Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2735966

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 16 października 2018 r.
III SA/Wa 554/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kuś (spr.).

Sędziowie WSA: Radosław Teresiak, Aneta Trochim-Tuchorska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia (...) grudnia 2017 r. nr (...) w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

1. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "Skarżąca", "Spółka", "Strona") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako: "DIAS") z dnia (...) grudnia 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w W. (dalej jako: "NUS") z dnia (...) sierpnia 2017 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r.

2. W dniu 22 września 2016 r. do NUS wpłynęła deklaracja VAT-7 za sierpień 2016 r., w której Spółka wykazała kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni w wysokości 76.135,00 zł.

NUS postanowieniem z dnia (...) listopada 2016 r. przedłużył do 30 grudnia 2016 r. termin dokonania zwrotu Spółce kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2016 r. W uzasadnieniu tego postanowienia NUS wskazał, że w związku z wykazaniem w deklaracji za sierpień 2016 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym zaszła konieczność dokładnego sprawdzenia zadeklarowanych rozliczeń w celu ustalenia prawidłowości wykazanej kwoty zwrotu VAT.

NUS w dniu 10 października 2016 r. wszczął w Spółce kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za okres maj-sierpień 2016 r. Z uwagi na ustalone w toku wcześniejszych czynności okoliczności faktyczne, powodujące wątpliwości co do rzetelności zadeklarowanych rozliczeń VAT, w toku kontroli wydane zostało postanowienie z dnia (...) listopada 2016 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu VAT do 30 grudnia 2016 r.

Na postanowienie z dnia (...) listopada 2016 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z dnia 28 listopada 2016 r. wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2017 r. DIAS utrzymał w mocy ww. postanowienie NUS.

Z kolei postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2017 r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia (...) grudnia 2016 r., zaś postanowieniem z dnia (...) maja 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia (...) lutego 2017 r.

Następnie postanowieniem z dnia (...) maja 2017 r. NUS przedłużył termin dokonania zwrotu kwoty nadwyżki za sierpień 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia NUS stwierdził, że w toku czynności kontrolnych ustalono, że Spółka prowadziła działalność w zakresie obrotu hurtowego towarami F., tj.m.in. kawą, słodyczami, środkami czystości. Towary Spółka nabywała od kontrahentów krajowych i w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Nabyte towary były następnie przedmiotem dostaw wewnątrzwspólnotowych oraz sprzedaży krajowej. Przedmiotem obrotu były towary trudno policzalne, występujące w dużych ilościach. NUS ustalił, że zbywane towary pochodziły z rozbudowanego łańcucha dostaw. W toku kontroli NUS podjął czynności zmierzające do ustalenia kolejnych etapów obrotu towarami (zarówno po stronie zakupu jak i sprzedaży) celem potwierdzenia rzetelności badanych transakcji, a tym samym zadeklarowanych rozliczeń. W związku z niezakończeniem przedmiotowych czynności NUS przedłużył termin dokonania zwrotu.

Na powyższe postanowienie Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, dnia 19 czerwca 2017 r. wniosła zażalenie.

DIAS postanowieniem z dnia (...) września 2017 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie NUS.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki w dniu 25 października 2017 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2017 r. NUS przedłużył termin dokonania zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2016 r. do dnia 30 listopada 2017 r.

3. Na postanowienie NUS z dnia (...) sierpnia 2017 r. pismem z dnia 22 września 2017 r. Skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając zaskarżonemu aktowi:

a) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 217 § 2 i art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.; dalej jako: "O.p.) w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710, z późn. zm.; dalej jako: "ustawa o VAT") poprzez zaniechanie uzasadnienia postanowienia co do powstania wymogu dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu;

b) naruszenia dyspozycji art. 191 O.p. poprzez dowolne uznanie, że w chwili wydania postanowienia zaistniała przesłanka do wydłużenia terminu zwrotu podatku VAT;

c) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym, z którego nie wynika, aby zaistniały przesłanki do zastosowania przedłużenia terminu zwrotu.

