Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2050972

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 5 września 2012 r.
III SAB/Wr 13/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca).

Sędziowie WSA: Bogumiła Kalinowska, Marcin Miemiec.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi M. L. na bezczynność Starosty Powiatu Z. w przedmiocie nierozpoznania wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pojazdy usunięte z drogi postanawia: I odrzucić skargę; II zwrócić stronie skarżącej 100 (sto) złotych tytułem opłaty sądowej.

Uzasadnienie faktyczne

M. L., działający pod firmą (...)"A" w Z., wniósł skargę na bezczynność Starosty Powiatowego w Z. w przedmiocie wydania postanowienia o przyznaniu kosztów objętych faktur VAT nr (...) z dnia (...) r. w sprawie wynagrodzenia za pojazdy usunięte z drogi, ich przechowanie na parkingu skarżącego za cały okres dozoru oraz kosztów związanych z wykonywaniem dozoru. Skarżący wnioskował o:

1)

zobowiązanie organu administracyjnego do wydania postanowienia w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku o przyznaniu kosztów w sprawie wynagrodzenia za pojazdy usunięte z drogi, ich przechowanie na parkingu skarżącego za cały okres dozoru oraz kosztów związanych z wykonywaniem dozoru;

2)

zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według obowiązujących norm, w tym kosztów zastępstwa prawnego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł;

3)

wydanie postanowienia sygnalizującego, o którym mowa w art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270);

4)

stwierdzenie czy bezczynność prowadzenia postępowania stanowiła rażące naruszenie prawa;

5)

wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżący wystąpił do Starosty Z. z żądaniem zwrotu koniecznych związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór i wystawił fakturę z dnia (...) r. w sprawie wynagrodzenia za pojazdy usunięte z drogi, za ich przechowywanie na parkingu skarżącego za cały okres dozoru oraz kosztów związanych z wykonywaniem dozoru dwóch pojazdów marki Opel (...) i Renault (...).

Wraz z pismem z dnia (...) r. organ odesłał skarżącemu wspomnianą fakturę, stwierdzając przy tym, że według umowy z dnia (...) r. oraz powszechnie obowiązujących przepisów nie ma podstaw do obciążenia Starostwa Powiatowego kosztami ujętymi w fakturze.

Pismem z dnia (...) r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wezwał organ do wygania orzeczenia o zwrocie wspomnianych kosztów lub o odmowie ich zwrotu, jednakże dotychczas organ nie zareagował na to wezwanie.

Zażaleniem, złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. w trybie art. 37 k.p.a., skarżący wniósł o wyznaczenie organowi terminu do załatwienia skargi. Kolegium uznało to zażalenie za bezprzedmiotowe, wywodząc, że "zagadnienie ma charakter roszczenia cywilnoprawnego, czyli takiego, o którym nie rozstrzyga się decyzją administracyjną". Według Kolegium, przepisy Prawa o ruchu drogowym nie dają podstaw do twierdzenia, że starosta w drodze orzeczenia administracyjnego (decyzji) rozstrzyga o ewentualnym zwrocie podmiotowi prowadzącemu parking kosztów jego czynności (transport, przechowanie dozór), których nie otrzymał od właściciela przechowywanego pojazdu. Żądanie zapłaty nie wszczęło postępowania administracyjnego, które powinno zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej.

Skarżący nie zgodził się z argumentacją Kolegium podkreślając, że na podstawie na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie dochodzi do nawiązania stosunku cywilnoprawnego w zakresie przechowywania pojazdu. Na poparcie tezy o powstaniu w ocenianej sprawie stosunku administracyjnoprawnego skarżący przywołał orzeczenia Sądu Najwyższego i wojewódzkiego sądu administracyjnego.

W konkluzji skargi wywiedziono, że skoro w sprawie administracyjnej organ nie załatwia jej w przepisanej prawem formie (nie wydaje decyzji ani postanowienia), to pozostaje w bezczynności.

W odpowiedzi na skargę Starosta Z. wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ kwestia wynagrodzenia podmiotu, któremu starosta zlecił w drodze umowy realizację zadań własnych powiatu polegających na usuwaniu pojazdów z drogi oraz prowadzeniu parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych, nie jest sprawą administracyjną rozpoznawaną w postępowaniu administracyjnym, kończącym się decyzją administracyjną. Z tego też względu nie sposób tu mówić o skardze na bezczynność organu polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej.

