Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1763332

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 30 czerwca 2015 r.
III SA/Wa 355/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...) grudnia 2014 r., Nr (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia:

1)

uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 355/15;

2)

przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

Uzasadnienie faktyczne

Z.B. dalej zwany "stroną" lub "Skarżącym"), w formularzu PPF z 10 marca 2015 r., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu strona powołała się na to, że: jej sytuacja materialna jest bardzo zła; ma status osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku; strona jest utrzymywana przez matkę z jej emerytury, częściowo zajętej prze komornika; cierpi na (...); matka strony cierpi na (...); Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami (ur. (...) r. i (...) r.).

W wykonaniu wezwania referendarza sądowego (m.in. o nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych, kalkulacji kosztów życia, wskazania dochodów strony, udokumentowania dochodów matki) Skarżący przekazał polecenie wypłaty emerytury (1370 zł), zaświadczenie o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna, pismo ZUS o wysokości świadczeń dla D.B., PIT-40A D. B., PIT-37 za 2014 r. strony, PIT-11, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości Z. B., zaświadczenie o stanie zdrowia skarżącego z 30 lipca 2013 r., informację dla lekarza kierującego, zaświadczenie lekarskie z 24 czerwca 2011 r., skierowanie do (...) z 10 marca 2015 r., wezwanie do wyjawienia majątku z 25 lutego 2015 r., wniosek o nakazanie wyjawienia majątku, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, tytuł wykonawczy.

Skarżący, w piśmie z 24 marca 2015 r., poinformował o nieprowadzeniu przez niego i przez matkę rachunku bankowego oraz o tym, że nie posiada żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu matki. Leczy się (...) i nie posiada środków na spłatę zadłużenia. Miesięcznie ponosi ok 1270 zł wydatków z tytułu czynszu, lekarstw, wizyt lekarskich, opłat abonamentowych, gazu, elektryczności, wody, jedzenia.

Postanowieniem z 2 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. W ustawowym terminie Skarżący złożył sprzeciw na powyższe postanowienie. Wskazał w nim, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, ponadto ma zasądzone alimenty na córki w kwocie 1.100 zł miesięcznie. Skarżący wyjaśnił, że nie płaci alimentów, co potwierdził dołączając informację o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie Skarżący wyjaśnił, że w dniu (...) maja 2011 r. został orzeczony rozwód pomiędzy Skarżącym a G. B.

Postanowieniem z 21 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W ustawowym terminie, Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. W jego uzasadnieniu wskazał, że na wszystkich posiadanych kontach bankowych posiada debety i tak na przykład w (...) jest to kwota 133.625,53 zł. Jednocześnie podkreślił, że z uwagi na swoje długi wobec banków i kontrahentów komornik dokonał licytacji mieszkania, należącego w połowie do Skarżącego a w połowie do jego matki. Przez działania komornika stał się osobą bezdomną. Do zażalenia Skarżący załączył: Postanowienie Sądu Rejonowego dla W., (...) Wydział Gospodarczy KRS o wpisaniu do rejestru dłużników, pismo z (...) o wysokości zadłużenia, zawiadomienie z 20 maja 2015 r. o planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości w wysokości 84.918 zł, obwieszczenie o licytacji lokalu mieszkalnego należącego w 3/4 do D. B. a w 1/4 do Z.B.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest oczywiście uzasadnione, co w konsekwencji uzasadniało w tej sprawie skorzystanie przez tutejszy Sąd z instytucji tzw. autokontroli zaskarżonego postanowienia bez przesyłania akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie może je uchylić i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo (art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.").

Rozpoznając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy wskazać że rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy (zgodnie z wskazaniem strony wniosek ten obejmuje zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie pełnomocnika) sprowadza się do ustalenia czy w niniejszej sprawie spełniona jest określona w art. 246 § 2 p.p.s.a., przesłanka przyznania prawa pomocy.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). W świetle tego artykułu szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej strony (por. postanowienie NSA z 12 czerwca 2007 r., II FZ 214/07, niepubl.). W tym celu strona zobligowana jest przedstawić Sądowi nie tylko subiektywny opis zaistniałych faktów, ale przede wszystkim obiektywne dowody na ich potwierdzenie. Innymi słowy fakty te powinny być uwiarygodnione, tak aby Sąd miał przekonanie, co do trafności swojej oceny możliwości finansowych strony.

Zaznaczyć także wypada, iż prawo pomocy jest odstępstwem od generalnej reguły ponoszenia przez strony kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to tym samym, iż odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, gdy strona nawet przy dołożeniu jak największych starań, nie jest w stanie zgromadzić środków pieniężnych, niezbędnych na pokrycie wspomnianych kosztów.

Mając na względzie powyższe Sąd doszedł do przekonania, iż z taką właśnie wyjątkową sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie i dlatego też wniosek Skarżącego zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie oświadczeń Skarżącego popartych dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy, a także dokumentami nadesłanymi przy zażaleniu, Sąd doszedł do przekonania, że sytuacja finansowa, w której znajduje się Skarżący wypełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanych przy zażaleniu dokumentów wynika, że mieszkanie Skarżącego zostało zlicytowane przez komornika sądowego. Skarżący ma wielu dłużników, a z dokumentów nadesłanych do sprawy dotyczących kont bankowych Skarżącego, wynika jego wysokie zadłużenie. Skarżący wskazał ponadto, że utrzymuje się jedynie z emerytury matki (1370 zł), natomiast na czynsz z budżetu domowego przeznacza wraz z matką 320 zł, na opłaty ok. 150 zł, jedzenie 500 zł, lekarstwa i wizyty lekarskie ok 150 zł, przejazdy 100 zł, opłaty abonamentowe 50 zł.

Opisana sytuacja majątkowa Skarżącego, w szczególności zestawienie uzyskiwanego dochodu z wydatkami skłania do przyjęcia tezy, iż Skarżącego nie stać na uiszczenie wpisu od skargi.

Mając na względzie powyższą argumentację oraz treść, art. 195 § 2, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2, Sąd orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.