Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2043625

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 10 lutego 2016 r.
III SA/Wa 646/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca).

Sędziowie WSA: Małgorzata Długosz-Szyjko, Piotr Przybysz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T.Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...) grudnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w R., decyzją z dnia (...) września 2014 r. określił T. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej "Spółka", "Skarżąca" lub "Strona") zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. w kwocie 180 854 zł. Organ I instancji odstąpił od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania - zgodnie z art. 23 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm. Dalej zwanej też "O.p."), gdyż dane wynikające ze sprawozdania finansowego, korekty zeznania podatkowego CIT-8 za 2008 r., uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania - deklaracjami PIT-R4 za 2008 r., pozwalały na określenie zobowiązania podatkowego.

Skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie przepisów O.p., tj.:

- art. 23 § 1 pkt 2 i art. 23 § 3, § 4 i § 5 - poprzez niezastosowanie instytucji oszacowania podstawy opodatkowania, pomimo braku danych wynikających z ksiąg podatkowych pozwalających na określenie podstawy opodatkowania,

- art. 120 - z uwagi na fakt, iż Organ podatkowy w przedmiotowym postępowaniu działał w sprawie bez poszanowania naczelnych norm prawnych przyjętych w polskim systemie prawa,

- art. 121 § 1 i § 2 - poprzez prowadzenie postępowania w zakresie określenia podstawy opodatkowania w taki sposób, iż rozstrzygano wszelkie wątpliwości wyłącznie na niekorzyść Skarżącej, co w oczywisty sposób narusza zasadę przewidującą prowadzenie postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do organu kontrolującego,

- art. 122 - poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie niezbędnych dowodów,

- art. 187 § 1 - poprzez brak zebrania właściwego materiału dowodowego, a następnie brak prawidłowego rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie, w jakim w ogóle został zgromadzony w niniejszej sprawie. W istocie podjęta decyzja, mając na uwadze jej treść, w całości bazowała, według Skarżącej, na domniemaniach, nie powołując się na żadne dowody, fakty, jak też przepisy prawa materialnego, inne, niż ogólne regulacje i ogólne zasady, najczęściej niepowiązane w sposób bezpośredni z przyjętymi później rozstrzygnięciami,

- art. 191 - poprzez przekroczenie granicy swobodnego uznania, gdyż ocena zebranego materiału dowodowego w niniejszej sprawie nie była zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki,

- art. 233 § 2 - poprzez niezastosowanie się do nakazu postępowania zgodnego z prawem, pominięcie zaleceń zawartych w treści decyzji organu odwoławczego, w szczególności poprzez niedokonanie porównania materiałów dowodowych zebranych w toku postępowania dotyczącego strony za 2007 rok z 2008 rokiem.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia (...) grudnia 2014 r. uchylił decyzję Organu I instancji w całości i określił Skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. w kwocie 142 535 zł.

Na wstępie Organ odwoławczy wyjaśnił, że Spółka nie uczestniczyła aktywnie w dwukrotnie prowadzonym postępowaniu podatkowym przed Organem I instancji, nie podjęła żadnych prób odtworzenia dokumentacji podatkowej za 2008 r., która - jak utrzymuje - została spalona w czasie pożaru, jaki miał miejsce w dniu 5 października 2011 r. w siedzibie przy ul. S. (...) w L. Organ zauważył jednak, że z ustaleń dokonanych w trakcie prowadzonego postępowania nie wynika, aby przedmiotem zniszczenia w wyniku pożaru była jakakolwiek dokumentacja należąca do Skarżącej. Co więcej - ustalenia Organu I instancji wynikające z zebranego materiału dowodowego wykluczają spalenie tej dokumentacji. Z pisma R. Spółka Doradztwa Podatkowego Sp. z o.o. z dnia 29 kwietnia 2014 r., tj. biura rachunkowego prowadzącego księgi podatkowe Spółki za 2008 r., wynika, że pod adresem tego biura zostało zgłoszone miejsce przechowywania tych ksiąg, oraz że z dniem 31 marca 2012 r., czyli 6 miesięcy po pożarze, biuro przekazało wszystkie dokumenty Spółki do Kancelarii Prawnej W., ul. P. (...), której adres do korespondencji wskazał pełnomocnik Spółki.

