III SAB/Wr 93/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2587956

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 listopada 2018 r. III SAB/Wr 93/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska.

Sędziowie: WSA Maciej Guziński (spr.), NSA Anna Moskała.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi I.T. na przewlekłość Wojewody D. w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy

I.

stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego;

II.

stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

III.

zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 15 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

IV.

przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie (...) ((...)) złotych;

V.

zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę (...) ((...)) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika) wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. (dalej: Wojewoda, organ), z wniosku złożonego (...) października 2017 r.

Działając w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 i art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej: p.p.s.a.), zarzucił naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm. - dalej: k.p.a.), przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy.

Wniósł o:

1)

stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy;

2)

stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3)

zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie;

4)

przyznanie od organu na rzecz skarżącego (...) zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.;

5)

skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym (bez rozprawy);

6)

zasądzenie kosztów.

Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że (...) października 2017 r. złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy. Pismem z (...) lutego 2018 r. wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, za pośrednictwem platformy EPUAP. Dnia (...) marca 2018 r. przekazał do organu informację o zmianie adresu do doręczeń. Z kolei (...) marca 2018 r. strona przekazała ponaglenia do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców w W. Natomiast Wojewoda D. przekazał ponaglenie do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców (...) kwietna 2018 r. Z kolei (...) kwietnia 2018 r. zostało przekazane stronie pismo z Urzędu za pośrednictwem platformy EPUAP informujące na jakim etapie znajduje się postępowanie administracyjne.

Podniesiono, że od momentu złożenia wniosku przez cudzoziemca minęło ponad (...) miesięcy. W tym stanie, zdaniem skarżącego, postępowanie Wojewody narusza art. 35 § 3 k.p.a., który stanowi, że "załatwienie sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w terminie miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania".

Skarżący stwierdził, że z przewlekłością postępowania, która narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, będących istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wtedy, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie Podniósł, że Wojewoda D. powinien zakończyć postępowanie decyzją w terminie maksymalnie miesiąca od daty złożenia przez stronę wniosku, czego jednak nie uczynił. Za niezasadne należy uznać prowadzenie postępowania przez tak długi czas, podczas gdy sama sprawa nie jest szczególnie skomplikowana, nie było konieczne przeprowadzanie szczególnie wnikliwego postępowania dowodowego (choćby powoływanie biegłego), co ewentualnie mogłoby uzasadniać przedłużanie postępowania. Również Wojewoda nie poinformował strony o powodach nierozpoznania sprawy w terminie, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Wielomiesięczne ignorowanie strony przez organ miało więc miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Podniósł dalej, że mając na uwadze powyższe rażące przekroczenie terminów rozpoznania sprawy przez Wojewodę D. należy uznać za zasadne żądanie strony przyznania od organu na rzecz strony sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu odpowiedzi wskazano, że (...) grudnia 2017 r. do Wojewody D. wpłynął, za pośrednictwem poczty, wniosek strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Do wniosku dołączono potwierdzenie przelewu za zezwolenie na pobyt czasowy, umowa zlecenia z (....]12.2017 r., umowa najmu oraz nieuwierzytelnione kopie: zaświadczenia o przyjęciu cudzoziemca na studia, świadectwo dojrzałości, oświadczenie o zapewnieniu miejsca zamieszkania oraz pełnomocnictwa do reprezentowania strony.

Z kolei (...) lutego 2018 r. pełnomocnik strony wniósł za pośrednictwem platformy EPUAP ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność organu. Pismem z (...) kwietnia 2018 r. (sygn. (....]) ponaglenie wraz z istotnymi dokumentami w sprawie zostało przekazane do Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Natomiast (...) kwietnia 2018 r. do D. Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło pismo z Urzędu do Spraw Cudzoziemców wraz z ponagleniem wniesionym w dniu (...) lutego 2018 r. przez stronę, o ustosunkowanie się do treści ponaglenia. W konsekwencji (...) kwietnia 2018 r. pismo przekazujące ponaglenie do Urzędu do Spraw Cudzoziemców zostało wysłane za pośrednictwem platformy EPUAP do pełnomocnika strony, który odebrał je (...) maja 2018 r. Następnie pismo zostało wysłane za pośrednictwem Poczty (...), gdyż pełnomocnik strony oświadczył, że rezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Pismo zostało odebrane w (...) maja 2018 r.

