III SA/Wa 1804/17 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2553548

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2018 r. III SA/Wa 1804/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. sp. z o.o. z siedzibą w P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...) czerwca 2014 r., nr (...) w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. postanawia: przyznać prawo pomocy we wnioskowanym zakresie

Uzasadnienie faktyczne

V.

sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż ponosi stratę z działalności. Spółka podniosła, że jej rachunek bankowy został zajęty, a bank po przelaniu wszystkich środków wypowiedział umowę prowadzenia rachunku bankowego. Aktualnie nie posiada rachunku oraz środków pieniężnych w kasie. Skarżąca przedstawiła stan swoich zobowiązań. Wskazała, że łączna wartość środków trwałych wynosi 381.903,96 zł. Podała, iż nie osiąga dochodów, a strata za 2016 r. wyniosła 440.199,99 zł. Do wniosku załączono bilans oraz rachunek zysków i strat.

W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca oświadczyła, że nie posiada rachunku bankowego, gdyż bank go zlikwidował. Nie posiada również udziałów w innych podmiotach. Wskazała, iż wynagrodzenie pełnomocnika wypłacono ratami w latach 2013-2016 z bieżących wpływów. Podniosła także, iż wspólnik nie ma możliwości pokrycia kosztów sądowych. Skarżąca przedłożyła m.in. zeznania podatkowe, informację o zamknięciu rachunków bankowych, rachunek zysków i strat, deklaracje VAT-7, sprawozdania finansowe, zestawienie środków trwałych, zawiadomienie o zajęciu, zestawienie obrotów i sald.

Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2017 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pismem z dnia 17 stycznia 2018 r. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia.

W uzasadnieniu wskazała, że rachunek bankowy Spółki został zajęty przez organ egzekucyjny, zaś bank wypowiedział Spółce umowę rachunku bankowego. Skarżąca podniosła, że nie mogła zabezpieczyć środków na pokrycie kosztów sądowych ponieważ za 2016 r. poniosła stratę. Skarżąca wskazała przy tym, że działanie organu egzekucyjnego uniemożliwia jej funkcjonowanie. W sprzeciwie podniesiono również, że od września 2017 r. Spółka nie dokonała żadnej sprzedaży towarów i usług, a zatem nie posiada żadnych środków pieniężnych na opłacenie wpisu sądowego.

Postanowieniem z dnia 22 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy.

W wyniku rozpoznania zażalenia na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 września 2018 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu NSA wskazał, że Sąd naruszył art. 141 § 4 w zw. z art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") poprzez brak odniesienia się przez WSA w Warszawie do okoliczności wskazanych przez Spółkę. NSA wskazał ponadto, że nie podziela argumentacji przedstawionej przez Sąd w zakresie konieczności zabezpieczenia przez Spółkę środków na prowadzenie przyszłych sporów sądowych.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

W świetle art. 199 p.p.s.a. zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Natomiast intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym.

Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Oceniając jej wniosek z punktu widzenia powyższego kryterium Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie.

Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej postanowieniu z dnia 17 września 2018 r. z przedstawionych przez Skarżącą dokumentów i oświadczeń wynika, że prowadzony na jej rzecz rachunek bankowy został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym, a znajdujące się nań środki przelano do organu egzekucyjnego. W efekcie bank wypowiedział Skarżącej umowę rachunku bankowego, co z kolei doprowadziło do sparaliżowania prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. W chwili obecnej działalności tej Skarżąca nie prowadzi. Istotnie - jak sama zauważyła - w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2017 r. wykazała ona zerową sprzedaż i zerowe zakupy.

W świetle tych danych uznać należało, że Skarżąca nie ma możliwości zapłaty kosztów sądowych. Zasadne jest więc zwolnienie jej z obowiązku ich uiszczenia.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2, art. 259 oraz art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.