Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 13 marca 2008 r.
III SA/Wa 35/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Nasierowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi PHUP "P" na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia (...) października 2007 r., Nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznych wydanych w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 r. postanawia Przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.

Uzasadnienie faktyczne

K. K. Skarżący w niniejszej sprawie w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w sprawie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł zwrócił się do Sądu o zwolnienie od zapłaty wpisu sądowego.

W piśmie wyjaśnił, że jest na utrzymaniu żony, która jest na wcześniejszej emeryturze, a sam nie może podjąć żadnej pracy ze względu na stan zdrowia, gdyż cierpi na dyskopatię, nadciśnienie, rwę kulszową, oraz leczy się u psychiatry. Do pisma załączył odcinek emerytury i zaznaczył, że część tego świadczenia zajmuje komornik.

Ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć na urzędowym formularzu PPF, Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do nadesłania wypełnionego formularza oraz do przedstawienia informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Skarżący w terminie przesłał formularz PPF wnosząc w nim o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W ocenie Skarżącego wniosek jest zasadny z powodu jego stanu zdrowia oraz faktu, że pozostaje na utrzymaniu żony. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a cały majątek pozostaje "w gestii komornika". Z oświadczenia wynika także, iż jego żona uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości 824 złotych.

Do formularza Skarżący załączył kopie postanowienia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G. uznającego się niewłaściwym do wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, kopie zaświadczenia lekarskiego, odcinek emerytury za luty 2008 r. oraz kopie pierwszej strony zaskarżonej decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej. Ponadto wyjaśnił, że firma, którą prowadził zbankrutowała, gdy Skarżący oraz jego żona przebywali w areszcie (od sierpnia 2002 r. do lutego 2003 r.). W tym czasie komornik rozpoczął egzekucję należności, a na skutek włamania do siedziby firmy zaginęła dokumentacja dotycząca 2000 r. Po wyjściu z aresztu Skarżący nie mógł prowadzić działalności, ponieważ przebywał szpitalu (...). Skarżący stwierdził też, iż nie złożył zeznania podatkowego za 2007 rok, a w roku 2006 nie uzyskał żadnych dochodów, nie posiada rachunków bankowych, dochód z emerytury nie wystarcza na pokrycie bieżących kosztów utrzymania (energia, gaz, telefon, leki). Skarżącemu pomagają znajomi oraz rodzina, aktualnie przebywa pod opieką lekarza i czeka na przyznanie zasiłku z MOPS-u.

Mając tak przedstawiony stan faktyczny Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z (...) lutego 2008 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy.

We wniesionym w terminie sprzeciwie Skarżący zarzucił postanowieniu Referendarza błędne ustalenie, że to syn Skarżącego a nie on sam przebywał w szpitalu po wyjściu z aresztu. Wyjaśnił też, ze nie ma możliwości udokumentowania tego, że rodzina i znajomi pomagają mu finansowo. Ponadto załączył do sprzeciwu deklaracje podatkowe za 2006 r. oraz 2007 r. wykazując w nich dochód zerowy.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia.

Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, wykazanie przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania, tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, str. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający - tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).

Zdaniem Sądu Skarżący nie jest w stanie ponosić kosztów sądowych jak też pokryć kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.

Skarżący wskazał, że jest osobą chorą, niezdolną do pracy. Ubiega się o orzeczenie niepełnosprawności. Jedynym stałym źródłem dochodu jest emerytura żony, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, w kwocie 824 zł netto. Emerytura ta w części zajęta jest przez komornika. Skarżący wraz z żoną prowadzili działalność gospodarczą, która do lipca 2002 r. co była ich źródłem dochodu. W sierpniu 2002 r. wobec obydwojga zastosowano tymczasowe aresztowanie, które trwało do lutego 2003 r. W tym czasie działalności nikt nie prowadził, a majątek Skarżącego zajął komornik. Dodatkowo od razu po zwolnieniu z aresztu Skarżący trafił do szpitala.

Do sprzeciwu Skarżący dołączył zeznania podatkowe za rok 2006 i rok 2007. Wynika z nich, że przez te dwa lata nie osiągał żadnych dochodów.

Zdaniem Sądu skoro Skarżący nie uzyskuje dochodów, jedynym źródłem utrzymania jest emerytura żony, dodatkowo częściowo zajęta przez komornika, Skarżący jest chory i nie może podjąć zatrudnienia, to wystarczające jest to dla przyjęcia, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, jak też wynagrodzenia adwokata.

Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.