Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 3 października 2006 r.
III SA/Po 193/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.).

Sędziowie WSA: Beata Sokołowska As. sąd. Szymon Widłak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi L.D. na decyzję Wojewody z dnia (...) roku nr (...) w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego zwrotu nieruchomości oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...). Nr (...) Prezydent Miasta K., na podstawie art. 151 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia (...) Nr (...) odmawiającą zwrotu nieruchomości, położonej w K. przy ul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów (obręb 69) jako działka nr (...) o pow. (...) ha, stanowiącej własność Skarbu Państwa, zapisanej w księdze wieczystej Nr (...) odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia (...)., Nr (...).

W uzasadnieniu wyjaśnił, iż decyzją z dnia (...) Prezydent Miasta K. odmówił L.D. zwrotu nieruchomości, stanowiącej własność Skarbu Państwa, albowiem objęta postępowaniem działka nie stała się zbędna na cel uzasadniający jej wywłaszczenie, stosowanie do treści art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wnioskiem z dnia 25 listopada 2003 r. L.D. wystąpił o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie o zwrot przedmiotowej nieruchomości i ponowne przeanalizowanie sprawy dojazdu do posesji Powiatowego Urzędu Pracy w K., wskazując jako podstawę wznowienia zaistnienie nowych dowodów i nowych okoliczności takich jak podział wywłaszczonej nieruchomości oraz ustalenie głównego i awaryjnego dojazdu do budynku Urzędu Pracy w K. Rozpoznając powyższy wniosek organ stwierdził, iż strona zachowała termin do jego złożenia określony art. 148 § 1 k.p.a. W związku z czym postanowieniem z dnia (...) Prezydent Miasta K. wznowił postępowanie administracyjne. W dalszej kolejności wyjaśnił, że pierwsza okoliczność wskazana przez L.D. dotycząca wjazdu głównego i awaryjnego do budynku Powiatowego Urzędu Pracy w K. nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie kwestii zwrotu nieruchomości, albowiem w dniu wydania decyzji tj. 24 czerwca 2002 r. wjazd do przedmiotowej posesji przebiegał i nadal przebiega przez działkę nr (...) i bez znaczenia pozostaje, który wjazd w przeszłości planowany był jako główny, a który jako awaryjny. Podkreślił także, że druga okoliczność wskazana przez stronę, iż o podziale przedmiotowej nieruchomości dokonanej w 1993 r. dowiedział się dopiero w dniu 30 października 2003 r. również nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania, bowiem okoliczność ta była znana L.D. i Prezydentowi Miasta K. w dniu wydania decyzji, tj. 24 czerwca 20902 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji L.D. wniósł o jej uchylenie i wydanie decyzji o zwrocie działki nr (...) o pow. 90 m2, zarzucając w szczególności, że przedmiotowa działka przylega do jego nieruchomości i jest zbędna jako dojazd do budynku biurowego, ponieważ do tego budynku dojechać można innym dojazdem.

Decyzją z dnia (...) Nr (...) Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że ustalenia dokonane przez organ I instancji są prawidłowe, bowiem wskazane w odwołaniu okoliczności nie dotyczą celu wywłaszczenia - przebudowy ulicy (...) w kontekście art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. 2000 r. Nr 46 poz. 543) i dlatego nie mogą stanowić przyczyny wznowienia postępowania. Ponadto wyjaśnił, że skoro nie istnieją przesłanki do wznowienia postępowania nie jest dopuszczalne ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, o co zwraca się w swym wniosku oraz odwołaniu L.D.

W skardze na powyższą decyzję L.D. wniósł o jej uchylenie i wydanie decyzji o zwrocie działki nr (...) o pow. 90 m 2 na jego rzecz, podnosząc podobnie jak w odwołaniu, iż przedmiotowa działka użytkowana jest niezgodnie z celem, na który została wywłaszczona, podniósł również zarzuty dotyczące pierwotnej decyzji w sprawie wywłaszczenia nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zamieszczone w Rozdziale 12 k.p.a. przepisy regulujące wznowienie postępowania stwarzają możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ta decyzja zapadła zostało dotknięte kwalifikowaną wadliwością wskazaną w przepisach art. 145 i 145 a k.p.a.

Złożenie przez stronę żądania wznowienia postępowania rodzi obowiązek wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, o ile nie zachodzą warunki wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania tj. gdy z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych podjęcie postępowania jest niedopuszczalne lub gdy strona uchybiła terminowi wskazanemu w art. 148 § 1 i § 2 lub art. 145a § 2 k.p.a.

Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania otwiera drogę do przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego, którego celem będzie po pierwsze ustalenie czy istotnie wystąpiła któraś z przesłanek wznowienia określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a k.p.a., a po drugie rozpoznanie i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej co do istoty.

W niniejszym przypadku nie doszło do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zwrotu stronie wywłaszczonej nieruchomości, jako zbędnej dla celów wskazanych w decyzji o wywłaszczeniu, organ administracji uznał bowiem, iż nie zachodzi żadna z przesłanek wznowienia wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a., a w szczególności, wobec treści wniosku strony, przesłanka wskazana w ust. 5 tego artykułu, a mianowicie ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi, który tę decyzję wydał.

Badając zgodność powyższej decyzji z prawem, Sąd zobowiązany był ocenić czy prawidłowo organy obu instancji uznały, iż w niniejszej sprawie skarżący powołał okoliczności i dowody, które nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia i nie miały charakteru nowości w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Pozostałe kwestie podniesione przez skarżącego, a odnoszące się do pierwotnej decyzji o wywłaszczeniu i uchybień jakie zdaniem skarżącego miały miejsce w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji (decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 15 (...) Nr (...)) jak również decyzji na mocy której dokonano podziału wywłaszczonej działki Nr (...) na działki Nr Nr (...), (...) i (...) oraz dokonano zwrotu na rzecz skarżącego działki Nr (...) (decyzja z dnia (...) Nr (...) k. 20 akt adm.) nie mogą natomiast byś na tym etapie przedmiotem rozpoznania Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu.

