Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 48017

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 21 listopada 2000 r.
III SAB 108/99

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA J. Rypina.

Sędziowie NSA: A. Filipowicz, G. Krzymień (spr.).

Protokolant: J. Dudkowska.

Uzasadnienie faktyczne

Urząd Skarbowy w O. decyzją z dnia 27.10.1998 r. przedłużył Spółce termin zwrotu podatku naliczonego za miesiąc wrzesień 1998 r. do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Rozstrzygnięcie to decyzją Izby Skarbowej z dnia 16.02.1999 r. zostało utrzymane w mocy. Następnie Spółka w dniu 15.06.1999 r. na podstawie art. 2 i 227 K.p.a. skierowała do Ministra Finansów skargę na nienależyte i przewlekłe działanie Izby Skarbowej i Pierwszego Urzędu Skarbowego w O. Minister Finansów wyraził pogląd, że Spółce z o.o. zgodnie z art. 2 i 227 K.p.a. nie przysługiwało prawo złożenia skargi na nienależyte i przewlekłe działanie Izby Skarbowej. Skarga bowiem w tym trybie służy, zgodnie z art. 221 § 1 K.p.a. wyłącznie obywatelom i organizacjom społecznym. Prawo takie nie przysługuje zatem spółkom z o.o. Natomiast art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) przewiduje prawo wniesienia skargi do organu podatkowego wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie. W związku z tym rozpatrzył skargę Strony w tym trybie, wydając postanowienie z dnia 28.01.2000 r. W uzasadnieniu do tego postanowienia Minister Finansów wykazał, że skarga Spółki jest bezzasadna. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynikało bowiem, że organ podatkowy miał prawo do podjęcia działań zmierzających do sprawdzenia zasadności wykazanego zwrotu podatku w kwocie 191.552 zł. Ponadto jak wynika z akt sprawy, kwestia zwrotu podatku naliczonego za miesiąc wrzesień 1998 r. jest związana ze sprawą, którą prowadzą organy podatkowe i skarbowe, a także prokuratura i policja. Tym bardziej, że prowadzone postępowanie wykazało, iż z działalnością firmy powiązanych jest szereg innych podmiotów gospodarczych, a wzajemne transakcje i rozliczenia między tymi podmiotami są przesłanką do tego, aby domniemywać, że mogły mieć na celu obejście przepisów celnych i podatkowych. Przedłużenie postępowania spowodowane zostało koniecznością sprawdzenia zachodzących związków o charakterze gospodarczym i majątkowym pomiędzy kontrahentami, w celu wyeliminowania podejrzenia dokonania czynności dla pozoru. Dlatego też, zdaniem Ministra Finansów, działanie organów podatkowych było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, gdyż organy te są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jeżeli postępowanie wykaże zasadność zwrotu, wówczas Urząd Skarbowy wypłaci stronie należną kwotę wraz z odsetkami.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.10.1999 r. Spółka "T." podniosła, że organy podatkowe naruszyły w przedmiotowej sprawie przepisy postępowania zawarte w art. 139 § 1, art. 140, art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto wskazywała na fakt, iż Resort Finansów brakiem kompetencji naraził Stronę na straty finansowe, łącznie z koniecznością zredukowania zatrudnienia. W sytuacji, gdy kwota zwrotu przewyższa ponad dwukrotnie kapitał zakładowy Spółki z o.o., przedłużanie postępowania wyjaśniającego może zagrozić egzystencji firmy. Strona podniosła również kwestię braku odpowiedzi od Ministra Finansów zarówno na złożoną skargę z dnia 15.06.1999 r. jak i wniesione zażalenie z dnia 12.08.1999 r.

Minister Finansów wniósł o odrzucenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Środek dyscyplinujący organy administracji publicznej w zakresie terminowego załatwiania spraw administracyjnych w postaci skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego powiązany jest kompetencjami tego sądu do rozstrzygania skarg na określone czynności z zakresu administracji publicznej. Art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) stanowi, że Sąd rozpoznaje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 16 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy. Oznacza to, iż skarga na bezczynność służy, jeżeli organ nie wydaje decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o NSA, do których wydania jest zobowiązany w określonym toczącym się postępowaniu orzeczniczym. Skargą do Sądu nie jest zatem objęte uproszczone postępowanie o charakterze administracyjnym dotyczące skarg i wniosków uregulowane w dziale VIII K.p.a. (art. 221-256 K.p.a.). W takim postępowaniu nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej. Konsekwencją tego jest, że w tym postępowaniu nie przysługuje również skarga na bezczynność. W sprawie podatkowej dotyczącej zwrotu różnicy podatku od towarów i usług Minister Finansów nie był organem orzekającym, a co za tym idzie nie był zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia w formie decyzji, postanowienia lub innego aktu.

Z powyższych względów skarga na bezczynność jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o NSA (cyt. wyżej).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.