Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1817969

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
z dnia 8 kwietnia 2015 r.
III SA/Wr 930/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała.

Sędziowie WSA: Magdalena Jankowska-Szostak, Jerzy Strzebinczyk (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) września 2014 r. nr (...) w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

I

Zaskarżonym postanowieniem, opisanym w sentencji niniejszego wyroku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ("SKO" lub "Kolegium") - po rozpatrzeniu zażalenia Z.P. (dalej: "skarżący", "strona", "zobowiązany", "dłużnik" bądź "zainteresowany") na postanowienie Burmistrza O. z dnia (...) lipca 2014 r. (Nr (...)) w sprawie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego Nr (...), wystawionego w dniu (...) kwietnia 2014 r. przez Burmistrza Miasta O., obejmującego należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie - utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie, powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. oraz na art. 18 i art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm. - dalej: "u.p.e.a." lub "ustawa egzekucyjna").

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ drugiej instancji wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. prowadzi wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzyciela, na podstawie tytułu wykonawczego, o którym była mowa.

Pismem z dnia (...) czerwca 2014 r. zobowiązany wniósł zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu stwierdził, że tytuł wykonawczy został wydany z naruszeniem prawa, co powoduje nieistnienie obowiązku. Zdaniem dłużnika, miejsce postojowe, na którym otrzymał opłatę dodatkową, nie spełnia wymagań przewidzianych prawem.

Postanowieniem z dnia (...) lipca 2014 r. (Nr (...)) Burmistrz O. uz-nał zgłoszony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny. W uzasadnieniu takiego orzeczenia szczegółowo opisano ustalenia dokonane w prowadzonym postępowaniu, w szczególności dotyczące podstawy prawnej do naliczenia opłaty za zajmowane przez zobowiązanego miejsce postojowe. W zażaleniu na to postanowienie, zainteresowany podtrzymał stanowisko, że miejsce postojowe, które zajmował, nie spełnia wymagań przewidzianych prawem, co szeroko uzasadnił.

Pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie Burmistrza O. zostało utrzymane w mocy postanowieniem SKO poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Kolegium nie stwierdziło naruszenia przez Burmistrza obowiązujących przepisów prawa, uznając zażalenie za nieuzasadnione.

Organ drugiej instancji - po przedstawieniu unormowań dotyczących zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33-34 u.p.e.a.) - podkreślił w pierwszej kolejności, iż za bezsporne należy uznać, że pojazd, którego właścicielem był żalący się (samochód (...), numer rejestracyjny (...)) parkował w dniu (...) stycznia 2014 r. w strefie płatnego parkowania przy ul (...) w O. Ze zdjęć wynika, że użytkownik tego pojazdu nie posiadał biletu. Dlatego w sprawie znalazł zastosowanie art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 260 z późn. zm.), stosownie do którego, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 (czyli opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania), pobiera się opłatę dodatkową. Wysokość tej opłaty oraz sposób jej pobierania określane są przez radę gminy (miasta), przy czym wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć kwoty 50 zł. Opłatę tą pobiera zarząd/zarządca drogi. Stanowi ona należność powstającą z mocy oprawa. Nie ma więc potrzeby jej ustalania w drodze decyzji.

Kolegium stwierdziło następnie, że istotą sporu jest w rozpatrywanym przypadku to, czy wierzyciel miał prawo wystawić tytuł wykonawczy nawet wtedy, gdy miejsce postojowe nie spełniało (jak twierdzi zobowiązany) wymagań przewidzianych przepisami prawa, co miałoby sprawiać, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej nie istnieje.

Organ wyższego stopnia podkreślił w związku z tym, że w sprawie egzekucyjnej wierzyciel nie bada prawidłowości wykonania miejsca postojowego względem przepisów prawa. Zatem Kolegium nie może przesądzić o słuszności (czy braku słuszności) argumentów strony podnoszonych w tej kwestii.

