Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 642426

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 26 maja 2009 r.
III SA/Wa 509/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Grzelak (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Ministra Finansów z dnia (...) stycznia 2009 r. Nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

Uzasadnienie faktyczne

Skarżący A. T. na urzędowym formularzu PPF, wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W skardze skierowanej do Sądu, Skarżący podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, synem i dwiema córkami oraz, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 1,2 hektara, działkę zabudowaną (...) o powierzchni 0,4 hektara. Żona Skarżącego posiada natomiast mieszkanie M5 w bloku oraz samochód (...), rok produkcji 2002 r. Z oświadczenia wynika także, iż Skarżący z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 1.500 zł brutto, a jego żona z tego samego tytułu dochód w kwocie 1.300 zł brutto.

W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedstawienie dokumentów obrazujących stan majątkowy, Skarżący oświadczył, że ani on ani nikt z jego rodziny nie korzysta z żadnych form pomocy społecznej ani nie posiada kont i lokat bankowych. Ponadto oświadczył, że jego dzieci studiują. Jako koszty miesięcznego utrzymania Skarżący wskazał: czynsz - 700 zł, energia - 400 zł oraz pozostałe 700 zł Z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty wynika, że w 2007 r. Skarżący z pozarolniczej działalności gospodarczej osiągnął przychód w kwocie 3.065.462,85 zł, poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości 3.209,202,38 zł oraz poniósł stratę w kwocie 143.739,53 zł, w 2006 r. natomiast w 2006 r. osiągnął przychód w kwocie 4.316.643,63 zł, poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości 4.316.486,94 zł oraz osiągnął dochód w kwocie 156,69 zł.

Uzasadnienie prawne

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).

Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów.

Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.

Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 100,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.

Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA

z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).

Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że Skarżący i jego żona z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskują łączny miesięczny dochód w kwocie 2.800 zł (brutto). Wydatki natomiast miesięczne rodziny kształtują się na poziomie 1.800 zł.

Ponadto skarżący posiada nieruchomość rolną oraz działkę zabudowaną (...), z których uzyskuje lub ma możliwość uzyskiwania dochodów.

Wskazać ponadto należy, że przedstawionych zeznań o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty wynika, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu i usług budowlanych. Z informacji tej wynika również, iż Skarżący w 2007 r. poniósł stratę natomiast w 2006 r. uzyskał niewielki dochód, przy jednoczesnym przychodzie 3.065.462,85 zł w 2007 r. (4.316.643,63 zł w 2006 r.) i kosztach uzyskania tego przychodu w wysokości 3.209.202,38 zł w 2007 r. (4.316.486,94 zł w 2006 r.). Zeznania natomiast za 2008 r. (mimo wezwania) Skarżący nie przedstawił.

Stwierdzić przy tym należy, że na obecnym etapie sprawy jedynym kosztem do uiszczenia którego zobowiązany jest Skarżący jest kwota 100 zł, należna tytułem wpisu od skargi. Skarżący natomiast posiada, co najmniej trzy źródła z którego uzyskuje lub ma możliwość uzyskiwania dochodów.

Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych - (obecnie) wpisu od skargi w kwocie 100 zł.

Reasumując należy stwierdzić, iż - w niniejszej sprawie - odmowa przyznania stronie skarżącej prawa pomocy nie stanowi ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu.

Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.