadeusza K. została wyrokiem z dnia 22 stycznia 1998 r. oddalona.

Pozwany w kasacji - opartej na obu podstawach z art. 3931 k.p.c. - zarzucił naruszenie art. 213 § 2 k.p.c. oraz art. 96 k.c., 171 § 2 k.h. i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa, bądź uchylenie tego wyroku, a także wyroku Sądu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając sprawę w przytoczonych granicach kasacji (art. 39311 k.p.c.), Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istota kasacji sprowadza się do twierdzenia, że pozwany Tadeusz K. zawierając umowę z powodem działał jako pełnomocnik. Skarżący jednak pomija, że nie wykazał, aby jego pełnomocnictwo, na które się powołuje, było rozpoznawalne dla powoda (ujawnione wobec powoda).

Przepisy ustawodawstw cywilnych niektórych państw regulują kwestię jawności działania w cudzym imieniu. Na przykład art. 93 § 3 k.z. (uchylony w 1950 r. przez przep. wprow. p.o.p.c.) wymagał, aby okoliczność, iż ktoś działa w cudzym imieniu, dawała się rozpoznać (w sposób wyraźny lub dorozumiany). Wobec tego wymogu powszechnie przyjmowano, że jeżeli pełnomocnictwo nie jest dla kontrahenta rozpoznawalne, to skutki prawne działania pełnomocnika powstają względem niego samego, a nie względem mocodawcy.

Jakkolwiek art. 95 k.c. nie zawiera - w odróżnieniu od art. 93 § 3 k.z. - postanowienia, że działanie w cudzym imieniu może być wyraźne lub wynikać z okoliczności, to jednak ochrona prawnych i gospodarczych interesów osób, którym pełnomocnik ma złożyć oświadczenie woli, wymaga, żeby osoby te zostały zobowiązane (czy uprawnione), tylko w stosunku do osób, które zostaną im ujawnione przez pełnomocnika.

Jeżeli zatem pozwany nie ujawnił powodowi, że umowę o dostawę owych oszczędzaczy zawiera w cudzym imieniu, to powód był zobowiązany do ich dostawy tylko w stosunku do pozwanego. Powód, bowiem, nie wyraził zgody, co do innego kontrahenta. Innymi słowy, skutki tej umowy dotyczą samego pozwanego i on jest zobowiązany do zapłaty powodowi ceny dostarczonych oszczędzaczy (w zakresie określonym w nakazie zapłaty).

Z tych przyczyn na podstawie art. 39312 k.p.c. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.