Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2735948

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 16 października 2018 r.
III SA/Wa 596/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kuś.

Sędziowie WSA: Radosław Teresiak (spr.), Aneta Trochim-Tuchorska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi G. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia (...) stycznia 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 19 stycznia 2018 r. G.Z. (dalej również jako: "Skarżący" lub "Strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. postanowienie z dnia (...) stycznia 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: "organ egzekucyjny") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego na podstawie wystawionego przez Burmistrza Gminy B. tytułu wykonawczego z dnia 23 lutego 2017 r. nr (...), obejmującego zaległości w podatku od nieruchomości za kwiecień - czerwiec 2015 r., lipiec - wrzesień 2015 r., październik - grudzień 2015 r. na kwotę 833,20 zł należności głównej.

Zawiadomieniem z dnia 21 czerwca 2017 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego należącego do Skarżącego w (...) S.A.

Pismem z dnia 23 czerwca 2017 r. skierowanym do organu egzekucyjnego Strona wniosła o natychmiastowy zwrot środków finansowych pobranych z konta.

W nawiązaniu do powyższego żądania organ egzekucyjny przy piśmie z dnia 6 lipca 2017 r. poinformował Stronę, iż w dniu 28 czerwca 2017 r. przekazał środki, zgodnie z dyspozycją zawartą w tytule wykonawczym, na konto wskazane przez wierzyciela - Burmistrza Gminy B. Jak wynika z informacji uzyskanej od wierzyciela, powyższe należności na dzień ich przekazania były nadał wymagalne.

W dniu 25 lipca 2017 r. Skarżący złożył osobiście pismo, w którym wniósł o podjęcie postępowania zgodnie z wnioskiem z dnia 23 czerwca 2017 r., wskazując, że informacja o przekazaniu wyegzekwowanych środków na rzecz wierzyciela nie jest istotna w przedmiotowej sprawie, bowiem wnosił o zwrot wyegzekwowanej kwoty, łącznie z kosztami, ze względu na rażące naruszenie przepisów ustawy o egzekucji w administracji.

Pismem z dnia 9 sierpnia 2017 r. organ egzekucyjny wezwał Skarżącego do dostarczenia dokumentów potwierdzających niezasadność dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, powołaną w piśmie z dnia 25 lipca 2017 r.

W odpowiedzi na powyższe Skarżący przy piśmie z dnia 17 sierpnia 2017 r. poinformował, że to organ egzekucyjny jest gospodarzem postępowania w przedmiotowej sprawie i ponownie wniósł o zwrot pobranych kwot łącznie z kosztami egzekucyjnymi i kosztami bankowymi.

Przy piśmie z dnia 8 września 2017 r. organ egzekucyjny zawiadomił Stronę, iż z uwagi na to, że zobowiązanie podatkowe, objęte tytułem wykonawczym z dnia 23 lutego 2017 r. zostało uregulowane w wyniku zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zakończone w dniu 28 czerwca 2017 r., jednocześnie informując, iż z wnioskiem o zwrot środków finansowych, pobranych wskutek realizacji zajęcia należy zwrócić się bezpośrednio do wierzyciela, czyli Burmistrza Gminy B.

W nawiązaniu do powyższego zawiadomienia Skarżący w piśmie z dnia 20 września 2017 r. stwierdził, że posiada ono znamiona aktu administracyjnego odmawiającego rozpoznania wniosku z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie zwrotu pobranej z naruszeniem prawa kwoty pieniężnej na rzecz Burmistrza Gminy B., w związku z czym wnosi o przekazanie sprawy do organu nadrzędnego.

Przy piśmie z dnia 16 października 2017 r. organ egzekucyjny wystąpił do Burmistrza Gminy B. o zajęcie stanowiska w sprawie zasadności żądań Strony złożonych w pismach z dnia 23 czerwca 2017 r., 25 lipca 2017 r., 17 sierpnia 2017 r. i 20 września 2017 r. dotyczących zwrotu kwoty pobranej w wyniku skutecznego zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego.

Pismem z dnia 30 października 2017 r. Burmistrz Gminy B. udzielił odpowiedzi na powyższe wystąpienie.

Po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego z dnia 23 czerwca 2017 r., uzupełnionego pismami z dnia 25 lipca 2017 r., 17 sierpnia 2017 r. i 20 września 2017 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wydał w dniu (...) listopada 2017 r. postanowienie, którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kwoty, pobranej w związku z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 21 czerwca 2017 r. na poczet należności objętych tytułem wykonawczym (...) z dnia 23 lutego 2017 r., wystawionych przez wierzyciela - Burmistrza Gminy B.

Pismem z dnia 27 listopada 2017 r. Skarżący złożył zażalenie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS" lub "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia (...) stycznia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wskazał, że organ egzekucyjny słusznie zastosował w niniejszej sprawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), który na mocy art. 18 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm., dalej: "u.p.e.a.") ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym.

Organ odwoławczy uznał, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wymaga uzupełnienia o stwierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie wszczęciu postępowania w sprawie wniosku o zwrot kwoty pobranej z zajętego w toku postępowania egzekucyjnego rachunku bankowego stoi na przeszkodzie brak przepisu prawa, który umożliwiałby prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie żądania w sposób merytoryczny.

Następnie DIAS zauważył, że w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. jest organem egzekucyjnym, a Burmistrz Gminy B. jest Wierzycielem i jednocześnie dysponentem całego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku Skarżącego. Z uwagi na to, że obowiązkiem organu egzekucyjnego jest podejmowanie czynności, które będą zmierzały do wyegzekwowania należności wierzyciela zainteresowanego jak najszybszym zakończeniem egzekucji w sposób skuteczny, organ egzekucyjny nie miał wyboru co do sposobu postępowania - zobowiązany był do wszczęcia egzekucji.

