III SA/Wr 531/17 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2453119

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 marca 2018 r. III SA/Wr 531/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "A' na czynność Zarządu Województwa D. z dnia (...) czerwca 2017 r. nr (...) w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny formalnej projektu, postanawia:

1.

odrzucić skargę;

2.

odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu,

3.

zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...) lipca 2017 r. Wspólnota Mieszkaniowa "A" (dalej jako "skarżąca" zamiennie "Wspólnota Mieszkaniowa") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na czynność Zarządu Województwa D., oznaczoną w sentencji postanowienia, w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny formalnej projektu. Skarga została podpisana przez H. M.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 28 lipca 2017 r. - pismem z dnia 1 sierpnia 2017 r. - wezwano stronę skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi, pod rygorem jej odrzucenia przez:

- złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem lub sądami administracyjnymi, udzielone Miejskiemu Zakładowi Gospodarki Komunalnej "MZGK" Sp z.o.o. w K. wskazując, że § 1 pkt 2 nadesłanej wraz ze skargą uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej "A" (nr (...)) nie obejmuje upoważnienia do działania przed tut. Sądem,

- złożenie dokumentu upoważniającego H. M. do reprezentowania przed sądami administracyjnymi Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej "MZGK" Sp z.o.o. w K. Ponadto wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. Wezwania te doręczono stronie skarżącej w dniu 22 sierpnia 2017 r. (k. 19 akt sądowych sprawy).

Pismem z dnia 6 września 2017 r. złożono do tutejszego Sądu "wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych i uiszczenia spisu sądowego".

Wniosek ten został podpisany przez "głównego księgowego A. J. - J.". Do wniosku załączono KRS (stan na dzień 7 września 2017 r.). W dniu 7 września 2017 r., uiszczono wpis od skargi w wysokości 200 zł.

Zarządzeniem z dnia 25 października 2017 r. wezwano stronę skarżąca do wykazania umocowania do jej reprezentowania przed tutejszym Sądem przez p. A. J. - J. - w terminie 7 dni.

Pismem z dnia 1 grudnia 2017 r. (w odpowiedzi na wezwanie Sądu) wskazano, że "na czas nieobecności jedynego Członka Gospodarki Komunalnej Spółka z.o.o. w K. jako Prezesa Zarządu, w dniu 31 sierpnia 2017 r. wystawione zostało upoważnienie dla A. J. - J. do reprezentowania Miejskiego zakładu Gospodarki Komunalnej Sp z.o.o. na czas nieobecności H. M. w dniach 1 września 2017 r. do 8 września 2017 r. W związku z powyższym wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi i uiszczenia wpisu od skargi z dnia 6 września 2017 r. został w zastępstwie podpisany przez A. J. - J. Pismo to zostało podpisane przez H. M., do niego załączono upoważnienie z dnia 31 sierpnia 2017 r. (o którym mowa w piśmie).

Zarządzeniem z dnia 2 lutego 2018 r. pouczono stronę skarżącą o treści art. 87 p.p.s.a. i wezwano do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 6 września 2017 r., w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przed WSA udzielone Miejskiemu Zakładowi Gospodarki Komunalnej "MZGK" Sp z.o.o. w K.

Odpowiadając na niniejsze wezwanie strona skarżąca w ślad za pismem z dnia 19 lutego 2018 r. przedłożyła:

- uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej nr (...) z dnia (...) lutego 2018 r. w sprawie udzielenia pełnomocnictwa H. M. działającego w imieniu i na rzecz Miejskiego zakładu Gospodarki Komunalnej Spółka Z.o.o. w K do reprezentowania jej przed min WSA we Wrocławiu;

- uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej nr (...) z dnia (...) marca 2016 r. w sprawie udzielenia pełnomocnictwa Administratorowi tj. Miejskiemu zakładowi Gospodarki Komunalnej w K. do występowania w jej imieniu przed jednostkami organizacyjnymi, organami administracji rządowej i samorządowej oraz osobami fizycznymi (...). Pełnomocnictwo to nie obejmowało zatem upoważnienia do działania przed tutejszym Sądem.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej p.p.s.a.) skarga musi odpowiadać wymaganiom stawianym przez art. 46 p.p.s.a. wszystkim pismom w postępowaniu sądowym oraz zawierać dodatkowe elementy określone w art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., przy czym - zgodnie z art. 29 p.p.s.a. - przedstawiciel ustawowy lub organ osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Jeżeli warunki formalne skargi nie zostaną spełnione, Sąd zobligowany jest w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwać stronę skarżącą do uzupełnienia w terminie siedmiu dni stwierdzonych braków formalnych skargi pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności podnieść należy, że reprezentacja wspólnot mieszkaniowych została uregulowana w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1892 z późn. zm.) dalej powoływanej jako "u.w.l.". Zgodnie z art. 18 u.w.l. właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej (ust. 1).