W ocenie Dyrektora Spółka nie wykazała dobrej woli i nie podjęła żadnej współpracy z Organem I instancji w celu okazania ksiąg podatkowych, bądź odtworzenia dokumentów źródłowych, pozwalających na potwierdzenie prawidłowości rozliczenia za 2008 r. wykazanego w korekcie zeznania CIT-8. Pełnomocnik Strony, pomimo 3 - krotnego odbioru wezwania Organu I instancji do przedłożenia ksiąg rachunkowych Spółki za 2008 r. i wszelkich dowodów źródłowych stanowiących podstawę zapisów w tych księgach, nie przedłożył żadnej dokumentacji podatkowej i nie złożył żadnych wyjaśnień (nie udzielił żadnej odpowiedzi na te wezwania). W zaistniałych okolicznościach, wobec niczym nieuzasadnionego nieokazania ksiąg podatkowych Spółki za 2008 r., zasadnym było, w opinii Dyrektora, określenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych za 2008 r. na podstawie dowodów zgromadzonych w toku postępowania przez Organ I instancji. Zasadnie więc ustalono:

1)

przychód - w kwocie 5 365 595, 68 zł, odpowiadający wykazanemu w korekcie zeznania CIT-8 za 2008 r. z dnia 21 sierpnia 2009 r., stosownie do art. 12 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm., dalej zwanej też "u.p.d.o.p." lub "ustawą"),

2)

koszty uzyskania przychodów - w kwocie 3 127 857, 59 zł, ustalone po analizie rachunku zysków i strat za 2008 r. (z wykazanych kosztów w kwocie 3 994 610, 32 zł), w tym:

- 2 713 605, 83 zł - wartości towarów według cen zakupu, stanowiących podstawę zaewidencjonowania przychodów ze sprzedaży towarów i materiałów, jako kosztów bezpośrednich, zaliczanych w ciężar kosztów uzyskania przychodów w momencie sprzedaży towaru, zgodnie z art. 15 ust. 4d u.p.d.o.p.,

- 350 346, 49 zł - wynagrodzeń oraz 51 600, 11 zł - składek na ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, przyjętych na podstawie analizy deklaracji PIT-4R za 2008 r., złożonej w (...) Urzędzie Skarbowym w W. oraz ustaleń kontroli Organu I instancji w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r., która nie wykazała nieprawidłowości w ustaleniu przez Spółkę kosztów wynagrodzeń (433 973, 93 zł) oraz ubezpieczeń i innych świadczeń (57 184, 89 zł) za 2007 r., a kwoty wynagrodzenia i ubezpieczenia społecznego znalazły odzwierciedlenie w rachunku zysków i strat za 2007 r.,

- 12 305, 16 zł - amortyzacji, gdyż przeprowadzona przez Organ I instancji kontrola Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. nie wykazała nieprawidłowości w wyliczeniu kwoty amortyzacji, a kwota amortyzacji wg konta "408"tj. 23 491, 29 zł, znalazła odzwierciedlenie w rachunku zysków i strat za 2007 r.

Na podstawie sprawozdania finansowego za 2008 r. nie ustalono aby Spółka dokonała zbycia jakiegokolwiek środka trwałego, stąd wykazaną w nim kwotę amortyzacji 12 305, 16 zł uznać należy za koszty uzyskania przychodów 2008 r.

Natomiast pozostałe wydatki, nie udokumentowane dowodami źródłowymi - w kwocie 866 752, 73 zł (3 994 610, 32 zł - 2 713 605, 83 zł - 350 346, 49 zł - 51 600, 11 zł -12 305, 16 zł) nie mogły być uznane, według Dyrektora, za koszty uzyskania przychodów. Strona nie wyjaśniła też, które koszty z rachunku zysków i strat na wartość 9 105, 69 zł nie zostały wykazane w korekcie zeznania CIT-8 za 2008 r. (wg rachunku zysków i strat - 3 994 610, 32 zł, wg CIT- 8 -3 985 504, 63 zł).