Organ wyższego stopnia wywodził dalej, iż w dniu wydania żalonego postanowienia (a także drugoinstancyjnego rozstrzygnięcia Kolegium) w obrocie prawnym obowiązują przepisy stanowiące podstawę do nałożenia na zobowiązanego opłaty dodatkowej, zgodnie z tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela. Rada Miasta O., w wykonaniu upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych, uchwałą Nr (...) z dnia (...) marca 2011 r., wydaną w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłat abonamentowych i zerowej stawki dla niektórych użytkowników drogi, sposobu pobierania tych opłat i określenia wysokości opłaty dodatkowej (Dz. Urz. Woj. Doln. Nr 108, poz. 1727 z późn. zm.; powoływana w dalszych rozważaniach jako "uchwała"), ustanowiła bowiem strefę płatnego parkowania, obejmującą także ulicę Sejmową w O. Uchwała ta weszła do obrotu prawnego. Stała się więc prawem powszechnie obowiązującym. Strefa płatnego parkowania została oznaczona. Zainstalowano również parkomat, umożliwiający wnoszenie opłat. Dopóki uchwała, o której mowa, nie zostanie wyeliminowana z obrotu, zarządca drogi jest uprawniony do pobierania opłat parkingowych, a w razie ich nieuiszczenia - także opłat dodatkowych.

W końcowym fragmencie uzasadnienia swojego orzeczenia Kolegium poinformowało żalącego się o możliwości zaskarżenia uchwały Rady Miasta do sądu administracyjnego, w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminny

II

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. zobowiązany zażądał uchylenia postanowienia Kolegium i stwierdzenia, czy uchwała Rady Miasta w O. została podjęta z naruszeniem prawa.

Skarżący zarzucił, że w zakwestiowanym postanowieniu brak jest odniesienia do przedstawionych przez niego przepisów prawa. Przemilczano też treść jego pisma kierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. oraz pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., w którym ten ostatni organ nakazał PINB w O. przywrócenie parkingów zgodnie ze stanem prawnym.

Zdaniem skarżącego, przedstawił on wystarczającą liczbę dowodów i wskazał przepisy prawne, aby stwierdzić, że pobieranie opłat za parkowanie jest wyłudzaniem od ludzi pieniędzy.

III

W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zakwestionowanym postanowieniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

IV

Oceniając zaskarżone postanowienie według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 w związku z art. 3 § 2 pkt 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej, w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy obu instancji prawa, ani materialnego ani procesowego, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie skontrolowanych orzeczeń z obrotu.

V

Wymaga przede wszystkim silnego zaakcentowania, że w rozpoznawanej sprawie najistotniejszą kwestią jest specyficzny charakter rozstrzygnięć poddanych weryfikacji Sądu, wydanych w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr (...), wystawionego w dniu (...) kwietnia 2014 r. przez Burmistrza Miasta O.

Organy obu instancji trafnie zakreśliły - w tym kontekście - granice procedowania w sprawie wszczętej zarzutem rzekomego nieistnienia obowiązku egzekwowanego na podstawie dopiero co wspomnianego tytułu wykonawczego (art. 33 pkt 1 in fine ustawy egzekucyjnej). Przedmiotem tej sprawy było zaś wyłącznie (celowe podkreślenie Sądu) dokonanie oceny zasadności lub bezzasadności postawionego zarzutu. Istota tak sprecyzowanego sporu administracyjnego, automatycznie przesądza też o granicach sprawy sądowoadministracyjnej. Zadaniem Sądu, w niniejszej sprawie może być przeprowadzona jedynie kontrola legalności orzeczeń wydanych przez organy samorządowe, to znaczy zagadnienie prawidłowości uznania przez Burmistrza O. i przez Kolegium za niezasadny zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku, sformułowany przez skarżącego.

W tak ustalonym przedmiocie sprawy podlegającej kognicji Sądu w rozpoznawanym przypadku, należy się w pełni zgodzić z organem drugiej instancji, kiedy stwierdza on, iż przy rozpatrywaniu kwestii zarzutu rzekomego nieistnienia dochodzonego obowiązku nie ma miejsca na ocenę prawidłowości argumentacji wnioskodawcy dotyczącej niezgodności standardu miejsc postojowych z wymaganiami wynikającymi z przepisów prawa budowlanego. Kwestia ta nie pozostaje bowiem w żadnym związku z przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Niezwłocznego, dobitnego przy tym zaakcentowania wymaga bowiem, iż w sprawie dochodzona jest przymusowo opłata dodatkowa, należna z tytułu nieuiszczenia przez skarżącego opłaty parkingowej za postój samochodu, którego właścicielem jest zobowiązany, w tzw. strefie płatnego parkowania. Ta ostatnia okoliczność nie może być zaś w żaden sposób skutecznie kwestionowana, w świetle materiału dowodowego sprawy, zwłaszcza zaś wykonanych fotografii, ewidentnie potwierdzających ów fakt.