Wskazano dalej, że postanowieniem z (...) lipca 2018 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał ponaglenie za uzasadnione i wyznaczył termin rozpatrzenia wniosku do dnia (...) września 2018 r. Jednocześnie zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz stwierdził, iż niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Następnie pismem z (...) sierpnia 2018 r. (sygn. (....]) strona została wezwana do osobistego stawiennictwa w D. Urzędzie Wojewódzkim w W. Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców lub w delegaturach Urzędu w J. G., W. oraz L. i dołączenia do akt sprawy kserokopii wszystkich stron paszportowych zawierających adnotacje urzędowe w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie z uwagi na złożenie niekompletnego wniosku strona została wezwana o dostarczenie oryginału informacji starosty właściwego ze względu na miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych, zgodnie z art. 88c ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065) lub innego dokumentu zwalniającego z obowiązku posiadania informacji starosty, w terminie 30 dni od dnia odebrania pisma. Na podstawie art. 106 ust. 4 w związku z art. 99 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, strona została poinformowana o obowiązku złożenia odcisków linii papilarnych.

Wskazano, że strona (...) sierpnia 2018 r. stawiła się osobiście w D. Urzędzie Wojewódzkim i dołączył uwierzytelnioną kopię paszportu. Ponadto zostały od nie pobranego odciski linii papilarnych. Natomiast (...) sierpnia 2018 r. strona wniosła skargę do WSA w W.

W światle powyższego, w odpowiedzi podniesiono, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw i winna zostać oddalona. Podkreślono, że w niniejszym stanie faktycznym brak podstaw do uznania, iż miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa.

Podniesiono, że w orzecznictwie, stan bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania wyczerpują znamiona rażącego naruszenia prawa tylko wtedy, gdy posiadają pewne dodatkowe (szczególne) cechy względem stanu określanego jako typowe naruszenie prawa. "Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie (nawet jeśli jest to przekroczenie dość znaczne, np. kilkumiesięczne) przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Musi nie znajdować żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych.

Natomiast w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy brak podstaw do uznania, iż przekroczenie terminu rozpoznania sprawy jest pozbawione racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nieznajdujące żadnego uzasadnienia. Wprost przeciwnie, sposób prowadzenia spraw przez pracowników organu, w tym czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosków, który jest dłuższy niż przewidziany art. 35 § 1-3 k.p.a., nie wynika z opieszałości czy bezczynności pracowników organu, ale jest wynikiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców w D. Urzędzie Wojewódzkim oraz konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach. Istotne jest również to, iż Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców ma problem z dużą fluktuacją pracowników, która nie pozostaje bez wpływu na czas prowadzenia postępowania. Organ dąży do zapewnienia sprawniejszego załatwiania spraw. W Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców planowane jest bowiem znaczne zwiększenie zatrudnienia, co ma przełożyć się na skrócenie czasu prowadzenia postępowań.

Odnośnie żądania przyznania sumy pieniężnej, podniesiono - z powołaniem na orzecznictwo, że zasądzanie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności (przewlekłego prowadzenia postępowania), lecz jest uprawnieniem sądu, a zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony, co oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań.

Podkreślono, że zwłoka w załatwieniu sprawy nie ma cech lekceważącego traktowania skarżącego, jak i obowiązków nałożonych ustawą.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; przywoływana dalej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Samo pojęcie przewlekłości postępowania nie zostało zdefiniowane w przepisach k.p.a., jak również w postanowieniach p.p.s.a. Stąd - dokonując jego interpretacji - należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. oraz wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalne rozstrzygnięcie, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2013 r. (II OSK 34/13), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto również wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.

Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, mamy do czynienia z tak rozumianą przewlekłością. Mianowicie, z analizy akt administracyjnych i sądowych sprawy wynika, że skierowany do Wojewody wniosek skarżącego z (...) października 2017 r. (data wpływu do organu (....]12.2017 r.) nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie (nawet przyjmując termin wydłużony dwumiesięczny - art. 35 § 3 k.p.a.). Nie został załatwiony, jak na to wskazują akta sprawy, do dnia wpłynięcia skargi do Sądu i wydania orzeczenia w sprawie.