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że poza ww. wydatkami do kosztów działalności Skarżącej w 2008 r. należy zaliczyć również wydatki w kwocie 201 684, 21 zł, w tym:

1)

w kwocie 14 000 zł - udokumentowane 10 szt. faktur VAT o wartości netto 1400 zł każda, wystawionymi przez W. B. K., w tym 2 - tytułem obsługi prawnej, przedłożonymi przy piśmie z dnia 25 listopada 2014 r.,

2)

w kwocie 18 429 zł - udokumentowane 7 fakturami VAT, w tym 1 - wystawioną przez N. Sp. z o.o., oraz 6 faktur wystawionych przez N. z o.o., przedłożonymi przy piśmie z dnia 25 listopada 2014 r.,

3)

w kwocie 159 135, 84 zł - udokumentowane 15 dowodami: 10 fakturami VAT i 5 duplikatami faktur VAT, wystawionymi przez N. Sp. z o.o, tytułem usług spedycyjno - transportowych i portowych oraz "demurrage" (odszkodowania), wystawionymi w okresie 7 kwietnia 2004 r. - 24 listopada 2008 r. (szczegółowo opisanymi na str. 12 decyzji),

4)

w kwocie 10 119, 37 zł - udokumentowane zestawieniem zatytułowanym "Rozliczenie obrotów konta: 201.1. T129 (T. Sp. z o.o.) od początku miesiąca 1 do końca miesiąca 12", wystawionym w dniu 16 grudnia 2014 r. przez T. K. - Syndyka Masy Upadłości (...) Sp. z o.o. W., zawierające wydruk 19 transakcji na łączną kwotę 12 345, 63 zł brutto (netto 10 119, 37 zł).

Dyrektor stwierdził, że powyższe wydatki zostały w toku postępowania odwoławczego wystarczająco udokumentowane i spełniają przesłanki wynikające z art. 15 ustawy, stąd stanowią one koszty uzyskania przychodów Spółki za 2008 r.

Dalej Organ wskazał, że uwzględniając powyższe oraz fakt, że Spółka była podatnikiem podatku od towarów i usług, posiadającym prawo do odliczenia podatku naliczonego z ww. faktur, zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu za 2008 r. podlega kwota 201 684, 21 zł (wynikająca z ww. okazanych 27 faktur VAT i 5 duplikatów faktur VAT oraz rozliczenia dostaw energii elektrycznej w 2008 r.). W związku z art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a u.p.d.o.p. do kosztów uzyskania przychodów Spółki za 2008 r. nie mogły zostać zaliczone, wskazane przez Stronę, koszty w kwotach brutto dotyczące usług prawnych i doradztwa prawnego w wysokości 14 000 zł, najmu powierzchni magazynowej od N. Sp. z o.o. w kwocie 18 945 zł, a tylko udokumentowane okazanymi dowodami netto w wysokości 18 429 zł netto, transportu - na rzecz Spółki N. Sp. z o.o. w kwocie 188 840, 38 zł, tylko netto w wysokości 159 135, 84 zł, oraz dostaw energii elektrycznej przez Spółkę Energetyka U. w kwocie 10 913 zł, tylko netto w wysokości 10 119, 37 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wobec braku dowodów potwierdzających poniesienie innych kosztów wskazanych przez Spółkę w ww. piśmie z dnia 25 listopada 2014 r., w tym 356 286, 08 zł - dot. transportu morskiego, odprawy celnej, z czego 167 445, 70 zł - kosztu frachtu oceanicznego, który obsługiwała Spółka M. S.A., 154 330, 75 zł - kosztów transportu krajowego - obsługiwanego przez Spółkę O. Sp. z o.o., oraz 58 133 zł - kosztów transportu drobnego, obsługiwanego przez M. S.A., 39 875 zł - kosztów usług księgowych, 27 626 zł - kosztów doradztwa prawnego, świadczonych przez Kancelarię B. J., N. A., W. M., 10 913,00 zł - zwykłych kosztów związanych z funkcjonowaniem biura, czy magazynu, 63 465 zł - kosztów dodatkowych, dotyczących dostaw wody, polis ubezpieczeniowych, telekomunikacyjnych, ochrony obiektów - wydatki te nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów. O faktycznym poniesieniu ww. kosztów nie świadczą bowiem załączone do ww. pisma komputerowe wydruki zestawień faktur. Również wydruk e-mail z dnia 27 sierpnia 2010 r. załączony do przedmiotowego pisma pozostaje bez wpływu na ustalenia badanej sprawy dotyczącej rozliczenia podatkowego Spółki za 2008 r.