Podstawy do obowiązku uiszczania opłat parkingowych, a w razie niespełnienia tej powinności - poniesienia konsekwencji takiego zachowania, w postaci automatycznego nałożenia opłaty dodatkowej, nie można upatrywać w takim, czy innym stanie technicznym parkingu - jak uważa, niesłusznie - strona skarżąca, lecz w przepisach prawa powszechnego i prawa miejscowego, które - odpowiednio - z woli centralnego lub lokalnego prawodawcy przewidują konieczność wnoszenia opłaty parkingowej w każdym przypadku skorzystania z miejsc postojowych w jakiejkolwiek, płatnej strefie parkowania. Możliwość urządzania stref tego rodzaju przewidziano wszak jednoznacznie w przepisach ustawy o drogach publicznych, sankcjonując fakty nieuiszczania w tych strefach należnych opłat parkingowych dodatkową dolegliwością, polegającą na konieczności poniesienia opłaty dodatkowej (art. 13f ustawy o drogach publicznych). Ustalenie wysokości tej ostatnio wymienionej opłaty, scedował natomiast centralny legislator prawodawcy miejscowemu, wskazując jedynie maksymalna stawkę tej opłaty (art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych). W ramach tej właśnie delegacji ustawowej także Rada Miasta O. wydała w tym przedmiocie stosowną uchwałę w 2011 r.

W przedstawionych realiach normatywnych w pełni uzasadniona jest zatem konstatacja Kolegium, w myśl której, tak długo, jak pozostają w obrocie przepisy wspomnianej uchwały, tak długo nie można skutecznie dowodzić faktu nieistnienia obowiązku dochodzonego przymusowo w niniejszej sprawie. Prawo (zarówno powszechne, jak i miejscowe) powinno być przestrzegane przez wszystkich adresatów, do których kierowane są poszczególne normy. Odnosząc to ogólne stwierdzenie do realiów tej konkretnej sprawy trzeba zauważyć, że obowiązek wnoszenie opłat parkingowych dotyczyć będzie wszystkich podmiotów korzystających z ustanowionych stref płatnego parkowania, tak długo, jak długo ustawodawca centralny nie uchyli przepisów dopuszczających urządzanie takich stref i dopóty, dopóki nie zostaną wyeliminowane z obrotu stosowne przepisy wykonawcze w obrębie prawa miejscowego.

Prowadzi to do konkluzji, iż skoro fakt bezpłatnego skorzystania przez skarżącego z postoju w wyznaczonej strefie płatnego parkowania jest w sprawie ewidentny, przeto organy zobligowane były wręcz do uznania sformułowanego przez niego zarzutu za nieuzasadniony. W okolicznościach dopiero co naprowadzonych jest bowiem oczywiste, że obowiązek poniesienia dolegliwości, w postaci konieczności uiszczenia opłaty dodatkowej istnieje i może być przymusowo egzekwowany.

VI

Skład orzekający Sądu podziela także zapatrywanie Kolegium o możliwości skorzystania z drogi weryfikacji zgodności z prawem uchwały RM O., przewidzianej w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Kwestia ta pozostaje jednak poza granicami niniejszej sprawie, o czym już wspomniano.

Silnego zwrócenia uwagi skarżącego wymaga w związku z tym powtórzenie - za pouczeniem SKO zawartym w ostatnim fragmencie uzasadnienia postanowienia tego organu, ale także przy uwzględnieniu obowiązku Sądu wynikającego z art. 6 p.p.s.a. - o konieczności zachowania wszystkich (kolejne, celowe podkreślenie składu orzekającego) warunków przewidzianych w tym przepisie. Najistotniejszym wymaganiem przewidzianym przez ustawodawcę jest konieczność uprzedniego wystąpienia do Rady z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (ostatnie już, celowe podkreślenie Sądu), jakich zainteresowany upatruje w przepisach tej uchwały. Wezwanie to nie może być adresowane ani do Burmistrza, ani - tym bardziej - do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Żaden z tych organów nie jest bowiem uprawniony do ewentualnego skorygowania lub uchylenia przepisów niezgodnych z prawem, jeśli takimi okażą się przepisy uchwały, o której mowa.

Natomiast Sąd, rozpoznając skargę na konkretne orzeczenia wydane w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego, nie jest również władny do "stwierdzenia, czy uchwała Miasta w O. została podjęta z naruszeniem prawa". Kontrola tej kwestii w ramach niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, dokonana zostałaby bowiem niejako z urzędu, bez uruchomienia formalnego trybu określonego w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.

VII

Cały dotychczasowy wywód Sądu prowadzi do ostatecznej konkluzji, iż skontrolowane postanowienia odpowiadają prawu. Dlatego też skargę należało oddalić, wedle dyspozycji art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.