III SA/Wa 1022/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2974485

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2018 r. III SA/Wa 1022/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka.

Sędziowie Asesor, WSA: Piotr Dębkowski (spr.), Ewa Radziszewska-Krupa.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2018 r. sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) stycznia 2018 r. nr (...) w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia uchyla zaskarżone postanowienie

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z (...) września 2017 r. Prezydent Miasta (...) odmówił R. Z. (dalej: Strona, Skarżący) umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości.

Pismem z 19 października 2017 r. Strona złożyła pismo do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO) o następującej treści.

"Proszę o przekazanie sprawy do Samorządowego Kolegium w W. nr j.w. Sprawa dotyczy negatywnego załatwienia umorzenia zaległości podatkowych."

SKO potraktowało wspomniane pismo jako odwołanie Strony.

Na podstawie wezwania z 14 listopada 2017 r. SKO zwróciło się do Skarżącego, w trybie art. 169 § 1 w zw. z art. 222 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm., dalej "Op"), o uzupełnienie braków formalnych odwołania, poprzez wskazanie zarzutów przeciw decyzji, określenia istoty i zakresu żądania, wskazanie dowodów uzasadniających żądanie podatnika. SKO wskazało termin 7-dniowy na realizację wezwania pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 Op.

Strona nie podjęła wezwania w terminie.

Przesyłka zawierająca wspomniane wezwanie wróciła do organu w dniu 3 stycznia 2018 r.

Postanowieniem z (...) stycznia 2018 r. SKO pozostawiło odwołanie Strony bez rozpatrzenia.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżący, mimo wezwania, nie uzupełnił braków odwołania, które nie spełniało wymogów wskazanych w art. 222 Op.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona wniosła o rozpoznanie sprawy dot. umorzenia zaległości podatkowych oraz o uchylenie postanowienia SKO z 11 stycznia 2018 r.

Skarżący podkreślił, że wezwanie do usunięcia braków formalnych odwołania nie zostało mu doręczone. Nie otrzymał informacji o przesyłce. W skrzynce listowej nie znajdowało się bowiem awizo. Strona dołączyła do skargi pismo skierowane do Urzędu Pocztowego w P., w którym prosi o wyjaśnienie sprawy nieodebrania przesyłki poleconej od SKO oraz braku zawiadomienia.

W odpowiedzi na skargę (pismo z 10 kwietnia 2018 r.) SKO wniosło o jej oddalenie wskazując zarazem, że aktualnie trwa postępowanie wyjaśniające z Urzędem Pocztowym W. w zakresie prawidłowości doręczenia Stronie wezwania do uzupełnienia braków odwołania. Organ dodał, że nie posiada jeszcze ostatecznego stanowiska Poczty Polskiej w tej kwestii. Zawiadomi jednak Sąd niezwłocznie o tymże stanowisku, jak tylko je uzyska.

Pismem z 9 maja 2018 r. SKO poinformowało, że niniejszym przedkłada oryginał zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania z 14 listopada 2017 r., z którego, po uzupełnieniu przez Urząd Pocztowy W., wynika, iż awizo zostało pozostawione w skrzynce pocztowej adresata. SKO uznało w związku z tym, że wniosek o oddalenie skargi jest w pełni zasadny.

Do pisma dołączono wspomniane potwierdzenie odbioru.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że pismo Skarżącego z 19 października 2017 r. nie spełniało wymogów, o których mowa w art. 222 Op. Wspomniane pismo nie zawierało bowiem żadnego z elementów wymienionych w tym przepisie, tj. przynajmniej ogólnie wyartykułowanych: zarzutów przeciw decyzji, istoty i zakresu żądania oraz wskazania dowodów, jeśli Strona chciałaby oczywiście przedstawić takowe na poparcie swojego stanowiska.

SKO miało zatem podstawy aby w trybie art. 169 § 1 Op wezwać Stronę do uzupełnienia tych braków. W wezwaniu prawidłowo został określony 7-dniowy termin realizacji wezwania oraz rygor pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 Op.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy natomiast tego, czy Skarżącemu doręczono skutecznie wspomniane wezwanie.

Strona twierdzi, że nie zostawiono w skrzynce oddawczej zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej.

SKO wskazuje natomiast, że przesyłka była prawidłowo awizowana, na dowód czego przedstawia oryginał zwrotnego potwierdzenia odbioru, zawierającego stosowne adnotacje.

Zgodnie z art. 148 § 1 Op, co do zasady, pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania.

Stosownie do art. 149 zd. 1 Op, w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania pisma doręcza się pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lun dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

Na podstawie art. 150 § 1 pkt 1 Op, w przypadku doręczeń za pośrednictwem poczty w miejscu zamieszkania, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, operator pocztowy przechowuje pismo przez 14 dni w placówce pocztowej. Stosownie zaś do art. 150 § 2 Op, zawiadomienie o powyższym fakcie umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

Z powołanych przepisów wynika zatem, że skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania określonych wymogów. Dlatego też zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle.

Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (vide: m.in. wyrok NSA z 31 maja 2012 r., I OSK 2105/11; podobnie: wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r., II OSK 2170/10).

Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że o fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Przyjmuje się, że samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego. Zdaniem Sądu, bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 150 § 2 Op.