Podsumowując Organ II instancji uznał, że przychody Spółki za 2008 r. wynoszą 5 365 595, 68 zł, koszty uzyskania przychodów 3 329 541, 80 zł, dochód -2 036 053, 88 zł. Tak określona podstawa opodatkowania ustalona - mimo braku ksiąg rachunkowych i dokumentacji źródłowej - w oparciu o dane wynikające ze sprawozdania finansowego Spółki, deklaracji PIT-4R za 2008 r. oraz zeznania CIT-8, uzupełnione dowodami potwierdzającymi poniesienie kosztów przedłożonymi przez Stronę w toku postępowania odwoławczego (27 fakturami VAT, 5 duplikatami faktur VAT i rozliczeniem dostaw energii elektrycznej w 2008 r.), jest prawidłowa.

Następnie Dyrektor wskazał, że oszacowanie kosztów uzyskania przychodów za 2008 r. poprzez proporcjonalne porównania kosztów poniesionych przez Spółkę w 2008 r. z wartością przychodów za ten rok z 2007 r., wskazywane w odwołaniu, nie ma żadnych podstaw, bowiem - jak wynika z akt sprawy zgromadzonych w toku dwukrotnie przeprowadzonego postępowania podatkowego - okoliczność braku ksiąg podatkowych Spółki nie wynika z przyczyn niezależnych od Spółki (np. zniszczenia w wyniku pożaru, zalania, kradzieży itp.), lecz z zamierzonego nieudostępnienia ich Organowi podatkowemu. Stąd, według Organu, ustalenie podstawy opodatkowania w oparciu o dowody zgromadzone przez Naczelnika w toku postępowania podatkowego, przy dołożeniu należytej staranności w ich pozyskaniu, bez udziału i zainteresowania Strony, a uzupełnione dowodami przedłożonymi przez pełnomocnika Spółki dopiero na etapie postępowania odwoławczego, jest prawidłowe, bo oparte na dowodach dotyczących realnie osiągniętych przez Spółkę wyników działalności i poniesionych kosztów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1.

art. 23 § 1 pkt 2 i art. 23 § 3-5 O.p., z uwagi na fakt, iż Organ podatkowy, pomimo braku danych wynikających z ksiąg podatkowych nie pozwalających na całkowite określenie podstawy opodatkowania, nie zastosował instytucji oszacowania podstawy opodatkowania;

2.

art. 120 O.p., z uwagi na fakt, iż Organ podatkowy działał w sprawie bez poszanowania naczelnych norm prawnych przyjętych w polskim systemie prawa;

3.

art. 121 § 1 i 2 O.p., poprzez prowadzenie postępowania w zakresie określenia podstawy opodatkowania w taki sposób, iż rozstrzygano wszelkie wątpliwości wyłącznie na niekorzyść Skarżącego, co w oczywisty sposób narusza zasadę przewidująca prowadzenie postępowania w sposób wzbudzający zaufanie;

4.

art. 122 O.p., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie niezbędnych dowodów, w szczególności poprzez odmówienie przeprowadzenia dowodów w postaci zwrócenia się do kontrahentów Spółki;

5.

art. 187 § 1 O.p., poprzez brak zebrania właściwego materiału dowodowego, a następnie brak prawidłowego rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie, w jakim w ogóle został zgromadzony w niniejszej sprawie, w szczególności poprzez zupełne pominięcie przedstawionych przez Skarżącą zestawień obrotów z kontrahentami;

6.

art. 191 O.p., poprzez przekroczenie granicy swobodnego uznania, gdyż ocena zebranego materiału dowodnego w niniejszej sprawie nie była zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki. W szczególności poprzez pominięcie kosztów prowadzonej działalności wskazanych w zestawieniu przedstawionym przez Skarżącą, w sytuacji, gdy częściowo dowody dokumentujące obrót wskazany w zestawieniu zostały przedstawione Organowi. Organ, według Strony, nie powołał się w swojej decyzji na jakiekolwiek dowody, natomiast swoje uzasadnienie rozpoczął od przedstawienia nieprawidłowych lub nieistotnych przedmiotowo podstaw dla późniejszego rozstrzygnięcia.

7.

art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w zw. z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja w części nazwanej przez "uzasadnieniem" nie zawiera de facto ustawowych elementów, tj. nie zawiera wymaganego wskazania prawidłowej podstawy prawnej, jak też prawidłowo wskazanych faktów, które Organ uznał za udowodnione, a także nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, gdyż uzasadnienie tej decyzji jest w zasadzie uzasadnieniem niezupełnym.