4. Postanowieniem z dnia (...) grudnia 2017 r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia (...) sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu DIAS wskazał, że analiza akt w przedmiotowej sprawie wskazuje, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. DIAS przytoczył fragment uzasadnienia postanowienia NUS, w którym organ ten stwierdził, że w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że Spółka w badanych okresach prowadziła działalność w zakresie obrotu hurtowego towarami F., tj.m.in. słodyczami, środkami czystości itp. Towary Spółka w badanym okresie nabywała od kontrahentów krajowych oraz w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Dalej NUS wskazał, że cześć towarów zakupionych przez Spółkę pochodziła od grupy podmiotów powiązanych wzajemnymi stosunkami gospodarczymi, które wymagają odpowiedniego sprawdzenia. Przedmiotowe ustalenie dotyczy w szczególności podmiotów W., D., E. sp. z o.o., F. Wskazane podmioty dokonywały wzajemnych transakcji sprzedaży i zakupu podobnych ilości takich samych towarów. W toku czynności badane podmioty wskazywały, że część towarów podlegających opisanemu obrotowi była dostarczana na rzecz Spółki. Jednocześnie Spółka dokonywała sprzedaży identycznych towarów na rzecz m.in. przywołanych podmiotów. Z uwagi na powyższe w ocenie NUS konieczne stało się pełne wyjaśnienie stwierdzonych transakcji gospodarczych aby wykluczyć możliwości zaangażowania Skarżącej w transakcje o charakterze karuzelowym. Powyższe jest szczególnie istotne z uwagi na dokonane w toku czynności sprawdzających ustalenia w W., który wskazał, iż część towarów w postaci środków piorących zbytych na rzecz Spółki pochodziła od podmiotu (...) sp. z o.o. w upadłości. Syndyk masy upadłości przywołanego podmiotu przekazał w toku czynności sprawdzających informację, że towary zbyte na rzecz W. zostały nabyte m.in. od Spółki, powołując jednocześnie numery konkretnych faktur wystawionych przez badaną jednostkę. W ocenie NUS wyżej wskazane okoliczność wymaga pełnego zbadania, gdyż mogą wskazywać na budowanie łańcucha transakcji, którego skutkiem mogło być nienależne zwiększenie kwot podatku naliczonego.

Z uwagi na powyższe w ocenie DIAS w sprawie wystąpiły uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości wykazanej przez Stronę kwoty podatku do zwrotu za sierpień 2016 r. Zaistniała więc potrzeba dodatkowej weryfikacji rozliczenia Strony za ten okres. Tym samym spełnione zostały przesłanki z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT.

W ocenie DIAS niezasadne są zarzuty Strony podnoszone w stosunku do uzasadnienia postanowienia NUS. W ocenie DIAS uzasadnienie przedmiotowego postanowienia zawiera niezbędne elementy wskazujące na powód przedłużenia terminu zwrotu podatku, z powołaniem się na materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, który może wzbudzać uzasadnione wątpliwości co do tego, czy kontrahenci Spółki nie są podmiotami biorącymi udział w tzw. transakcjach karuzelowych. Uzasadnienie postanowienia NUS co prawda nie zawiera wskazania, jakie konkretnie okoliczności faktyczne NUS zamierza jeszcze wyjaśnić i jakie konkretnie dowody dotąd nie mogły zostać zebrane. Jednakże powyższe nie stanowią elementów koniecznych uzasadnienia postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu, a tym samym ich brak nie może wpływać na ocenę wadliwości zaskarżonego postanowienia.

W ocenie DIAS wskazany przez NUS termin zakończenia procedury weryfikacji zasadności zwrotu podatku znajdował swoje uzasadnienie w konieczności zakończenia postępowania kontrolnego w zgodzie z przepisami O.p. Zdaniem DIAS termin wskazany przez NUS jest "rozsądny" w rozumieniu tego słowa nadanym przez orzecznictwo polskich sądów administracyjnych oraz TS UE. DIAS zwrócił uwagę na to, że przyjęta przez NUS data zakończenia kontroli podatkowej nie oznacza, że kontrola ta nie może być zakończona w innym terminie. Gdy termin zakończenia postępowania kontrolnego miałby nastąpić po dniu pierwotnie wskazanej daty jej zakończenia, NUS zobowiązany będzie wydać kolejne postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do dnia zakończenia weryfikacji rozliczenia.

DIAS wskazał także, że załączony przez Spółkę do zażalenia materiał dowodowy dotyczy postępowania odnoszącego się do merytorycznej zasadności zwrotu. Nie ma natomiast wpływu na ocenę faktu weryfikacji jego zasadności, tj. kluczowej okoliczności dla stwierdzenia prawidłowości jego przedłużenia.

5. Spółka na powyższe postanowienie DIAS złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

a) przepisów procesowego prawa podatkowego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

i) art. 217 § 2 i art. 124 O.p. oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 219 oraz art. 122 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez zaniechanie należytego uzasadnienia postanowienia co do powstania wymogu dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu nadwyżki podatku;

ii) art. 191 O.p. poprzez dowolne uznanie, że w chwili wydania postanowienia zaistniała przesłanka do przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT;

b) przepisów prawa materialnego, tj.:

i) art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w ustalonym w postanowieniu stanie faktycznym, z którego nie wynika, aby zaistniały podstawy do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku.

6. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

1. Na wstępie wskazać należy, że skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. - zwana dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Istota sprawy sprowadza się do oceny zasadności (zgodności z prawem) postanowienia organu podatkowego w kwestii przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług wykazanego przez Stronę w deklaracji VAT-7 za sierpień 2016 rok do dnia 30 listopada 2017 r. Podkreślić również należy, że zaskarżone postanowienia są już kolejnymi postanowieniami w zakresie przedłużenia zwrotu podatku VAT za sierpień 2016 rok. Wcześniejsze postanowienia zostały poddane kontroli sądu administracyjnego i WSA w Warszawie oddalił skargi spółki (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 1425/17 i z dnia 22 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2302/17). Mimo, że każda ze spraw jest odrębnie oceniana, to ustalenia zawarte w cytowanych wyrokach Sąd w pełni podziela również w niniejszej sprawie.

2. W pierwszej kolejności należy wskazać podstawy prawne takiego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT. Kwotę podatku naliczonego stanowi m.in. suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT). W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy (art. 87 ust. 1 ustawy o VAT). Zgodnie z art. 87 ust. 2 zd. 1 ustawy o VAT, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, o której mowa w ust. 2, w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, m.in. w przypadku gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone (art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT). W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości wskazuje się na wymóg zapewnienia zasady neutralności podatku od towarów i usług. Wyrazem tej neutralności jest między innymi obowiązek zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozsądnym terminie (por. wyrok z 25 października 2001 r. w sprawie C - 78/00).

Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin (zarówno 60 dniowy jak i 25 dniowy) do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów O.p. lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej (art. 86 ust. 2 zd 2 ustawy o VAT w zw. z art. 87 ust. 6 ustawy o VAT).

Z powołanych przepisów wynika, że po złożeniu przez podatnika deklaracji wykazującej kwotę zwrotu, organ podatkowy powinien ocenić, czy zwrot a limine nie budzi wątpliwości. Weryfikacja zasadności zwrotu odbywa się zatem każdorazowo, gdy podatnik wykazuje ów zwrot. Wszakże w przypadku przesłanki uzasadniającej przedłużenie terminu zwrotu mowa jest o "dodatkowej weryfikacji". Po złożeniu deklaracji przez podatnika organ podatkowy wykonuje zatem przewidziane w Dziale V O.p. czynności sprawdzające, które należy zakończyć przed upływem terminu zwrotu podatku. Przy czym, w przypadku terminu 25 dniowego, organ powinien w tym czasie dodatkowo rozpatrzyć, czy zostały spełnione przesłanki uruchomienia zwrotu w terminie przyspieszonym.

Gdyby okazało się, że przeprowadzenie czynności sprawdzających nie zostanie dokonane w terminie, wówczas organ na podstawie art. 274b § 1 i 2 O.p. wydaje postanowienie o jego przedłużeniu. Jeśli natomiast weryfikacja zasadności zwrotu wymagała podjęcia działań wykraczających poza zakres czynności sprawdzających, wówczas obowiązkiem organu jest wszczęcie innego, stosownego trybu procedowania (spośród przewidzianych w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT). Wówczas, gdy kontrola podatkowa, postępowanie podatkowe lub postępowanie kontrolne miałyby zakończyć się po upływie terminu zwrotu, organ podatkowy wydaje postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu, stosownie do art. 274b w zw. z art. 277 O.p. (por. uchwałę siedmiu sędziów NSA z 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16).

W postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu podatku, wydawanym czy to w przypadku prowadzenia czynności sprawdzających, czy też w przypadku przekształcenia czynności sprawdzających w inny, przewidziany prawnie tryb procedowania, organ ma obowiązek wskazać powody, dla których zasadność zwrotu wymagała dodatkowej weryfikacji. Powodem takim mogą być, tak jak w rozpoznawanej sprawie, wątpliwości dotyczące faktycznego przebiegu transakcji, z której podatnik wywodzi prawo do odliczenia.

Postanowienie, od którego służy zażalenie, zgodnie z art. 217 § 2 O.p., zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. W treści postanowienia organ powinien zatem wyjaśnić, jakie okoliczności powodowały wystąpienie wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu transakcji.

3. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego, z kilku względów.

