Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 31 maja 2006 r.
III SA/Wa 984/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sokołowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) stycznia 2006 r. Nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o podleganiu ubezpieczeniom społecznym i ustaleniu przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składek postanawia odrzucić skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) grudnia 2005 r. Nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS") stwierdził, że Skarżący M. P. podlega od dnia 1 września 2003 r. ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w firmie P. Sp. z o.o. i ustalił przychód od miesiąca listopada 2004 r. i stycznia 2005 r., stanowiący podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 16 pkt 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887, ze zm.) - dalej: "u.s.u.s."

Zgodnie z pouczeniem zawartym w powyższej decyzji Skarżący wniósł od niej odwołanie do Sądu Okręgowego w W. - Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wnosząc o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia, określającego podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w okresie od listopada 2004 r. zgodnie z treścią zawartej przez niego z płatnikiem składek umowy o pracę.

W dniu (...) stycznia 2006 r. decyzją Nr (...) na podstawie art. 83a ust. 2 u.s.u.s. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. ZUS stwierdził nieważność wskazanej wyżej decyzji z dnia (...) grudnia 2005 r., jako dotyczącej sprawy już wcześniej rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W decyzji organ zawarł pouczenie o przysługującym Skarżącemu prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Kierując się tym pouczeniem Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie, jako wydanej z naruszeniem art. 156 § 1 w zw. z art. 157 § 1 k.p.a., a to poprzez stwierdzenie nieważności decyzji przez ten sam organ, który decyzję tę wydał, a nadto poprzez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia nieistniejącej okoliczności rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest wydana w trybie nadzwyczajnym decyzja ZUS w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz ustalenia wymiaru składek. Uprawnienie dla organu do wydawania rozstrzygnięć w powyższym zakresie zawiera art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 u.s.u.s. Zgodnie zaś z ustępem 2 tego artykułu od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Wyjątek od powyższej reguły przewiduje art. 83 ust. 4 u.s.u.s., który stanowi, że od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu na ubezpieczenia społeczne, odwołanie o którym mowa w cytowanym wyżej ust. 2, nie przysługuje, natomiast stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra, zaś do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w k.p.a.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres kognicji sądów administracyjnych nie obejmuje spraw, których przedmiotem jest podleganie ubezpieczeniom społecznym lub ustalenie wymiaru składek. Zgodnie bowiem z ogólną zasadą, wyrażoną w cytowanym art. 83 ust. 2 u.s.u.s., decyzje ZUS podlegają zaskarżeniu do sądu, którego właściwość wynika z przepisów k.p.c. Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych regulują przepisy Działu III Tytułu VII Księgi pierwszej Części pierwszej k.p.c. Właściwość sądu w tych sprawach określa art. 461 § 1 k.p.c., który odnosi się wyłącznie do sądów powszechnych.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżona w sprawie niniejszej decyzja nie podlegała zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Oceny tej nie podważa okoliczność, że podstawą prawną jej wydania był art. 83a ust. 2 u.s.u.s. stosowany w powiązaniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W ocenie Sądu zasadnicze znaczenie dla ustalenia właściwości rzeczowej sądu w sprawie niniejszej ma kwestia przedmiotu sprawy, a nie tryb, w jakim organ dokonał rozstrzygnięcia. Tym samym okoliczność zastosowania przez ZUS dyspozycji art. 83a ust. 2 u.s.u.s. w celu usunięcia z obrotu wydanej uprzednio decyzji sama w sobie nie ma wpływu na właściwość rzeczową sądu, gdyż oceniać ją należy przez pryzmat przepisu materialnoprawnego, wyznaczającego przedmiotowy zakres sprawy. W sprawie niniejszej przepisem tym był art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 u.s.u.s.

Właściwość sądów administracyjnych nie może być także dorozumiana w oparciu o zawarte w art. 83a ust. 2 u.s.u.s. odesłanie do przepisów k.p.a. Sąd podkreśla, że ogólne odesłanie do tych przepisów zawiera także art. 123 u.s.u.s.,

a zatem decyzje, o których mowa w art. 83 ust. 1 u.s.u.s. wydawane są co do zasady także w oparciu o przepisy regulujące postępowanie administracyjne. Mimo to - jak wykazano wyżej - tryb ich zaskarżenia do sądu został unormowany w sposób szczegółowy w ustawie.

Sąd miał na względzie również okoliczność błędnego pouczenia, zawartego w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym Skarżącemu przysługiwała od tej decyzji skarga do sądu administracyjnego. Okoliczność ta z punktu widzenia interesów Skarżącego nie mogła mieć szczególnego znaczenia, gdyż zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do jego właściwości. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej powyższa przesłanka zachodzi, wobec czego, działając na podstawie art. 58 § 3 w zw. § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.