Jak wynika z akt sprawy, dopiero pismem z (...) sierpnia 2018 r. (w (...) miesiącu) organ podjął w sprawie działanie, wezwał stronę do osobistego stawienia w Urzędzie i przedłożenie stosownych dokumentów w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Niewątpliwie takie zachowanie organu narusza art. 35 § 3 k.p.a. Analiza akt potwierdza, że organ w istocie zajął się sprawą skarżącego dopiero po uznaniu przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemce ponaglenia strony za uzasadnienie (postanowienie z (...) lipca 2018 r.) i wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy, dopiero w dniu złożenia przez stronę skargi do Sądu na przewlekłość postępowania ((....]08.2018 r. - data wpływu do organu).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejsza sprawę, sposób postępowania Wojewody D. w sprawie jest nie do zaakceptowania. Niewłaściwa jest bowiem sytuacja, w której organ administracji znacznie przekroczył wynikające z przepisów prawa terminy załatwienia sprawy, podejmuje pierwsze czynności celem rozpatrzenia wniosku dopiero (...) sierpnia 2018 r., pismem wyzywającym stronę do uzupełnienia materiałów i dokumentów (po (...) miesiącach od złożenia wniosku).

Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie Wojewoda D. całkowicie ignorował nałożoną na niego w art. 36 k.p.a. powinność i nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podał przyczyn tego stanu rzeczy i nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Jednocześnie akta sprawy nie dają żadnej podstawy do stwierdzenia, że były przez organ podejmowane jakiekolwiek działania do (...) sierpnia 2018 r., uzasadnione charakterem sprawy, które uzasadniałyby zwłokę w załatwieniu wniosku, jak również co do tego, że do zwłoki przyczyniła się sama strona. Nie można za takie uznać pismo Urzędu Wojewódzkiego z (...) kwietnia 2018 r. informującego na jakim etapie znajduje się postępowanie administracyjne.

Z akt sprawy nie wynika także, aby w terminie wyznaczonym przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ((....) wrzenia 2018 r.) organ załatwił sprawę z wniosku strony. Nie wynika, aby do dnia orzekania w sprawie przez WSA, sprawa została załatwiona.

Powyższe stanowi, że w postępowaniu prowadzonym w sprawie zaistniała oczywista przewlekłość działania organu, przez co doszło również do naruszenie zasad i terminów określonych w art. 35 i art. 36 k.p.a. oraz w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 12 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd wyznaczył termin załatwienia przez organ sprawy (pkt III wyroku).

Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, tj. niepodejmowania żadnych czynności do (...) sierpnia 2018 r. (wniosek z grudnia 2017 r.), nie wydania rozstrzygnięcia w sprawie do dnia rozprawy przed Sądem i to pomimo wyznaczenia terminu przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Sąd uznał, że przewlekłość organu w prowadzonym postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Stwierdzona przewlekłość i bezczynność wynikała z zaniechań organu. Organ nie tylko nie działał w sprawie, ale nawet nie informował strony o przyczynach zaistniałej sytuacji, do czego w myśl przepisów był zobowiązany. Nie można więc uznać, jak chce organ, że wskazanych sposób załatwiania sprawy, długość trwania przewlekłości postępowania w sprawie jest bez znaczenia w sprawie.

Jak już wskazano, w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona - pozbawiona możliwości legalnego pobytu - czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie (obecnie już prawie (...) miesięcy), na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Rozpoznając wniosek skarżącego, Sąd przyznał mu sumę pieniężną w kwocie (...) zł, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. uznając, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (pkt IV sentencji wyroku).

W ramach przysługujących kompetencji, Sąd postanowił odstąpić od wymierzenia organowi grzywny. Powszechnie wiadomym jest bowiem, że ilość załatwianych przez Wojewodę D. wniosków w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt i pracę dla cudzoziemców jest bardzo duża oraz, że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.). I chociaż dla stwierdzenia bezczynności czy przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe, leżące po stronie organu (właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki), to jednak - w pewnych sytuacjach - winny one rzutować na rozstrzygnięcia Sądu wydawane na podstawie 149 § 2 p.p.s.a.

Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.