W razie sukcesywnego wyodrębniania lokali przyjęty przez dotychczasowych współwłaścicieli sposób zarządu nieruchomością wspólną odnosi skutek także do każdego kolejnego nabywcy lokalu (ust. 2). Zmiana ustalonego w trybie ust. 1 sposobu zarządu nieruchomością wspólną może nastąpić na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. Uchwała ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej (ust. 2a). Jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa w ust. 1, lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w niniejszym rozdziale.

Poza tym zgodnie z art. 20 u.w.l. jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona (ust. 1). Zarząd lub poszczególni jego członkowie mogą być w każdej chwili na mocy uchwały właścicieli lokali zawieszeni w czynnościach lub odwołani (ust. 2).

Zgodnie z art. 21 u.w.l. zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (ust. 1). Gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową składają przynajmniej dwaj jego członkowie (ust. 2).

Z zacytowanych zatem regulacji wynika, że ze względu na organ albo osobę (osoby) sprawujące zarząd nieruchomością wspólną można wyodrębnić zarząd bezpośredni, sprawowany przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, oraz zarząd pośredni, sprawowany:

a)

przez zarząd, jako organ wspólnoty mieszkaniowej, albo b) przez zarządcę, ustanawianego zgodnie z art. 18 ust. 1 u.w.l., którym może być osoba fizyczna bądź osoba prawna.

Ponadto - co wymaga podkreślenia Sądu, ustanowienie zarządu wspólnoty (art. 20, art. 21 u.w.l.) wyklucza ustanowienie zarządcy w rozumieniu art. 18 u.w.l. i odwrotnie, tj. ustanowienie zarządcy zgodnie z art. 18 u.w.l. wyklucza ustanowienie zarządu, o którym mowa w art. 20 i art. 21 u.w.l. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2012 r., III CZP 96/11, Lex nr 1112715; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2005 r., III CZP 62/05, Lex nr 171751; uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2003 r., III CZP 74/03, Lex nr 81625; oraz postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 29 lutego 2016 r., I SA/Gl 1477/16 i I SA/Gl 1446/15; z dnia 15 lipca 2016 r., II SA/Gl 308/16; z dnia 26 września 2016 r., I SA/Gl 309-312/16, I SA/Gl 1478-1481/16, I SA/Gl 1472/16 - CBOSA). Właścicielom nieruchomości powierzono wybór w kwestiach związanych ze sposobem zarządzania, jednak względy natury organizacyjno-gospodarczej przemawiają za brakiem potrzeby mnożenia struktur zarządu nieruchomością wspólną i wynikających z tego konsekwencji (np. problemu rozkładu uprawnień pomiędzy te struktury). Spotykane w praktyce zlecanie administrowania nieruchomością wspólną zewnętrznemu podmiotowi wyspecjalizowanemu, przy wybranym zarządzie wspólnoty (w rozumieniu art. 20, 21 u.w.l.), nie oznacza więc, że ten podmiot posiada status zarządcy, któremu właściciele powierzyli zarząd nieruchomością wspólną, o jakim mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l. Praktyka zawierania umów o zarządzanie nieruchomością wspólną (administrowanie wspólnotą mieszkaniową) z licencjonowanymi zarządcami (administratorami) jest już wykształcona od dłuższego czasu i jest to sytuacja, kiedy organ wspólnoty, jakim jest jej zarząd, nie przestaje wówczas sprawować swoich funkcji, a jedynie zleca wykonanie poszczególnych czynności w zakresie zwykłego zarządu nieruchomością wspólną. Zarządca, a właściwie administrator, zapewnia fachową obsługę wspólnoty mieszkaniowej, współdziałając w tym zakresie z zarządem. Taka pomoc świadczona przez profesjonalnych zarządców (administratorów) wspólnotom mieszkaniowym nie zmienia natomiast ustawowego sposobu sprawowania zarządu. Zlecenie administrowania wspólnotą mieszkaniową ma charakter umowy mieszanej, do której - w zakresie nieuregulowanym - powinno się stosować przepisy o umowie zlecenia (art. 734 Kodeksu cywilnego) - por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2014 r., I ACa 652/13, Lex nr 1438094.

Z uwagi na to, że w przeciwieństwie do zarządu w rozumieniu art. 20 i 21 u.w.l., zarządca w rozumieniu art. 18 ust. 1 u.w.l. nie jest organem wspólnoty mieszkaniowej reprezentowanie wspólnoty przez zarządcę wymaga odpowiedniego umocowania w umowie bądź uchwale. Zakres upoważnienia zarządcy do działania w imieniu właścicieli lokali wynika więc z treści postanowień umów lub uchwały właścicieli przewidzianych w art. 18 ust. 1 i 2a u.w.l. Zatem zarządca nie może reprezentować wspólnoty mieszkaniowej przed sądem lub organem administracji publicznej, jeżeli stosowne upoważnienie nie znalazło się w umowie określającej sposób zarządu albo uchwale o zmianie tej umowy (...). Zarządca nie działa jako wspólnota mieszkaniowa, gdyż pomiędzy nią, a tymże zarządcą (osobą trzecią) istnieje dodatkowe ogniwo, którym jest oświadczenie woli zawarte w umowie, uchwale, albo ściśle w przedmiocie udzielenia pełnomocnictwa (postanowienie NSA z dnia 15 maja 2014 r., II FSK 949/14, Lex nr 1467640; uchwała Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2009 r., III CZP 129/08, Lex nr 470697; wyrok WSA w Warszawie z 11 grudnia 2007 r., VI SA/Wa 1792/07; wyrok SN z 14 stycznia 2004 r., I CK 108/03; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 31 maja 2006 r., I ACa 290/06; wyrok WSA w Krakowie z 22 lutego 2010 r., II SA/Kr 1517/09, Lex nr 633138).

