Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1857097

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 8 października 2013 r.
III SA/Wa 2197/13

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. sp. z o.o. w R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) czerwca 2013 r. nr (...) w przedmiocie podatku od gier postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Uzasadnienie faktyczne

Skarżąca J. sp. z o.o. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że w ubiegłym roku poniosła stratę w wysokości ponad 2.494.000 zł. Zwróciła uwagę, że wskutek zmiany przepisów podatkowych Skarżąca zapłaciła więcej podatku niż gdyby go uiszczała na dotychczasowych zasadach. Skarżąca podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych obniżając koszty funkcjonowania firmy. Powodem trudnej sytuacji finansowej jest również wstrzymanie wydawania nowych zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach i wygasanie posiadanych zezwoleń. I tak w 2009 r. Skarżąca prowadziła tę działalność w (...) punktach gier, w 2010 r. już tylko w (...), zaś w 2011 r. w (...). Kapitał zakładowy wynosi (...) zł. Wartość środków trwałych Skarżąca określiła na (...) zł. Na rachunku bankowym posiada ponad 20.000 zł, na dowód czego Skarżąca przedstawiła wyciąg. Przedłożyła także rachunek zysków i strat oraz bilans.

W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała wstępny rachunek zysków i strat oraz bilans, wyciągi bankowe, zeznanie podatkowe, deklaracje VAT, zestawienie sald i obrotów.

Uzasadnienie prawne

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych (osoby bezrobotne, samotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13 i przywołana tam literatura).

Bez wątpienia Skarżącej do tej kategorii nie można zaliczyć. Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Jak bowiem wynika z nadesłanych materiałów skala prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej jest znaczna - jej przychody i koszty sięgają wielomilionowych kwot. Przykładowo za 2012 r. przychody wyniosły 16.745.236,80 zł, zaś koszty ich uzyskania 19.022.320,34 zł (dane z zeznania podatkowego CIT-8). Skalę tej działalności obrazują także deklaracje VAT, wstępny bilans oraz rachunek zysków i strat, a także zestawienie sald i obrotów. Wynika z nich, że w I półroczu 2013 r. przychody wyniosły ponad 7.000.000 zł. Na podobnym poziomie kształtowały się koszty ich uzyskania. Co istotne na dzień 30 czerwca 2013 r. środki pieniężne w kasie i na rachunkach wyniosły 805.421,14 zł (dane z bilansu).

Trudno zatem przyjąć, że Skarżąca - przy tak wysokich przychodach - nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym przezeń sporem sądowym, nawet przy uwzględnieniu okoliczności, iż spór ten Skarżąca prowadzi równolegle w sześciu sprawach (III SA/Wa 2192-2197/13). Podobnie możliwości finansowe Skarżącej ocenił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 5 sierpnia 2013 r. (II FZ 616/13) oraz wojewódzkie sądy administracyjne (zob. postanowienia: WSA we Wrocławiu z 24 września 2013 r., I SA/Wr 857/13; WSA w Opolu z 6 września 2013 r., I SA/Op 338/13).

W tej sytuacji w sprawie nie może mieć decydującego znaczenia fakt wystąpienia za poprzedni rok straty na poziomie ponad 2.000.000 zł. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Na ocenę możliwości płatniczych Skarżącej nie ma też wpływu akcentowany przez nią spadek liczby punktów gier, a co za tym idzie zmniejszenie przychodu z działalności w zakresie gier na automatach. Automaty do gier nie są bowiem jedynym źródłem przychodów Skarżącej. Jak wynika z wyciągów bankowych uzyskuje ona także wpływy z najmu (przykładowo w kwietniu br. na rachunek bankowy w (...) wpłynęły tytułem czynszu kwoty 9.959 zł czy 1.600 zł).

Powyższe okoliczności nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała przesłankę z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem tej działalności o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, iż w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą powinna ona, w procesie zarządzania dochodem brutto, uwzględniać środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych, gdyż prowadzenie postępowań sądowych mieści się w ryzyku działalności gospodarczej.

Ubocznie jedynie referendarz sądowy zauważa, że Skarżąca nie przesłała wyciągów z rachunku bankowego posiadanego w (...) w B. Wyciąg dołączony do formularza PPPr obrazuje bowiem jedynie stan środków na dany dzień, nie zaś ich przepływy (dochody i wydatki). Nie udzieliła także informacji o wysokości wynagrodzenia wypłaconego na rzecz pełnomocnika.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.