Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1619228

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 2 lipca 2013 r.
III UK 161/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Krzysztof Staryk.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie z odwołania Jana C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. o prawo do emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 lipca 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w L. z dnia 11 lipca 2012 r. (...), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 11 lipca 2012 r. Sąd Apelacyjny w L. - w sprawie Jana C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o emeryturę - na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony apelacją organu rentowego wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. z dnia 18 kwietnia 2012 r. i oddalił odwołanie Jana C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 21 grudnia 2011 r., odmawiającej przyznania mu prawa do emerytury.

Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego (w całości) odwołujący się zaskarżył skargą kasacyjną. Skargę oparto na pierwszej podstawie kasacyjnej określonej w przepisie art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania określone w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Przedstawiono w szczególności, że: - "w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne polegające na ustaleniu dyrektyw (wytycznych) wykładni przepisów regulujących warunki nabycia prawa do wcześniejszej emerytury przez osoby wykonujące pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a przede wszystkim określeniu zasad interpretacji pojęć i terminów użytych w wykazach A i B, stanowiących załączniki do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze; - istnieje potrzeba wykładni budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) w związku z poz. 24, działu XIV wykazu A tego rozporządzenia w zakresie odpowiedzi na pytanie: czy pojęcie dozoru inżynieryjno-technicznego obejmuje wyłącznie nadzór nad pracownikami, czy również nadzór nad urządzeniami (maszynami)? oraz czy wykonujący wyłącznie nadzór nad maszynami może zostać uznany za realizującego dozór inżynieryjno-techniczny w rozumieniu tych przepisów?" oraz, że istnieje potrzeba wykładni budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w związku z poz. 24, działu XIV wykazu A tego rozporządzenia w zakresie odpowiedzi na pytanie: czy wykonywanie pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wyklucza możliwość sporadycznego wykonywania drobnych prac, które nie zostały wymienione w załączniku do rozporządzenia, czy też uboczne wykonywanie prac nie uznanych za szkodliwe, nie pozbawia takiego charakteru pracy podstawowej, zwłaszcza, gdy stopień narażenia na czynniki szkodliwe pozostaje ten sam? oraz czy przepisy te powinny być rozumiane w ten sposób, że osoba wykonująca pracę określoną w tym punkcie powinna być narażona na czynniki szkodliwe w tym samym stopniu, co "osoba pracownicy pracujący na oddziale na maszynach czynniki szkodliwe", a nadto, że "praca ta wymaga stałej obecności w pomieszczeniu wykonywania prac uznanych za szkodliwe, skoro istotny jest ogólny charakter prac na danym oddziale?"

Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej uzasadniono tym, że dokonana przez Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku wykładnia pojęcia "dozoru inżynieryjno-technicznego" jest oczywiście sprzeczna ze znaczeniem pojęcia dozoru w języku potocznym; już z tego względu naruszenie przepisów prawa materialnego wydaje się być oczywistym. Podobnie, za oczywiste naruszenie zasad wykładni należy uznać ustalenie, że realizując część obowiązków objętych zakresem pojęcia "dozoru inżynieryjno-technicznego" ubezpieczony nie wykonywał takiego dozoru w rozumieniu § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w związku z poz. 24, działu XIV wykazu A. Oczywistym wydaje się również naruszenie przez Sąd Apelacyjny § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w związku z poz. 24, działu XIV wykazu A tego rozporządzenia przez uznanie, że fakt wykonywania przez ubezpieczonego czynności o charakterze administracyjnym wyłącza ustalenie, że stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował on w warunkach szczególnych. Oczywistość przedmiotowego naruszenia prawa materialnego wynika z tego, że kwestie te były przedmiotem wyjaśnień sformułowanych przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 kwietnia 2009 r. II UK 333/2008 (LexPolonica nr 4363592). Sąd Apelacyjny dokonał wykładni wskazanych przepisów w sposób oczywisty sprzeczny ze stanowiskiem powołanego wyżej orzeczenia Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawa, a ponadto skarga jest oczywiście uzasadniona. Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie tych przesłanek.