Mając powyższe na uwadze Sąd (pierwotnie pismem z dnia 28 lipca 2017 r.) wezwał stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia przez złożenie dwóch dokumentów:

- złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem lub sądami administracyjnymi, udzielone Miejskiemu Zakładowi Gospodarki Komunalnej "MZGK" Sp z.o.o. w K. wskazując, że § 1 pkt 2 nadesłanej wraz ze skargą uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej (...) (nr (...) nie obejmuje upoważnienia do działania przed tut. Sądem

- złożenie dokumentu upoważniającego H. M. do reprezentowania przed sądami administracyjnymi Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej "MZGK" Sp z.o.o. w K.

W odpowiedzi na - wyraźnie przecież sprecyzowane wezwanie - strona skarżąca przesłała wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia ww. braków skargi i co więcej wniosek ten został podpisany przez głównego księgowego A.J. - J.

Dlatego też Sąd ponownie wezwał (tym razem celem uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu) o złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przed WSA udzielone Miejskiemu Zakładowi Gospodarki Komunalnej "MZGK" Sp z.o.o. w K.

Odpowiadając na niniejsze wezwanie strona skarżąca w ślad za pismem z dnia 19 lutego 2018 r. przedłożyła:

- uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej nr (...) z dnia (...) lutego 2018 r. w sprawie udzielenia pełnomocnictwa H. M. działającego w imieniu i na rzecz Miejskiego zakładu Gospodarki Komunalnej Spółka Z.o.o. w K. do reprezentowania jej przed min WSA we Wrocławiu;

- uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej nr (...) z dnia (...) marca 2016 r. w sprawie udzielenia pełnomocnictwa Administratorowi tj. Miejskiemu Zakładowi Gospodarki Komunalnej w K. do występowania w jej imieniu przed jednostkami organizacyjnymi, organami administracji rządowej i samorządowej oraz osobami fizycznymi (...).

Tym samym strona skarżąca nie wykonała prawidłowo wezwania Sądu. Po pierwsze ponownie przedłożyła Sądowi uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej nr (...) z dnia (...) marca 2016 r. w sprawie udzielenia pełnomocnictwa Administratorowi tj. Miejskiemu Zakładowi Gospodarki Komunalnej w K. Z treści § 1 pkt 2 uchwały wynika wprost, że udzielone pełnomocnictwo nie obejmuje upoważnienia do reprezentowania strony skarżącej - przed tutejszym Sądem - przez Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej Spółka z.o.o. w K. (o czym strona skarżąca była już przez Sąd informowana w wezwaniu z dnia 1 sierpnia 2017 r.). Po wtóre zaś przedłożyła uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej nr (...) w sprawie udzielenia pełnomocnictwa H.M. działającemu w imieniu i na rzecz Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej Spółka z.o.o. w K. do reprezentowania jej przed min WSA we Wrocławiu. Z kolei z treści tej uchwały wynika, że umocowanie to obejmuje możliwość reprezentowania strony skarżącej przez H. M. od daty jej podjęcia tj. od dnia 14 lutego 2018 r.

Powyższe umożliwiło Sądowi na stwierdzenie dwóch okoliczności:

- Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej Sp.z.o.o. w K.nie został de facto został umocowany przez stronę skarżącą do jej reprezentowania przed tutejszym Sądem;

- H. M. działający w imieniu i na rzecz Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej Sp.z.o.o. w K. posiadał wprawdzie upoważnienie do reprezentowania strony skarżącej przed tutejszym Sądem, aczkolwiek dopiero od dnia 14 lutego 2018 r. Tym samym wszystkie czynności procesowe podjęte przez niego w imieniu strony skarżącej przed tutejszym Sądem - przed tą właśnie datą-należało uznać za niedopuszczalne (w szczególności zaś: złożenie skargi do Sądu w lipcu 2017 r., złożenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu we wrześniu 2017 r.). Tym bardziej jako niedopuszczalne należało ocenić czynności podjęte przez A. J. - J. przez tut. Sądem na rzecz strony skarżącej działającej przecież w ramach upoważnienia udzielonego jej przez H. M.

Wobec tego Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 88 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.