Do skargi załączono szereg faktur i dokumentów.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie.

Uznać należy, że spór w niniejszej sprawie nie dotyczy w istocie żadnych kwestii o charakterze materialnoprawnym. Sprowadza się on bowiem tylko do tego, jak daleko sięgać musi inicjatywa dowodowa organu podatkowego w sytuacji, kiedy podatnik nie przedstawia dowodów na poniesienie kosztu uzyskania przychodu, choć to na nim właśnie spoczywa ciężar wykazania, że taki koszt poniósł. Inaczej mówiąc - problem niniejszej sprawy dotyczy tego, czy zasada prawdy materialnej (art. 122, art. 180, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) jest tak fundamentalna, że nawet zupełnie bierna postawa podatnika, uniemożliwiająca ustalenie faktów istotnych z punktu widzenia przedmiotu sprawy, nie usprawiedliwia wydania decyzji wadliwej, gdyż nie opartej na kompletnym materiale dowodowym.

Na tak postawione pytanie odpowiedzieć należy, że wobec pasywnej postawy jedynego podmiotu, któremu znane być mogą rzeczywiste koszty uzyskania przychodu, tj. samego podatnika, wydana decyzja może opierać się na tych danych, którymi dysponuje organ podatkowy, i które w obiektywny sposób były mu dostępne.

Jak wynika ze stanowiska Spółki, decyzja została oparta na "...kilku nic nie znaczących dokumentach..." (tak m.in. w odwołaniu od decyzji Naczelnika z 30 września 2014 r., k. 620 tomu III akt podatkowych). Zarzut zignorowania zasady prawdy materialnej i niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy został uzasadniony tym, że Skarżąca nie była w stanie odtworzyć dokumentacji sprzed 5 lat z powodów obiektywnych (pożar w październiku 2011 r.), oraz tym, że prezes jej zarządu przebywał w latach 2008 - 2010 w delegacjach poza terytorium Polski, zaś brak bieżącej styczności z kontrahentami uniemożliwiał odtworzenie "z pamięci" listy tych kontrahentów (str. 3 skargi, ostatni akapit).

Z tym stanowiskiem Spółki nie można się zgodzić.

W niniejszej sprawie Organy podjęły czynności, które mogły doprowadzić do ustalenia rzeczywistych kosztów uzyskania przychodu. Po uchyleniu przez Dyrektora decyzji z dnia (...) sierpnia 2013 r. Naczelnik zwrócił się do potencjalnych kontrahentów Spółki, z którymi utrzymywała kontakty gospodarcze w 2007 r., z pytaniem o takie kontakty w roku 2008. Odpowiedzi albo nie udzielono, albo wynika z nich, że Skarżąca w ramach tych poszczególnych kontaktów nie ponosiła kosztów uzyskania przychodów w roku 2008. Trzykrotnie występowano do Spółki (pisma z 24 kwietnia 2014., 25 czerwca 2014 r., 22 sierpnia 2014 r.) o przekazanie ksiąg rachunkowych oraz wszelkich dowodów źródłowych stanowiących podstawę zapisów w księgach, ale pełnomocnik Skarżącej na te wezwania nie reagował. Organ uzyskał też informację od Biura Rachunkowego R., iż umowa z tym Biurem na obsługę księgową została co prawda rozwiązana, ale dopiero w dniu 31 marca 2012 r., wtedy też wszelkie dokumenty zostały Spółce oddane. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie stanowisko, że pożar z października 2011 r. stanowił przyczynę braku ksiąg podatkowych, skoro - według relacji biura rachunkowego - księgi te zwrócono pół roku później. Ponadto pożar ten dotknął powierzchnie magazynowo - biurowe oraz wyposażenie i maszyny, a nie dokumentację (Spółka nie zgłaszała jednostce straży pożarnej zniszczenia dokumentacji, ani też nie zgłosiła tego później organowi podatkowemu). Z tego względu uprawniona była ocena Organu, iż "...Spółka nie wykazała dobrej woli i nie podjęła współpracy z organem I instancji w celu okazania ksiąg podatkowych, bądź odtworzenia dokumentów źródłowych..." (str. 15 zaskarżonej decyzji). Wypada podkreślić, że od wszczęcia postępowania w listopadzie 2012 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji upłynęło ponad dwa lata, w czasie których Spółka miała wszelkie możliwości uzyskania dokumentów źródłowych, abstrahując od faktu, że mogła też wskazać rzeczywiste powody braku ksiąg podatkowych, albo księgi te okazać. Z tej perspektywy za przejaw rażącej nielojalności uznać należy pismo Spółki z dnia 25 listopada 2014 r., złożone na miesiąc przed upływem okresu przedawnienia i po dwóch latach od wszczęcia postępowania, w którym Skarżąca stawia przed Organem odwoławczym zadanie uzyskania od jej dziesięciu kontrahentów faktur kosztowych. Za przejaw takiej nielojalności uznać też należy ponaglanie Organu do niezwłocznego podjęcia poszukiwań dowodów poniesienia kosztu uzyskania przychodu i akcentowanie, że z końcem roku 2014 r. kontrahenci nie będą już mieli obowiązku przechowywania dowodów źródłowych.