Po pierwsze - celem przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku jest umożliwienie organom podatkowym zweryfikowania prawidłowości złożonego przez podatnika rozliczenia. Jednak podatnik musi być o tym przedłużeniu odpowiednio powiadomiony i może kwestionować przedłużenie jako wpływające na jego prawa i obowiązki. Wydanie postanowienia o przedłużeniu zwrotu podatku służy więc zarówno organom podatkowym, jak i podatnikowi, realizując funkcje gwarancyjne. Na funkcje gwarancyjne tego rozstrzygnięcia zwrócił także uwagę NSA w uchwale 7 sędziów z 22 kwietnia 2002 r. (sygn. akt FPS 5/02) oraz Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 października 2008 r. (sygn. akt K 16/07). W niniejszej sprawie wszczęto kontrolę podatkową. Spółka dokonywała wewnątrzwspólnotowych nabyć oraz wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów przemysłowych i spożywczych na rzecz nabywców z siedzibą w Czechach, Łotwie, Estonii, Rumunii, Litwie. Towary nabywała od kontrahentów z Niemiec, Holandii i Łotwy oraz od podmiotów krajowych. Z uwagi na konieczność dokładnego wyjaśnienia transakcji, w trakcie kontroli, zostały wystosowane zapytania na formularzu SCAC w celu sprawdzenia kontrahentów Spółki. Ponadto w trakcie kontroli podjęto dodatkowe czynności dotyczące ustalenia źródeł nabycia towarów od kontrahentów krajowych. Zdaniem Sądu, zaszła zatem konieczność weryfikacji rzeczywistego przebiegu transakcji, a tym samym potwierdzenia zasadności wykazanego zwrotu podatku VAT. W wyroku z 12 maja 2011 r. (C - 107/10), Trybunał Sprawiedliwości podkreślił, że każde państwo jest zobowiązane do podjęcia wszelkich środków legislacyjnych i administracyjnych odpowiednich by zapewnić pełny pobór podlegającego zapłacie podatku VAT na swym terytorium. Termin na dokonanie zwrotu VAT zasadniczo może być przedłużony w celu przeprowadzenia kontroli podatkowej i nie staje się przez to nierozsądny, o ile przedłużenie nie wykracza poza to, co jest konieczne by zakończyć procedurę kontroli.

Po drugie - zdaniem Sądu, postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku powinno wskazywać ścisłą datę przesunięcia tegoż terminu (por. wyrok NSA z 26 października 2017 r., sygn. akt I FSK 1347/17). W zaskarżonym postanowieniu wskazany został wyraźnie termin zwrotu zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji za sierpień 2016 r. - tj. "do dnia 30 listopada 2017 r.". Zdaniem Sądu, każdorazowo postanowienie, na mocy którego organ podatkowy dokonuje przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług powinno wskazywać przewidywany, najbardziej prawdopodobny termin zakończenia czynności związanych z tym zwrotem. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zamieszczenie w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług terminu, do jakiego to przedłużenie następuje ma znaczenie gwarancyjne dla podatnika. Pozwala także na zbadanie zachowania reguły proporcjonalności tego instrumentu w konkretnej sytuacji. Tylko przedłużenie terminu zwrotu "według dat" daje możliwość zachowania i respektowania unijnego wymogu dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie oraz reguły, że przedłużyć można tylko taki termin, który jeszcze nie upłynął. Pewność stosowania prawa wymaga zatem formułowania rozstrzygnięcia o przedłużeniu w sposób konkretny, niewymagający doszukiwania się tego, jaką datę przesunięcia zwrotu organ miał na uwadze w przyjętych przez siebie okolicznościach. Biorąc pod uwagę, że zwrot powinien nastąpić w konkretnym terminie ustawowo przewidzianym (określonym dniami), jego odsuwanie w czasie (przedłużenie) też musi być konkretne, czyli wprost wskazywać na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu w stosunku do terminu ustawowego lub tego, który już był postanowieniem wcześniej wydłużony (por. wyrok WSA w Szczecinie z 7 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 994/17).

Po trzecie - istotą postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu jest poinformowanie podatnika o wydłużeniu terminu do dokonania zwrotu (zob. wyrok NSA z 19 listopada 2014 r., sygn. I FSK 536/14). Postanowienie takie daje więc podatnikowi wiedzę nie tylko co do samego przedłużenia terminu zwrotu, ale także co do tego, kiedy weryfikacja rozliczenia powinna się zakończyć, a w związku z tym kiedy powinien nastąpić zwrot podatku. W przedmiotowej sprawie Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w W. zadecydował o wszczęciu kontroli podatkowej w Spółce w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za okres 05/2016 - 08/2016 - kontrola związana ze zwrotem VAT. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 10 października 2016 r. organy podatkowe wszczęły kontrolę podatkową w spółce.