W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r. V CSK 75/2006 LexPolonica nr 3934166). Analogicznie należy traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno:

1)

być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2001 r. III CZP 33/2001 Biuletyn Sądu Najwyższego 2001/6 str. 6);

2)

być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r. III CZP 66/2002 Izba Cywilna Biuletyn Sądu Najwyższego 2003/7-8; z dnia 22 października 2002 r. III CZP 64/2002 Prokuratura i Prawo - dodatek 2003/7-8 poz. 37 i z dnia 5 grudnia 2008 r. III CZP 119/2008 Biuletyn Sądu Najwyższego 2008/12);

3)

pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/2007 LexPolonica nr 3933996; z dnia 22 listopada 2007 r. I CSK 326/2007 LexPolonica nr 3956150) i

4)

dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej.

Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2007 r. V CSK 356/2007 LexPolonica nr 3980952). Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2010 r. II UK 363/2009 LexPolonica nr 6753389, z dnia 12 marca 2010 r. II UK 400/2009 LexPolonica nr 5793755). Ponadto, zagadnienie prawne musi być nie tylko powiązane z przepisami powołanymi w podstawie kasacyjnej, ale także uwzględniać podstawy samego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2012 r. III SK 2/2012 LexPolonica nr 5042232; z dnia 19 października 2012 r. III SK 10/2012 LexPolonica nr 4449869). Rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego lub wątpliwości interpretacyjnych nie może się sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty skarżącego skierowane pod adresem zaskarżonego orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania przepisów (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r. I PK 230/2002 Prokuratura i Prawo - dodatek 2003/10 poz. 37).

Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego skarżący - opierając wniosek o przyjęcie jego skargi do rozpoznania na przyczynie przyjęcia skargi określonej w przepisie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. - powinien określić, które przepisy wymagają wykładni, ale także wskazać, na czym polegają poważne wątpliwości związane ze stosowaniem tych przepisów wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r. III CKN 570/2001 Biuletyn Sądu Najwyższego 2002/7 str. 10). Konieczne jest opisanie tych wątpliwości, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 3 listopada 2003 r. II UK 184/2003, z dnia 22 czerwca 2004 r. III UK 103/2004, czy też z dnia 13 grudnia 2007 r. I PK 233/2007 OSNP 2009/3-4 poz. 43). Jeżeli zaś skarżący powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie sądowym, to zobowiązany jest przytoczyć te rozbieżne orzeczenia Sądów, przy czym musi wykazać, że występująca w nich rozbieżność ma swoje źródło w różnej wykładni przepisu, albo wykazać, że wykładnia dokonana przez Sąd drugiej instancji sprzeczna jest z jednolitym stanowiskiem doktryny lub orzecznictwa Sądu Najwyższego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2008 r. II CSK 21/2008 LexPolonica nr 8190719). Ponadto, ze względu na publiczne cele jakie ma do spełnienia rozpoznanie przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej, skarżący powinien także wykazać celowość dokonania wykładni przepisu przez Sąd Najwyższy ze względu na potrzeby praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 19 października 2012 r. III SK 15/2012 LexPolonica nr 4449873 oraz z dnia 19 października 2012 r. III SK 13/2012 LexPolonica nr 4449871).