Jak wynika z akt podatkowych sprawy, a także z samej skargi, Spółka była w stanie pozyskać te dowody, skoro nawet do skargi załączyła szereg faktur, które - pomimo podjętych przez Naczelnika czynności - nie były znane Organom w toku postępowania. Te dowody, które Spółka zgłosiła przed wydaniem decyzji, zostały przez Dyrektora uwzględnione - przychód został odpowiednio obniżony poprzez uwzględnienie zgłaszanych w ostatnich dniach roku 2014 r. dowodów poniesienia kosztów uzyskania przychodu (10 faktur dotyczących usług obsługi prawnej, 7 faktur dotyczących wynajmu pomieszczeń, 10 faktur i 5 duplikatów dotyczących usług spedycyjno - transportowych, portowych, 1 dowód kosztu związanego z nabyciem energii elektrycznej). Słusznie natomiast Organ nie uwzględnił danych wynikających z tabelarycznego ujęcia ewentualnie otrzymanych faktur, wyszczególnionych w formie wydruku komputerowego (załącznik do pisma z 25 listopada 2014 r.), a także faktur załączonych do skargi. Te wydruki komputerowe nie są bowiem dowodem poniesienia kosztu, faktury załączone do skargi nie były i nie mogły być znane Organowi w dacie wydania decyzji, zaś Spółka nie dołożyła wymaganej staranności o własne interesy i nie wykazała zapobiegliwości w ich wcześniejszym zgłoszeniu. Nie usprawiedliwia jej ani pożar, ani nieobecność prezesa zarządu w Polsce w latach 2005 - 2010, ani jego nieznajomość języka polskiego, ani fakt, że pracownicy Spółki zostali już zwolnieni, a sama Spółka nie prowadziła w czasie postępowania podatkowego aktywnej działalności gospodarczej. Jak widać na przykładzie faktur dołączonych do skargi, ich uzyskanie było obiektywnie możliwe.

Otwarta pozostaje kwestia ewentualnego wznowienia postępowania wobec ujawnienia nowych dowodów w sprawie.

Spółka akcentowała zarzut zaniechania przez Organy szacowania podstawy opodatkowania. Zarzut ten był jednak niezasadny - nie można szacować podstawy w sytuacji, kiedy podatnik nie przestrzega obowiązków dokumentacyjnych, nie przedstawia ksiąg podatkowych i nie współpracuje z organami w celu ustalenia rzeczywistej wartości któregoś z elementów składających się na podstawę opodatkowania. Oczekiwanie, że w takiej sytuacji organ zastosuje instytucję szacowania oznaczałby obejście tych przepisów dotyczących obowiązków dokumentacyjnych oraz niebezpieczeństwo przypisania podatnikowi kosztów, z założenia jak najbardziej zbliżonych do rynkowych, których podatnik de facto nie poniósł.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest kompletne - przedstawia ono przesłanki, jakimi Organ się kierował, opisuje wszystkie zgromadzone dowody, logicznie i precyzyjnie wyjaśnia, dlaczego przyjęto określone w decyzji elementy składające się na podstawę opodatkowania, i dlaczego w takiej właśnie wysokości. Zarzut naruszenia art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej okazał się chybiony.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. Zaskarżona decyzja nie zawierała wad skutkujących obowiązkiem jej uchylenia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.