Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 22 stycznia 2009 r.
III SA/Wa 3544/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Lucyna Kaligowska (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...) listopada 2008 r. Nr (...) w przedmiocie odpowiedzialności wspólnika za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2003 r. postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł (pięćset złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie

Uzasadnienie faktyczne

1. W dołączonym do skargi piśmie z 5 grudnia 2008 r. Skarżący S. D. wniósł o zwolnienie "od kosztów sądowych od skargi", argumentując, że pobiera w chwili obecnej (podobnie jak żona) emeryturę w wysokości 800 zł. Na leczenie i dojazdy wydaje 300 zł Z uzyskiwanych dochodów Skarżący opłaca czynsz oraz inne opłaty.

2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w uzasadnieniu którego wskazał, że utrzymuje się z emerytury i nie posiada innego majątku. Łączny dochód Skarżącego i jego żony wynosi 1.760 zł, gdyż urząd skarbowy zajął emeryturę Skarżącego. W związku z chorobą ponosi on "duże koszty leczenia". Do bieżących wydatków zaliczył czynsz (420 zł), gaz (50 zł), światło (100 zł), telefon (50 zł). Do formularza Skarżący dołączył dwa odcinki przekazu pocztowego za grudzień 2008 r.

Uzasadnienie prawne

Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.

Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten nakłada zatem na stronę obowiązek wykazania (podkr. Sądu), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.).

4. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynymi kosztami sądowymi, do których uiszczenia jest on zobowiązany na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi w wysokości 500 zł, a zatem w zakresie zwolnienia od tego właśnie obciążenia należało rozpoznać wniosek Skarżącego.

5. Z akt sprawy wynika, że Skarżący osiąga dochód z emerytury, który po zsumowaniu z dochodem żony (emerytura) wynosi nieco ponad 1.773 zł netto. Stałe miesięczne wydatki kształtują się na poziomie 620 zł (telefon, energia elektryczna, gaz, czynsz). Do tego dochodzą wydatki na leczenie i dojazdy w wysokości 300 zł. Koszty utrzymania Skarżącego i jego żony (bez wydatków na wyżywienie) wynoszą zatem 920 zł, co oznacza, że do ich dyspozycji pozostaje kwota 853 zł.

Porównując tę wielkość z wysokością wymaganych kosztów sądowych - wpis od skargi w wysokości 500 zł - należało uznać, że kwoty tej Skarżący nie jest w stanie pokryć.

Z tych też względów referendarz sądowy stwierdził, że zasadne jest zwolnienie Skarżącego od tego właśnie obciążenia. Każdy dodatkowy wydatek na inny - od wskazanych wyżej - cel mógłby bowiem doprowadzić do zachwiania podstaw egzystencji jego i jego żony.

Zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi podyktowane jest również realizacją gwarantowanego przepisami Konstytucji RP prawa do kontroli przez niezawisły sąd wydanego w stosunku do Skarżącego aktu z zakresu administracji publicznej bez nieuzasadnionej zwłoki, która kontrolę tę może uczynić iluzoryczną. Żadne ograniczenia natury finansowej nie mogą zamykać Skarżącemu dostępu do sądu.

6. Ubocznie jedynie referendarz sądowy zauważa, że na powyższe rozstrzygnięcie nie miało wpływu to, iż Skarżący nie ustosunkował się do wezwania o nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych. W tym względzie za wysoce prawdopodobne - z uwagi na formę wypłaty emerytur (przekaz pocztowy) uznano bowiem, iż takowych Skarżący nie posiada.

Negatywnych dla Skarżącego konsekwencji referendarz sądowy nie wyciągnął również z faktu nienadesłania zeznań podatkowych za 2007 r., zaświadczenia o stanie zdrowia, dając w tym zakresie wiarę wyjaśnieniom Skarżącego, że jedynym źródłem dochodów jego i jego żony jest emerytura. Za wiarygodny uznano także opis stanu zdrowia Skarżącego zawarty w skardze, z którego to opisu wynika, że leczy się on z powodu prostaty.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.