Autor rozpatrywanej skargi kasacyjnej nie przedstawił - w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania - ani istotnego zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., ani też nie wykazał potrzeby wykładni wskazanych przepisów prawa ubezpieczeń społecznych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Nie ma także - sugerowanej przez autora skargi kasacyjnej rozbieżności w orzecznictwie sądowym. Wskazane - w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania - wątpliwości autora rozpatrywanej skargi kasacyjnej zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w którym wielokrotnie wskazywano, że prawo do emerytury w wieku niższym od powszechnego z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest ściśle związane z szybszą utratą zdolności do zarobkowania z uwagi na szczególne warunki lub szczególny charakter pracy. Praca taka, świadczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przyczynia się do szybszego obniżenia wydolności organizmu, stąd też wykonująca ją osoba ma prawo do emerytury wcześniej niż inni ubezpieczeni. Prawo to stanowi przywilej i odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 27 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a zatem regulujące je przepisy należy wykładać w sposób gwarantujący zachowanie celu uzasadniającego to odstępstwo (por. między innymi wyroki z dnia 22 lutego 2007 r. I UK 258/2006 OSNP 2008/5-6 poz. 81; z dnia 17 września 2007 r. III UK 51/2007 OSNP 2008/21-22 poz. 328; z dnia 6 grudnia 2007 r. III UK 62/2007 LexPolonica nr 1762480; z dnia 6 grudnia 2007 r. III UK 66/2007 LexPolonica nr 2375445; z dnia 13 listopada 2008 r. II UK 88/2008 LexPolonica nr 4364865; z dnia 5 maja 2009 r. I UK 4/2009 LexPolonica nr 2133261). W związku z tym nie jest dopuszczalne uwzględnianie przy ustaleniu okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika. Od tej reguły istnieją odstępstwa. Pierwsze z nich dotyczy sytuacji, kiedy inne równocześnie wykonywane prace stanowią integralną część (immanentną cechę) większej całości dającej się zakwalifikować pod określoną pozycję załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 6 grudnia 2007 r. III UK 62/2007 LexPolonica nr 1762480; z dnia 5 maja 2009 r. I UK 4/2009 LexPolonica nr 2133261 oraz z dnia 11 marca 2009 r. II UK 243/2008 LexPolonica nr 2375468 i tam powołane wcześniejsze orzecznictwo). Drugie odstępstwo dotyczy przypadków, kiedy czynności wykonywane w warunkach nienarażających na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia mają charakter incydentalny, krótkotrwały, uboczny (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r. I UK 210/2007 OSNP 2009/5-6 poz. 75 oraz z dnia 22 kwietnia 2009 r. II UK 333/2008 LexPolonica nr 4363592).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego jest prezentowane stanowisko, zgodnie z którym jeżeli czynności ogólnie pojętej kontroli oraz dozoru inżynieryjno-technicznego wykonywane są stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na stanowisku pracy związanym z określoną w pkt 24 działu XIV wykazu A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. kontrolą lub dozorem inżynieryjno-technicznym, to okres wykonywania tej pracy jest okresem pracy uzasadniającym prawo do świadczeń na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu, niezależnie od tego ile czasu pracownik poświęca na bezpośredni dozór pracowników, a ile na inne czynności ściśle związane ze sprawowanym dozorem i stanowiące jego integralną część, takie jak sporządzanie związanej z nim dokumentacji. Czym innym jest wykonywanie czynności administracyjno-biurowych ściśle związanych ze sprawowaniem dozoru inżynieryjno-technicznego, a czym innym wykonywanie w ramach zakresu obowiązków również innych czynności, niemających związku z wykonywaniem bezpośredniego dozoru nad procesem produkcji. Wykonywanie takich czynności w ramach zakresu obowiązków na danym stanowisku pracy uniemożliwia sprawowanie dozoru stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a w konsekwencji wyłącza zaliczenie takiego okresu zatrudnienia do pracy w szczególnych warunkach (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2009 r. II UK 31/2009 LexPolonica nr 2339921). Czynności obejmujące sporządzenie dokumentacji związanej z dozorem stanowią integralną część sprawowanego dozoru. Nie ma zatem podstaw do ich wyłączania i traktowania odrębnie. W sytuacji, gdy dozór inżynieryjno-techniczny jest pracą w szczególnych warunkach i praca polegająca na dozorze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nie ma żadnej potrzeby ustalania, ile czasu pracownik poświęcał na bezpośredni nadzór nad pracownikami, a ile na inne czynności, które również były związane z tym dozorem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2009 r. II UK 243/2008 LexPolonica nr 2375468). Objęcie nadzorem lub kontrolą, o których mowa w pkt 24 działu XIV wykazu A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., także innych niż wymienione w wykazie A prac nie wyłącza zakwalifikowania samego nadzoru lub kontroli jako pracy w szczególnych warunkach, jeżeli te inne (podlegające dozorowi lub kontroli) prace nie są na danym oddziale lub wydziale podstawowe (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2007 r. I UK 111/2007 LexPolonica nr 1800555).