Ponadto DIAS stwierdził, że w art. 80 u.p.e.a. ustawodawca umożliwił zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dlatego też Strona nie może czynić zarzutu organowi egzekucyjnemu, że ten skorzystał z przysługującego mu prawa i postanowił o podjęciu czynności egzekucyjnej właśnie w postaci ww. środka.

W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący sformułował żądanie uchylenia lub zmiany postanowienia DIAS z dnia (...) stycznia 2018 r.

W skardze z dnia 19 stycznia 2018 r. Skarżący zarzucił Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w W., że ten nie dostrzegł, iż postępowanie organu egzekucyjnego, polegające na pobraniu z konta kwoty, o której zwrot wnosił jako strona, posiadało znamiona zlecenia, a nie egzekucji w rozumieniu u.p.e.a. Dopiero wezwanie do zwrotu bezprawnie pobranej kwoty - spowodowało podjęcie przez organ egzekucyjny - postępowania w oparciu o przepisy u.p.e.a. Mimo podjęcia wskazanego (wadliwego) postępowania o znamionach postępowania egzekucyjnego - organ wyższej instancji nie uchylił postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu pobranej kwoty.

Zdaniem Skarżącego organ nadzorczy nie dostrzegł również, że organ egzekucyjny związany dokonaną czynnością nie posiadał zdolności do swobodnej oceny dowodu jakim jest pismo Burmistrza Gminy B. z dnia 30 października 2017 r. i skupił się na specyficznej obronie własnych dokonanych czynności mających znamiona zlecenia.

Ponadto organ egzekucyjny i organ nadrzędny nie dostrzegły rażącego naruszenia prawda przez Burmistrza Gminy B., który sporządził tytuł wykonawczy bez wcześniejszego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zgodnie z zasadą praworządności, zasadą prawdy obiektywnej, zasadą przyjaznej interpretacji przepisów, zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, zasadą informowania stron postępowania, zasadą czynnego udziału stron w postępowaniu, zasadą wyjaśniania zasadności przesłanek załatwienia sprawy, zasadą wnikliwości, szybkości i prostoty postępowania, zasadą polubownego załatwienia sprawy. Z pisma Burmistrza Gminy B. wynika, iż organ mimo ciążącego na nim obowiązku przestrzegania w pierwszej kolejności zasad postępowania według kodeksu postępowania administracyjnego, bez przeprowadzenia stosownego postępowania - wezwał wszystkich współwłaścicieli do zapłaty kwot, które rażąco odbiegały od faktycznych zobowiązań.

Następnie Skarżący przywołał wywód Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał, że w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne nie zostało poprzedzone postępowaniem administracyjnym, osoba wobec której wystawiono tytuł wykonawczy ma prawo domagać się przeprowadzenia postępowania dowodowego w trakcie postępowania egzekucyjnego, z odpowiednim zastosowaniem przepisów k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Sąd w całości zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w rozpoznawanej sprawie wszczęciu postępowania w sprawie wniosku o zwrot kwoty pobranej z zajętego w toku postępowania egzekucyjnego rachunku bankowego stoi na przeszkodzie brak przepisu prawa, który umożliwiałby prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie żądania w sposób merytoryczny.

Sąd wskazuje, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje ściśle określone środki prawne jakie służą dłużnikowi w ramach postępowanie egzekucyjnego. W ramach przewidzianych ustawą środków prawnych nie funkcjonuje środek prawny - wniosek o zwrot kwoty pobranej z zajętego w toku postępowania egzekucyjnego rachunku bankowego.

Zasadnie wywodzi więc organ odwoławczy, że brak jest przepisu prawa, który umożliwiałby prowadzenie postępowania w sprawie wskazanej przez Skarżącego oraz pozwalałby na merytoryczne jej załatwienie. Nie ma zatem ani przepisu prawa procesowego ani przepisu prawa materialnego, które pozwalałby na załatwienie sprawy Skarżącego.

Przechodząc do zarzutów podniesionych w skardze należy zauważyć, że nie zrozumiałe jest stanowisko Skarżącego, "że pobranie z konta kwoty posiadało znamiona zlecania a nie egzekucji". Organ egzekucyjny przeprowadził przewidzianą w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tzw. egzekucja z rachunków bankowych (art. 80 i nast.p.e.a). Podjęte więc działania organu jak najbardziej mieściły się w zamach środków prawnych przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skarżący zarzuca również wadliwości w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym ale nie wskakuje na czym owe wadliwości polegały. Sąd analizując sprawę w granicach zakreślanych jej przedmiotem nie stwierdził naruszenia prawa przez organy.

Z akt sprawy nie również wynika, aby Skarżący skorzystał ze środków prawnych przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazujących na określone wadliwości powyższego postępowania.

Również zarzut braku oceny, jako dowodu pisma Burmistrza Gminy B. jest chybiony. Ocena dowodów przez właściwy organ następuje w ramach określonej procedury administracyjnej. Skoro żądanie Skarżącego nie mogło być załatwione w ramach procedury administracyjne to organ egzekucyjny nie miał podstaw prawnych do oceny ww. pisma, gdyż nie stanowiło ono dowodu w rozumieniu przpisów prawa administracyjnego.

Ostatni zarzut dotyczy sporządzenia tytułu wykonawczego bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Skarżący nie sprecyzował rodzaju postępowanie administracyjna, które miałby przeprowadzić Burmistrz Gminy B. Trudno zatem wnioskować jakie naruszenie norm prawnych dostrzegł Skarżący. Niewątpliwie jednak organ egzekucyjny nie podstaw prawnych do oceny działań podejmowanych przez Burmistrza Gminy B.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.