Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 7 kwietnia 2008 r.
III SA/Wa 40/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Anna Kocewiak (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2008 r. wniosku B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...) listopada 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości za 1997 rok postanawia: 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 złotych (pięćset złotych), 2. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 14 marca 2008 r. B. W. (dalej "skarżąca" lub "strona") złożyła w tutejszym Sądzie na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy zwracając się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wskazała, że uzasadnieniem dla wniosku są bardzo trudne warunki materialne oraz choroba. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Do majątku zaliczyła mieszkanie o powierzchni 38 m. kw. oraz działkę o powierzchni 500 m. kw. (współwłasność). Miesięczny dochód rodziny stanowi emerytura skarżącej w wysokości 429 złotych. Jej syn podejmuje prace dorywcze zarabiając około 250 złotych miesięcznie.

Skarżąca załączyła do wniosku zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wysokości pobieranej emerytury i własne wyniki badań lekarskich. Do pisma, które skarżąca złożyła w Sądzie 26 marca 2008 r., załączyła złożoną w 1997 r. deklarację o osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych objętych zryczałtowanym podatkiem dochodowym PIT-23 oraz własne oświadczenie z 1997 r. o przeznaczeniu środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania.

Uzasadnienie prawne

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.

Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.) i każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że na skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności.

W niniejszej sprawie rozpoznanie skargi przez sąd administracyjny zależy od uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł. Jeśli skarżąca, pomimo że przed sądem pierwszej instancji nie obowiązuje "przymus adwokacki", zdecyduje się zatrudnić profesjonalnego pełnomocnika koszty postępowania będą wyższe. Podkreślić jednak należy, że strony mogą negocjować wysokość wynagrodzenia pełnomocnika, a stosownie do przepisów rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokatów, minimalna stawka za czynności pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w niniejszej sprawie wynosi 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez jej zwolnienie od zapłaty wpisu od skargi w kwocie 500 złotych (pięćset złotych). Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie oraz rodziny. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi umożliwi jej rozpoznanie przez Sąd.

Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie jest uzasadnione, nie można bowiem uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sytuacji, gdy skarżąca uzyskuje stałe miesięczne dochody z tytułu świadczenia emerytalnego, a jej syn podejmuje prace dorywcze.

Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż miesięczny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi 679 złotych i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 429 zł oraz wynagrodzenie jej syna z tytułu wykonywanych prac dorywczych. Zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 stycznia 2008 r. stwierdza, że skarżąca w okresie od 1 października 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. pobierała emeryturę w kwocie brutto 707,16 złotych (netto 434,73 złotych). Skarżąca nie wskazała innych źródeł dochodu oraz majątku ruchomego i nieruchomego (oprócz mieszkanie, które zapewnia potrzeby mieszkaniowe rodziny i nie przynosi dochodów). W aktach sądowych znajduje się wyciąg bankowy z rachunku skarżącej z dnia 25 stycznia 2008 r., potwierdzający saldo debetowe na rachunku w wysokości 1.054,54 złote. Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy W. (...) W. zaświadczył, że skarżąca korzysta z pomocy tego ośrodka (pismo z 8 stycznia 2008 r.). Skarżąca przedstawiła również faktury zakupu energii elektrycznej wraz z informacją o zaleganiu z opłatą za korzystanie z energii.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.