Po czwarte - przedłużenie terminu zwrotu podatku jest kwestią odrębną w stosunku do prawa zwrotu i jego wysokości oraz statusu podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług. O ile bowiem o przedłużeniu tego terminu postanawia organ podatkowy ze względu na przeprowadzenie czynności kontrolnych, o tyle o prawie do zwrotu i jego wysokości decyduje wystąpienie pozytywnych przesłanek z art. 86 i art. 87 ustawy o VAT. Sformułowanie użyte w treści art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Wspomniany warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu (zdanie pierwsze) podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny. Zaś uzasadnienie ma szczególnie istotne znaczenie dla ustalenia, czy organ podatkowy nie przekroczył granic wskazanych we wskazanym przepisie. Tym samym, w postanowieniu przedłużającym termin zwrotu VAT organ podatkowy powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu VAT (por. wyrok WSA w Gliwicach z 31 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 917/17). W przedmiotowej sprawie organy podatkowe wykazały, że istnieje podejrzenie (prawdopodobieństwo) zaangażowania Strony w transakcje o charakterze karuzelowym. Informacje o udziale Strony w obrocie karuzelowym przekazał organowi pierwszej instancji również Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w B.

Po piąte - zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie i jego uzasadnienie spełnia niezbędne wymagania stawiane tego rodzaju rozstrzygnięciu. Opisano powody, jakie legły u podstaw stwierdzenia, że zasadność zwrotu Stronie różnicy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc sierpień 2016 r. wymaga dodatkowego zweryfikowania. Zatem istniały powody do przedłużenia terminu zwrotu. W sprawie wystąpiła konieczność zebrania dodatkowego materiału dowodowego i potwierdzenia transakcji przez organy właściwe w krajach członkowskich, do których Spółka deklarowała wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów.

Po szóste - odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 191 O.p.), poprzez dowolne uznanie, iż zaistniały przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu podatku oraz prawa materialnego (art. 87 ust. 2 ustawy o VAT) poprzez zastosowanie jego dyspozycji w stanie faktycznym, z którego nie wynika, aby zaistniały podstawy do przedłużenia terminu, stwierdzić należy, że pomimo istnienia co do zasady uprawnienia do otrzymania zwrotu VAT, możliwa jest zgodnie z prawem sytuacja przedłużenia terminu zwrotu poza wskazane w ustawie okresy. Celem tej regulacji jest właśnie możliwość kontroli przez organy podatkowe, że wykazywana przez podatnika nadwyżka podatku naliczonego nad należnym jest zgodna ze stanem faktycznym (rzeczywistością). Regulacja ta ma służyć bowiem zwalczaniu oszustw podatkowych i nadużyć. Weryfikacja zasadności zadeklarowanego zwrotu jest uprawnieniem organu, z którego może on korzystać w celu wykonywania obowiązków ustawowych. Zatem, zdaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 191 O.p. oraz art. 217 § 2 O.p. w związku z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez zaniechanie uzasadnienia postanowienia co do powstania wymogu dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu należy uznać za bezpodstawny.

Po siódme - za nietrafiony należy także uznać zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, w ustalonym stanie faktycznym. Organ podatkowy w ramach przepisu art. 87 ust. 2 ustawy o VAT ma prawo nie tylko do weryfikacji złożonej przez Stronę deklaracji i kontroli dokumentów źródłowych podatnika oraz jego kontrahentów, ale również ma prawo zweryfikować rzeczywisty charakter każdej transakcji udokumentowanej posiadanymi przez Stronę dokumentami źródłowymi. Zasadność zwrotu podatku uzależniona jest więc nie tylko od poprawności dokumentacji podatnika, ale wymaga też pozytywnego zweryfikowania transakcji u kontrahentów.

Po ósme - w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie zawiera również uzasadnienie ze wskazaniem okoliczności, które przesądziły o konieczności przedłużenia terminu zwrotu VAT (konieczność weryfikacji transakcji dokonanych przez Skarżącą). W tym zakresie realizuje wymagania przed nim stawiane i odpowiada regułom postępowania, o których mowa w art. 124 O.p. oraz 210 § 4 O.p., zaś przedstawiona ocena ustalonych okoliczności, jest zgodna z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p.

4. Sąd stwierdza, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, iż orzeczenie to nie narusza przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

5. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.