Sąd oceniając czy zachodzi w niniejszej sprawie jedna z przesłanek do wznowienia postępowania określonych w przepisach prawa procesowego (art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145a k.p.a.) bada czy postępowanie zakończone decyzją ostateczną o odmowie zwrotu nieruchomości dotknięte było kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w tych przepisach, uzasadniającą skorzystanie z tego nadzwyczajnego trybu kontroli decyzji wydanej w trybie zwykłym.

Nie każde zatem naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego do których doszło w postępowaniu zwykłym, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania. W sprawie niniejszej z uwagi na wskazaną przez skarżącego podstawę wznowienia (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) w pierwszym rzędzie należało ustalić czy z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, regulujących kwestie zwrotu na rzecz poprzednich właścicieli nieruchomości uznanych za zbędne, zgłoszone przez skarżącego okoliczności faktyczne i dowody miały istotne znaczenie dla sprawy, a więc dotyczyły przedmiotu sprawy i miały znaczenie prawne a ponadto czy miały charakter nowości, w rozumieniu tych przepisów.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. Nr 46, poz. 543 z 2000 r. ze zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Kryteria decydujące o zbędności nieruchomości zostały określone w art. 137 ustawy. Nieruchomość uznaje się za zbędną jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu lub pomimo upływu 10 lat celu tego nie zrealizowano.

W niniejszym przypadku decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia (...). Nr (...) o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania, precyzowała cel wywłaszczenia w sposób ogólnikowy jako przewidzianą w planie inwestycyjno-gospodarczym K. przebudowę ulicy (...) (k. 10 a.a.).

Odmawiając decyzją z dnia (...) Nr (...) zwrotu części nieruchomości objętej wywłaszczeniem (działka Nr (...) k. 48 akt adm.) Prezydent Miasta K. stwierdził, iż szczegółowe ustalenie rozwiązań przyjętych w planach realizacji związanych z przebudową ulicy (...) nie jest możliwe, ponieważ obecnie plany te już nie istnieją. Stwierdził ponadto, że na działce objętej postępowaniem ((...)) znajduje się wyasfaltowana droga dojazdowa z ulicy (...) do nieruchomości zabudowanej, w której mieści się obecnie Powiatowy Urząd Pracy. Droga ta jako zjazd do obiektu użyteczności publicznej ma charakter drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 71 poz. 838 z 2000 r. ze zm.).

Utworzenie tej drogi było elementem przebudowy ulicy (...), cel wywłaszczenia został więc przed upływem 7 lat zrealizowany. Skarżący nie kwestionując faktu, iż działka Nr (...) obecnie stanowi drogę dojazdową z ulicy (...) do Powiatowego Urzędu Pracy, domaga się wznowienia postępowania, podnosząc okoliczność, iż wedle posiadanych przez niego informacji droga ta ma charakter wjazdu awaryjnego do Powiatowego Urzędu Pracy nie zaś wjazdu głównego, gdy tymczasem pierwotne założenia były inne (pismo skarżącego z dn. 15 grudnia 2004 r.- k. 92 akt adm.).

Zgodzić się jednak należy ze stanowiskiem prezentowanym przez organ administracji publicznej w zaskarżonej decyzji, iż trudno tę okoliczność, a mianowicie charakter wjazdu z działki objętej postępowaniem (główny, awaryjny) uznać za okoliczność istotną z punktu widzenia oceny, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany skoro równocześnie nie jest sporne, że na terenie przedmiotowej działki została utworzona droga dojazdowa z ulicy (...) do budynku obecnie zajmowanego przez Powiatowego Urząd Pracy. Tylko znajomość szczegółowych rozwiązań tej przebudowy, mogłaby spowodować uznanie, że cel wywłaszczenia nie został osiągnięty, takich jednak ustaleń nie dokonano w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia (...) Nr (...) w sprawie odmowy zwrotu nieruchomości. W niniejszym zaś postępowaniu skarżący nie wskazał ani nowych okoliczności ani nie zaoferował nowych dowodów (tj. takich, które wprawdzie istniały w dacie wydania decyzji ale nie były znane organowi), które w sposób odmienny pozwalałyby ustalić na czym polegać miała przebudowa ulicy (...) a w konsekwencji w tym kontekście ustalić, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

W szczególności za taki nowy dowód w sprawie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie można uznać podniesionej przez pozwanego kwestii, iż wywłaszczona działka o pierwotnym numerze ewidencyjnym (...) została podzielona na trzy kolejne działki o Nr Nr (...), (...), (...), skoro podział ten miał miejsce przed wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta K. decyzji z dnia (...) w sprawie odmowy zwrotu nieruchomości tj. jednej z wydzielonych działek o Nr (...).

Za nową okoliczność, mającą istotne znaczenie w sprawie nie można także uznać z przyczyn o których mowa była wyżej, kwestii charakteru wjazdu urzędowego na części wywłaszczonej działki (wjazd główny, wjazd awaryjny).

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż organ administracji prawidłowo ocenił, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co w konsekwencji oznacza, iż nie dochodzi do ponownego wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Kwestie legalności tej decyzji poza zbadaniem istnienia wad kwalifikowanych, o których mowa w art. 145 i 145 a k.p.a. pozostają poza oceną Sądu, tym bardziej zaś kwestie nie dotyczące oceny legalności decyzji z dnia (...) o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.

WSA/wyr.1- uzasadnienie wyroku