Sąd stwierdza, że warunkiem uznania pisma za doręczone w tym trybie jest spełnienie wszystkich wymogów płynących z powołanego przepisu. Musi też istnieć pewność, co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może je odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru powinno być wypełnione czytelnie oraz opatrzone podpisem doręczyciela.

Ponadto należy wskazać, że jeżeli kompletu wymaganych prawem informacji nie przewidziano na druku potwierdzenia odbioru (a więc, gdy tzw. "zwrotka" nie zawiera stosownych rubryk wypełnionych odpowiednio przez doręczyciela), ani też nie zapisano ich na kopercie, mamy do czynienia z wadliwym doręczeniem zastępczym (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 listopada 2013 r., VII SA/Wa 1198/13).

W rozpoznawanej sprawie SKO w załączeniu do pisma z 9 maja 2018 r. przedstawiło oryginał zwrotnego potwierdzenia odbioru, z którego wynika, że przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków odwołania nie doręczono bezpośrednio adresatowi, lecz pozostawiono w dniu 8 grudnia 2017 r. w placówce pocztowej C. w P. Informację o tym fakcie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, który do 28 grudnia 2017 r. nie podjął awizowanej przesyłki.

Zdaniem Sądu powyższa treść zwrotki, co do zasady, nie mogłaby budzić większych wątpliwości, jednakże analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ nie dysponuje wiarygodnym dowodem, potwierdzającym dopełnienie wymogów, wskazanych w art. 150 § 2 Op.

W aktach administracyjnych znajdują się bowiem dwie kserokopie tego samego zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania z 14 listopada 2017 r., sporządzone wcześniej, aniżeli "wersja" dołączona do pisma z 9 maja 2018 r. Wynika z nich, że treść owego potwierdzenia w zasadniczy sposób "ewoluowała", tak aby ostatecznie czynić zadość wymogom wynikającym z art. 150 § 2 Op.

Po wystosowaniu wezwania do Strony o uzupełnienie odwołania SKO dysponowało wyłącznie wydrukiem ze strony internetowej Poczty Polskiej - "Śledzenie przesyłek, (...)".

Wskutek zainicjowanego postępowania reklamacyjnego do akt sprawy dołączona została kopia zwrotnego potwierdzenia odbioru, opatrzona datą 14 marca 2018 r. oraz oznaczeniem "Pismo reklamacyjne". Z treści tej kserokopii wynika natomiast, że doręczyciel złożył jedynie swój podpis oraz zaznaczył pole z informacją, iż przesyłkę zwrócono nadawcy, gdyż adresat nie podjął awizowanej przesyłki.

Kolejna "wersja" tego samego zwrotnego potwierdzenia odbioru, w formie kolejnej kserokopii, dołączona została z adnotacją "Pismo reklamacyjne" i opatrzona datą 6 kwietnia 2018 r. Wynika z niej, że do sporządzonego uprzednio zwrotnego potwierdzenia odbioru dopisano datę, w której upłynął termin awizowania przesyłki oraz informację, iż przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków odwołania nie doręczono bezpośrednio adresatowi, lecz pozostawiono w dniu 8 grudnia 2017 r. w placówce pocztowej C.

Z treści wspomnianych dwóch kserokopii wynika zatem, że do oryginału zwrotki, który organ przedłożył do akt wraz z pismem 9 maja 2018 r., dopisywano kolejne istotne elementy, a mianowicie to, że placówka pocztowa mieści się w Pruszkowie, zaś zawiadomienie o tym zostało umieszczone w skrzynce oddawczej adresata. Wcześniej dopisano natomiast datę, w której upłynął termin awizowania przesyłki oraz informację, że przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków odwołania nie doręczono bezpośrednio adresatowi, lecz pozostawiono w dniu 8 grudnia 2017 r. w placówce pocztowej C.

Zdaniem Sądu oczywistym jest, że wszelkie niezbędne informacje, mające odzwierciedlać czynności podjęte przez doręczyciela w dniu podjęcia próby dostarczenia przesyłki, zostały uzupełnione w toku trwającego co najmniej prawie dwa miesiące postępowania reklamacyjnego. Nie można zatem dać wiary treści tak sporządzonego dokumentu urzędowego.

Sąd stwierdza tym samym, że domniemanie, o którym mowa w art. 194 Op, tj. domniemanie, iż dokument stanowi dowód na to co zostało w nim urzędowo stwierdzone, zostało w tej sprawie obalone.

W ocenie Sądu, z akt sprawy wynika, że zwrotne potwierdzenie odbioru w swej pierwotnej wersji nie zawierało w zasadzie żadnej z informacji, o których mowa w art. 150 § 2 Op.

Nie ma zatem dostatecznych podstaw by sądzić, że podatnik został powiadomiony, w którym urzędzie pocztowym pozostawiono przesyłkę, ani w jakim okresie możliwy był jej odbiór. Wreszcie, w oparciu o dowody zgromadzone przez organ, nie sposób polemizować ze stanowiskiem Strony, że informacja o wspomnianej przesyłce w ogóle nie została pozostawiona w skrzynce oddawczej adresata.

Z powyższych względów Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 169 § 1 w zw. z art. 150 § 2 Op.

W konsekwencji SKO naruszyło zatem również art. 228 § 1 pkt 3 Op, gdyż wobec nieskutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków odwołania, pozostawienie go bez rozpatrzenia okazało się przedwczesne.

Czynność doręczenia wezwania do uzupełnienia braków odwołania winna być zatem powtórzona.

W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.