Należy przede wszystkim zauważyć, że Powiat Z. łączy ze stroną skarżącą umowa zawarta w dniu (...) r. Z § 1 ust. 1 umowy wynika przyjęcie przez stronę skarżącą obowiązku wykonywania usług w zakresie: "1) usuwania wszelkiego typu pojazdów z dróg publicznych na terenie powiatu z. w terminie 1 godz. od chwili zgłoszenia przez uprawniony podmiot i umieszczania ich na wyznaczonym parkingu strzeżonym; 2) przyjmowania pojazdów na wyznaczony parking strzeżony; 3) rozliczenia kosztów usługi z właścicielem pojazdu", przy czym obowiązki te odnoszą się do przypadków określonych w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: p.r.d.). W dalszych postanowieniach tej umowy strona skarżąca zobowiązała się do wystawiania "każdorazowo właścicielowi pojazdu" rachunku za wykonane usługi objęte umową i pobierania opłaty nie wyższej niż ustalona w uchwale Rady Powiatu Z. (§ 5 ust. 1 umowy) a ponadto do dochodzenia roszczeń z tytułu opłat od właściciela pojazdu we własnym imieniu i na własny koszt (§ 5 ust. 2 umowy). W § 6 ust. 1 umowy zastrzeżono możliwość "rozwiązania umowy", zwłaszcza "w przypadku naruszenia terminów usuwania pojazdów, nie przedłożenia zestawienia wykonanych usług, zawyżania opłat za usługi lub rażących uchybień w trakcie realizacji usług zgłaszanych przez właścicieli usuwanych pojazdów, jak również w przypadku zmiany stanu prawnego w zakresie usuwania pojazdów". W zakresie nieuregulowanym umową nastąpiło odesłanie do przepisów Kodeksu cywilnego i przepisów prawa o ruchu drogowym (§ 6 ust. 2 umowy), natomiast sądem właściwym miejscowo do rozpoznawania sporów strony uczyniły sąd właściwy miejscowo "dla siedziby Starosty" (§ 7 umowy).

Podstawę prawną powierzenia osobie trzeciej wykonywania zadań własnych powiatu, do których należy "usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych" stanowi art. 130a ust. 5f in fine p.r.d. Starosta może bowiem realizować wspomniane zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierzyć ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Skorzystanie przez powiat z drugiej możliwości przenosi w sferę kontraktową stosunki między powierzającym świadczenie wspomnianych usług a przyjmującym te usługi do wykonania. W taki też sposób postąpił Powiat Z., powierzając stronie skarżącej wykonywanie usług polegających na usuwaniu pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych, w tym także "rozliczenie kosztów usługi z właścicielem pojazdu" (§ 1 ust. 1 lit. a) umowy z dnia (...) r.).

Skoro strona skarżąca zobowiązała się w umowie do wykonywania zadań własnych powiatu w zakresie określonym w art. 130a ust. 5f, to do jej obowiązków należało dostosowanie się do dyspozycji art. 139a ust. 1, ust. 2, ust. 2a, ust. 5c p.r.d., a więc obciążenie właściciela pojazdu (nie zaś starosty!) kosztami usunięcia pojazdu oraz przechowywania na parkingu strzeżonym według stawek opłat i kosztów ustalonych przez radę powiatu. W związku z tym należy odróżnić obciążenie właściciela pojazdu wspomnianymi kosztami, które stają elementem stosunku publicznoprawnego (art. 130a p.r.d.), od wynagrodzenia podmiotu wykonującego zadania własne powiatu na zlecenie tej jednostki samorządu terytorialnego. Podstawę prawną do żądania przez przyjmującego zlecenie wynagrodzenia za wykonywane na rzecz powiatu usługi stanowi natomiast umowa łącząca wykonawcę z jednostką samorządu terytorialnego, która nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 1 k.p.a., co wyklucza zarówno zażalenie (art. 37 § 1 k.p.a.), jak i skargę na bezczynność organu (art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), skoro nie był on kompetentny do załatwienia tej sprawy w trybie administracyjnym.

W rozpoznawanym przypadku strona skarżąca - utożsamiając opłaty i koszty, o których mowa w art. 130a p.r.d., z wynagrodzeniem za wykonanie usług usunięcia i przechowywania pojazdu na parkingu - obciążyła "Starostwo Powiatowe w Z." (mimo że to powiat jest osobą prawną) kosztami transportu i parkowania dwóch pojazdów (faktura VAT (...)), które nie stanowią przecież wynagrodzenia za wykonywanie przez stronę skarżącą usług powierzonych jej przez powiat, lecz są dochodem własnym powiatu (art. 130a ust. 6e p.r.d.). W takiej sytuacji wezwanie do zapłaty powinno być skierowane do właściciela pojazdu, jako zobowiązanego ex lege do poniesienia kosztów usunięcia pojazdu oraz przechowywania na parkingu, wszak to strona skarżąca podjęła się obowiązku usuwania pojazdów wszelkiego typu pojazdów, przyjmowania pojazdów na wyznaczony parking strzeżony i - co najważniejsze przy ocenie zaistniałego w sprawie zdarzenia - "rozliczenia kosztów usługi z właścicielem pojazdu", "dochodzenia roszczeń z tytułu opłat od właściciela pojazdu we własnym zakresie i na własny koszt", i dopiero po wykonaniu tych usług wystąpić do powiatu o wynagrodzenie za przedsięwzięte działania. Raz jeszcze należy podkreślić, że wynagrodzenie za wykonanie wspomnianych usług nie może być utożsamiane z opłatami i kosztami, o których mowa w art. 130a p.r.d.

Z tych też względów niemożliwe stało się zadośćuczynienie żądaniom strony skarżącej ujętym w punktach 1-5 petitum skargi.

Wobec niedopuszczalności w rozpoznawanym przypadku skargi na bezczynność organu, który nie mógł rozstrzygnąć w drodze decyzji administracyjnej kwestii wynagrodzenia strony skarżącej za przewidziane w umowie z dnia (...) r. usługi należało - stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzec jak w punkcie I postanowienia. Zwrotu stronie skarżącej całego wpisu od odrzuconej skargi dokonano na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.