Zaskarżony rozpatrywaną skargą kasacyjną wyrok Sądu Apelacyjnego nie jest sprzeczny z przedstawionym wyżej stanowiskiem judykatury w omawianej kwestii, a autor rozpatrywanej skargi kasacyjnej nie przedstawił przekonującej argumentacji, którą zakwestionowałby przedstawione wyżej stanowisko judykatury Sądu Najwyższego w zakresie charakteru prawnego pracy w wykonywanej w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jako przesłanki prawa do emerytury w obniżonym wieku - art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) - jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r. II UK 38/2008 LexPolonica nr 8595347; z dnia 9 maja 2008 r. II PK 11/2008 LexPolonica nr 2147439). W niniejszej sprawie stan taki nie występuje. Uzasadnienie wniosku w tym zakresie nie uwzględnia ustaleń stanowiących podstawę faktyczną zaskarżonego rozpatrywaną skargą wyroku Sądu drugiej instancji. Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku ustalił, że wnioskodawca zatrudniony jako mechanik zakładu, miał za zadanie nadzór nad obsługą wszystkich maszyn znajdujących się w zakładzie; jego praca polegała na szybkim zlokalizowaniu awarii przy maszynach (automatach, obrabiarkach), złożeniu zamówienia do wydziału remontowego i dopilnowaniu wykonania naprawy; podlegał kierownikowi zakładu. Praca wnioskodawcy polegała na ocenie zakresu awarii, ustaleniu naprawy, co uzgadniał wspólnie z mistrzem na wydziale i ślusarzem, którzy następnie zajmowali się usuwaniem awarii. Nie podlegali mu żadni pracownicy, wszelkie remonty uzgadniał z mistrzem danego wydziału, z którym współpracował. Przedstawione wyżej ustalenia faktyczne stanowiły punkt odniesienia do zastosowania przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w L. przepisów prawa materialnego i uznania, że wnioskodawca nie wykonywał stale i pełnym wymiarze prac w warunkach szczególnych - wymienionych w wykazie A, działu XIV, poz. 24 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43) - kontrola międzyoperacyjną, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe są wykonywane prace wymienione w wykazie A. Wnioskodawca nie brał bowiem udziału w produkcji zakładu pracy przez jej nadzorowanie, a jego czynności sprowadzały się do tego, aby wskazać maszynę do remontu i zlecić zakres naprawy, sprawdzić usunięcie awarii, przy braku jego zwierzchnictwa nad pracującymi przy produkcji osobami, a jedynie współpracy z mistrzem i ślusarzem, którzy następnie bezpośrednio dokonywali remontu. Ustalenia faktyczne zaskarżonego wyroku są wiążące dla Sądu Najwyższego stosownie do treści przepisu art. 39813 § 2 k.p.c. Zaskarżony rozpatrywaną skargą kasacyjną wyrok Sądu Apelacyjnego w L. nie jest sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 kwietnia 2009 r. II UK 333/2008 (LexPolonica nr 4363592), zgodnie z którym w spornych przypadkach - uwzględnienie okresów wykonywania pracy szkodliwej lub uciążliwej wymaganej do przyznania emerytury w niższym wieku emerytalnym - następuje po ustaleniu rzeczywistego zakresu obowiązków oraz wykonywania bezpośrednio i stale szkodliwego zatrudnienia, tyle że ocena prawna tych ustaleń powinna być racjonalna, bez stosowania "aptekarskiej" miary lub "stopera w ręku." Równoczesne i incydentalne wykonywanie przez spawacza niektórych prac ślusarskich w tym samym szkodliwym środowisku pracy i to na wyraźne polecenie przełożonych nie wyklucza zaliczenia tego zatrudnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach, wymaganego do przyznania emerytury w niższym wieku emerytalnym. Przede wszystkim dlatego, że zapadł on na gruncie odmiennego stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie Sąd Apelacyjny - oceniając rzeczywisty zakres obowiązków pracowniczych wnioskodawcy - uznał, że wnioskodawca nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych, określonych w wykazie A, działu XIV, poz. 24 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43) - kontrola międzyoperacyjną, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe są wykonywane prace wymienione w wykazie A.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.