III SA/Wa 2473/16 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2468111

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2018 r. III SA/Wa 2473/16

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...) czerwca 2016 r. nr (...) w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżąca - K. J. wraz ze skargą kasacyjna wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała na trudną sytuacją finansową rodziny. Argumentowała, że aktualnie przebywa na urlopie macierzyńskim. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci (ur. w (...) r. i (...) r.). Do swojego majątku zaliczyła mieszkanie o pow. 64 m2 o wartości ok. 300.000 zł oraz udział w lokalu niemieszkalnym (garażu) o wartości ok. 17.000 zł. Skarżąca posiada również samochód (...) z 2009 r. oraz oszczędności w wysokości (...) CHF. Do majątku rodziny zaliczyła ponadto mieszkanie o pow. 44 m2 w M.

Z oświadczeń skarżącej wynika, że łączny miesięczny dochód netto jej rodziny wynosi (...) zł. Na dochód ten składają się: wynagrodzenie za prace skarżącej (...) zł, alimenty na syna 500 zł, wynagrodzenie za prace męża (...) zł, wynajem mieszkania (...) zł.

Z kolei miesięczne zobowiązania to: kredyt hipoteczny rata w wysokości 363 CHF (ok. 1.400 zł), pożyczka z ZFŚS - 440 zł, media ok. 600 zł, zajęcia dla dzieci - angielski 175 zł, nauka pływania 120 zł, taniec 80 zł.

Uzasadnienie prawne

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.

Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. - dalej - "p.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Podkreślić należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

W tym miejscu wskazać trzeba, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł.

Odnosząc powyższą kwotę do sytuacji finansowej skarżącej, uznać należało, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Przy czym referendarz sądowy nie neguje, że sytuacja finansowa rodziny skarżącej nie jest najlepsza, zwłaszcza z uwagi na konieczność spłaty kredytu i pożyczki. Niemniej jednak, jak wynika z przedstawionego zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków, uzyskiwane dochody wystarczają na zaspokojenie potrzeb życiowych rodziny. Co równie istotne skarżąca posiada oszczędności w wysokości (...) CHF

tj. w wysokości kilkukrotne przekraczającej należny w sprawie wpis sądowy.

Należy pamiętać, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu.

Bez wątpienia skarżącej nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców.

Podsumowując przyjąć należy, że okoliczności podnoszone we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzasadniają twierdzenia, że skarżąca nie jest w stanie wygospodarować środków niezbędnych do uiszczenia jedynego na tym etapie postępowania kosztu sądowego jakim jest wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.